Hooikoorts: alles wat je moet weten over de pollen in 2021

Een stralende zon in combinatie met bloeiende planten en bomen brengt bij het gros van de mensen een glimlach op het gezicht. Niettemin stralen mensen met hooikoorts een andere emotie uit. Niezen, snotteren en traanogen; ronduit een droevige bedoeling.

Hooikoorts is een veelvoorkomende allergie waar 20 tot 30 procent van de Europese bevolking mee te kampen heeft.1 Toch worden we momenteel verontrust aangekeken wanneer we dergelijke symptomen in het openbaar ten toon spreiden. Daarom is het van belang om op de hoogte te zijn van de belangrijkste verschillen. In dit blog leggen we je uit hoe we het hooikoortsseizoen trotseren.

Wat is hooikoorts?

Hooikoorts is een seizoensgebonden allergische rhinitis (ontsteking van het neusslijmvlies) en ontleend zijn naam aan allergieklachten. Deze allergieklachten speelde vroeger voornamelijk op gedurende het hooien van de akkers aan het eind van de zomer. Desondanks is hooi niet de boosdoener van deze allergie. De veroorzaker van hooikoorts is namelijk een overgevoeligheid voor stuifmeel afkomstig van de pollen van planten, grassen en bomen die de wind verplaatst.

De allergische reactie ontstaat doordat het immuunsysteem op stoffen moet reageren waar het normaal geen verweer tegen hoeft te voeren. Deze stoffen noemen we allergenen en zijn afkomstig van de pollen die tijdens het bloeiseizoen door de lucht zweven.2

De seizoensgebonden allergie

Gezien hooikoorts afhankelijk is van het jaargetij spreken we bij hooikoorts van een seizoensgebonden allergie. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld een allergie als huisstofmijt. Bij hooikoorts is er sprake van een overactief immuunsysteem waardoor histamine-afscheiding via het neus- en oogslijmvlies plaatsvindt.

Histamine is een essentiële stof die we zowel in het lichaam als in voeding vinden. Deze lichaamseigen stof zit in onze mestcellen en komt vrij wanneer een indringer ons immuunsysteem aanvalt. Daarnaast vinden we histamine in voeding als vlees vis en groente, maar ook in gefermenteerde zuivelproducten als kaas en yoghurt. Ons lichaam kan echter maar een bepaalde hoeveelheid histamine aan en deze hoeveelheid verschilt per persoon. Een overschrijding van deze hoeveelheid zorgt voor allergische symptomen.

Symptomen van hooikoorts

Kenmerkende symptomen voor hooikoorts zijn geïrriteerde ogen, soms hoofdpijn en natuurlijk verkoudheidsverschijnselen zoals veelvuldig niezen en een verstopte- of loopneus. Bij mensen die last hebben van hooikoorts is de status van antioxidanten verlaagd en het immuunsysteem overactief. Andere symptomen die hierdoor kunnen optreden zijn jeuk en vermoeidheid. De kwaal is een jaarlijks terugkerende allergie die meestal in de lente begint op te spelen, afhankelijk van de bloeiperiodes in Nederland. Het merendeel van de hooikoortspatiënten ervaart last tussen april en augustus.

Hooikoorts of corona?

Hooikoortssymptomen leveren in het openbaar tegenwoordig al snel verontrustende blikken op. Ondanks dat er enige overlap bestaat met de symptomen van COVID-19, is het van belang het verschil te duiden.

Allereerst is hooikoorts geen infectie maar een allergie waarbij elk jaar ongeveer dezelfde klachten optreden. Ondanks dat de naam misschien anders doet vermoeden is er geen sprake van koorts bij hooikoorts. Bovendien is de allergie niet besmettelijk, dit in tegenstelling tot corona. Bij twijfel is het belangrijk om thuis te blijven en contact op te nemen met je huisarts. Het RIVM heeft een filmpje gemaakt dat een duidelijk overzicht biedt tussen de verschillende symptomen. Klik hier om deze te bekijken.

Het hooikoorts seizoen verergert

Voor hooikoortspatiënten hebben we helaas slecht nieuws. Recent onderzoek van de universiteit van Wisconsin-Madison wees uit dat klimaatverandering de gezondheid van de luchtwegen beïnvloedt. Uit data van diverse pollenmeetstations, gemeten van 1990 tot 2018, bleek een exponentiële stijging in de pollenconcentraties en een langer pollenseizoen.3

Bij dit onderzoek zijn verschillende klimaatvariabelen gemeten zoals temperatuur, neerslag, vorst en CO2-concentraties. Hierbij ontdekte de onderzoekers dat een stijging van de temperatuur een belangrijke rol in de variabiliteit van de pollen speelt.

Dit komt omdat een warmere aarde de interne klok van planten aantast. Door een verandering in het klimaat staan ze eerder de planten eerder bloei, waardoor ze dus ook eerder met de productie van stuifmeel beginnen.3

Behandeling

Bij het behandelen van hooikoorts is het zaak om de symptomen zoveel mogelijk te lijf te gaan. Dit kan bijvoorbeeld door de toename van histamine in het lichaam te beperken met medicatie. Nadeel hiervan is dat een antihistaminicum de oorzaak niet wegneemt. Het is daarom effectiever om het immuunsysteem in de basis te ondersteunen zodat het histamine overschot beperkt blijft. Een sterk immuunsysteem begint bij gezonde darmen. De ondersteuning van het darmmicrobioom en het herstellen van het darmslijmvlies biedt het immuunsysteem de mogelijkheid om sterker te worden. Darmbacteriën dienen dus niet alleen een sterk immuunsysteem, maar stimuleren bovendien het zelfgenezend vermogen van het lichaam in de strijd tegen allergieën. 

Reguliere behandeling van hooikoorts gebeurt meestal door het gebruik van hooikoortspillen of neusspray met antihistaminica die inwerken op het centrale zenuwstelsel. Hierdoor kunnen bijwerkingen ontstaan zoals maagdarmklachten, droge mond, vermoeidheid, duizeligheid en hoofdpijn. Bij natuurlijke antihistaminica zoals vitamine C, Ribes Nigrum en quercetine is hier geen sprake van. 

Lees hier alles over de behandeling bij hooikoorts.

Ons advies bij hooikoorts

Om het pollenseizoen dragelijker te maken is het zaak om allergieprikkels zoveel mogelijk te vermijden. Dit kan al door kleine aanpassingen in je levensstijl. Zo kan het dragen van een zonnebril er bijvoorbeeld voor zorgen dat je ogen niet in aanraking komen met pollen. Daarnaast is het aan te raden om ramen en deuren zoveel mogelijk dicht te houden en de was niet buiten op te hangen.

Histamine speelt een belangrijke rol in ons lichaam. Echter kan een teveel aan deze lichaamseigen stof allergische reacties veroorzaken (histamine-intolerantie), waaronder hooikoorts. Mensen met een hooikoortsallergie kunnen dus baat hebben bij een beperking van de histamine inname.

In welke periode de symptomen voor jou opspelen is afhankelijk van de specifieke pollen waar je allergisch voor bent. Bij onzekerheid hierover kan je een orthomoleculair arts raadplegen om na te gaan bij welke specifieke pollen voor jouw de overgevoeligheid ontstaat. In de tussentijd is het dus zaak om goed op je voeding te letten en de hooikoortsradar in de gaten te houden.

Referenties

  1. Hoyte FCL, Nelson HS. (2018). Recent advances in allergic rhinitis. National Library of Medicine.
  2. Hasan A. Kakli, Timothy D Riley. (2016). Allergic Rhinitis. Primary Care: Clinics in Office Practice, 43 (3), 465 – 475.
  3. William R. L. Anderegg, John T. Abatzoglou, Leander D. L. Anderegg, Leonard Bielory, Patrick L. Kinney, Lewis Ziska. (2021). Anthropogenic climate change is worsening North American pollen seasons. Proceedings of the National Academy of Sciences ,118 (7).