Orthomoleculair kennisinstituut
Menu

Hypogonadisme (testosterontekort)

In het kort
  • Bij hypogonadisme maken de teelballen te weinig mannelijk geslachtshormoon testosteron aan (testosterontekort)
  • De aandoening kan zich op diverse leeftijden voordoen, maar komt vaker voor bij oudere mannen
  • De belangrijkste symptomen van hypogonadisme zijn een laag libido, verminderde vruchtbaarheid, erectieproblemen en haaruitval
  • De meest voorkomende oorzaken zijn aandoeningen aan de teelballen of de hersenen (hypothalamus of hypofyse), maar ook obesitas kan een rol spelen
  • Een Hypogonadisme behandeling bestaat onder andere uit: ashwagandha, fenegriek, selenium, damiana en zink
Vind een orthomoleculaire therapeut bij jou in de buurt
In het kort

Wat is hypogonadisme (testosterontekort)?

Bij hypogonadisme maken de teelballen te weinig van het mannelijk geslachtshormoon testosteron aan.1,2 Dit leidt tot een testosteron tekort in het lichaam, en mogelijk een overwicht van het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen. Ook wordt hypogonadisme wel eens testosterondeficiëntiesyndroom (TDS) genoemd.

Met het vorderen van de leeftijd, neemt de aanmaak van testosteron in het lichaam af.7 Doorgaans gebeurt dit geleidelijk en leidt het niet tot klachten. In sommige gevallen verloopt dit proces sneller, wat symptomen van   hypogonadisme kan veroorzaken. Er zijn verschillende soorten hypogonadisme met verschillende oorzaken.

Late-onset hypogonadisme

De aandoening kan zich in principe op alle leeftijden voordoen, al komt het vaker voor bij oudere mannen. In dit geval spreken we van adult-onset hypogonadisme of late-onset hypogonadisme (LOH).1

Hypogonadotroop hypogonadisme

Daarnaast bestaat er ook de vorm hypogonadotroop hypogonadisme, waarbij de aandoening zich in de pubertijd ontwikkelt. Dit betekent dat de pubertijd niet op gang komt door een gebrek in de testosteronaanmaak.  Het probleem bevindt zich dan in de hypofyse. De aansturen vanuit deze klier ontbreekt, waardoor er te weinig mannelijk geslachtshormoon wordt aangemaakt.

Kortgezegd zijn dit allemaal overlappende termen voor de combinatie van aanhoudende klinische symptomen en biochemisch bewijs voor testosterontekort.1

Wat is hypogonadisme (testosterontekort)?

Symptomen

Symptomen

Oorzaken

Hypogonadisme wordt doorgaans veroorzaakt door structurele, destructieve of aangeboren aandoeningen rondom de hypothalamus of hypofyse in het brein (zoals hypofysetumor of Klinefelter-syndroom). Dit wordt ook wel organisch (of klassiek) hypogonadisme genoemd.4

Bij jonge mannen is hypogonadisme vaak een gevolg van aandoeningen aan de teelballen, hypofyse en de hypothalamus.5 Bij oudere mannen heeft het vaak te maken met een versnelde afname van testosteronaanmaak in het lichaam. Een belangrijke oorzaak hiervan is obesitas, of onderliggende chronische ziekten.1,4 Gewoonlijk is er bij deze mannen geen sprake van een aandoening aan de hypothalamus of hypofyse, maar hebben ze functioneel hypogonadisme dat mogelijk omkeerbaar en dus behandelbaar is.4

De meest voorkomende oorzaken van hypogonadisme zijn:

  • Afwijkingen of aandoeningen aan de teelballen (primair hypogonadisme)
  • Afwezigheid van signalen vanuit de hersenen (hypofyse) naar de teelballen voor de productie van testosteron (secundair hypogonadisme)
  • Een afname van het mannelijk geslachtshormoon en een relatief overwicht van het vrouwelijk hormoon oestrogeen
  • Obesitas
  • Chronische ziekten, zoals diabetes type 2
  • Een algemene slechte gezondheid
  • Gebruik van spierversterkende hormonen, zoals anabole steroïden
  • Een zinktekort
  • Diverse syndromen, zoals het Klinefelter Syndroom1,2,3,4,9

Hoewel hypogonadisme bij volwassen mannen steeds meer wordt gediagnostiseerd, blijkt het een vaker voorkomend fenomeen te zijn dan doorgaans wordt erkend. Een groot aantal mannen met hypogonadisme blijft hierdoor onbehandeld.6

Oorzaken

Voedingsadviezen

  • Verhoog de zinkinname
    • Zink zit vooral in pompoenpitten, paranoten, hennepzaad, lijnzaad, cacao en oesters. Zinktekort is een belangrijke oorzaak van hypogonadisme.9
  • Zorg voor voeding rijk aan antioxidanten en selenium
    • Vitamine C en vitamine E bevatten veel antioxidanten. Vitamine C zit onder andere in peterselie, paprika, spruitjes en zwarte bessen. Vitamine E kan het beste uit meervoudig onverzadigde oliën, zaden, noten en granen gehaald worden
  • Vermijd E-nummers, additieven en allergenen
  • Zorg voor voldoende inname van omega 3-vetzuren
  • Eet gezond en gevarieerd
    • Circa 400 – 800 gram verse groenten
    • 2 tot 3 stukken fruit per dag (zoet fruit met mate)
    • Kies volkoren rijst en graansoorten
    • Varieer dagelijks door magere vleessoorten af te wisselen met vegetarische maaltijden
    • Rood vlees met mate, maximaal 1 keer per week
    • 2 á 3 keer per week verse, wildgevangen vette vis (o.a. kabeljauw, zalm, tonijn, haring). Haal bij een vegetarisch of veganistisch voedingspatroon de vetzuren uit algenolie, spirulina, chlorella en kiemgroenten (o.a. alfalfa, taugé, broccolikiemen, bieten-cress)
    • Volle zuivelproducten met mate
    • Circa 25 gram (een handje) ongebrande noten en zaden per dag
    • Geraffineerde suikers vermijden en zoetstoffen met mate
    • Frisranken en geraffineerde vruchtensappen vermijden
    • Lightproducten vermijden
    • Minimaal 1,5 tot 2 liter vocht per dag (water, kruidenthee, bijvoorbeeld fenegriek)
    • Zelf geperste smoothies en groentesappen maken uit rauwkost en superfoods
  • Stop met roken
  • Probeer alcohol te vermijden of drink maximaal twee glazen alcohol per dag
  • Beweeg elke dag minimaal een half uur matig intensief
Voedingsadviezen

Behandeling

Klik op een nutriënt voor uitgebreide monografie
Nutriënt Dagdosering
Ashwagandha (extract)
1 x daags 300 - 600 mg
Verhoogt de testosteronwaarden | Verbetert seksuele functie | Verhoogt de spiermassa
Fenegriek
1 x daags 250 - 500 mg
Verhoogt de testosteronwaarden | Verbetert seksuele functie | Verhoogt de spiermassa
Zink (methionine)
Tot 45 mg per dag (afhankelijk van eventueel tekort)
Verbetert de beweeglijkheid van de zaadcellen | Beschermt tegen oxidatieve schade
Shilajit (fulvinezuur)
1 x daags 100 - 200 mg
verbetert de spermatogenese | verbetert fysieke prestaties (8)
Selenium
1 x daags 50 - 200 mg
Verbetert de beweeglijkheid van de zaadcellen | Beschermt tegen oxidatieve schade van cellen en weefsels
Zaagpalm (Saw Palmetto)
1-3 x daags 150 mg
Kan metabole veranderingen in het sperma veroorzaken en de kwaliteit verbeteren
DIM (Diindolylmethaan)
1-3 x daags 100 mg
Oestrogeenremmer
Multivitamine (hooggedoseerd)
1 á 2 maal daags (afhankelijk van de betreffende formule)
Bevat bij voorkeur voedingsstoffen voor energie, vertering, geheugen, concentratie, spieren, botten, het hersenweefsel en de hormoonspiegel
Asparaginezuur
1 x daags 200 - 400 mg
Is betrokken bij de synthese en afgifte van testosteron
Damiana
1 x daags 200 - 350 mg
Verbetert het libido | Stimuleert de doorbloeding
Mucuna pruriens
2 x daags 500 mg
Verbetert spermakwaliteit
Acetyl L-Carnitine
4 x daags 500 mg
Verbetert de bewegelijkheid van de zaadcellen
Magnesium
50 - 200 mg per dag
Draagt bij aan de hormoonhuishouding
OPC
1 x daags 100 - 200 mg
Antioxidant | Vermindert schade door oxidatieve stress
Omega 3 vetzuren
2 - 3 x daags 1000 mg TG (EPA en DHA)
Een goede omega 3 / omega 6 verhouding zorgt voor een goede hormoonhuishouding
Behandeling
Referenties
  1. Leliefeld, H. H., & Dohle, G. R. (2018). Mannelijk hypogonadisme, een update. Tijdschrift voor Urologie, 8(8), 155-165.
  2. Lunenfeld, B., Mskhalaya, G., Zitzmann, M., Arver, S., Kalinchenko, S., Tishova, Y., & Morgentaler, A. (2015). Recommendations on the diagnosis, treatment and monitoring of hypogonadism in men. The Aging Male, 18(1), 5-15.
  3. NVE commissie gonadale endocrinologie. (2020). Leidraad “Hypogonadisme bij de volwassen man”. De Nederlandse Vereniging voor Endocrinologie. https://www.nve.nl/content/uploads/2017/08/Leidraad-hypogonadisme-NVE-finale-versie-sept-2020.pdf
  4. Grossmann, M., & Matsumoto, A. M. (2017). A perspective on middle-aged and older men with functional hypogonadism: focus on holistic management. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 102(3), 1067-1075.
  5. Bhasin, S., & Basaria, S. (2011). Diagnosis and treatment of hypogonadism in men. Best practice & research Clinical endocrinology & metabolism, 25(2), 251-270.
  6. Trinick, T. R., Feneley, M. R., Welford, H., & Carruthers, M. (2011). International web survey shows high prevalence of symptomatic testosterone deficiency in men. The aging male, 14(1), 10-15.
  7. Smith, S. J., Lopresti, A. L., Teo, S. Y., & Fairchild, T. J. (2021). Examining the effects of herbs on testosterone concentrations in men: a systematic review. Advances in Nutrition, 12(3), 744-765.
  8. Stohs, S. J. (2014). Safety and efficacy of shilajit (mumie, moomiyo). Phytotherapy research, 28(4), 475-479.
  9. Nishi, Y. (1996). Zinc and growth. Journal of the American College of Nutrition, 15(4), 340-344.
Vademecum bestellen
Vademecum
Vademecum bestellen
3-secties
  • Aandoeningen
  • Monografie
  • Oplossingen

Prijs
€ 29,90 (exclusief BTW)

Bestel vademecum
Bestel vademecum
Sluiten