De kracht van kefir

Je hebt het vast weleens in de supermarkt zien staan als waterkefir of melkkefir. Laten we je meteen uit de gezondheidswaan helpen; deze producten drijven de spot met dé kefir afkomstig uit de Kaukasus.

De kefir die we in de supermarkt vinden is namelijk verre van kefir in optima forma. En dat is teleurstellend. Zeker gezien er verschillende gezondheidsvoordelen zijn toe te schrijven aan dit gist zoals een verbeterde immuniteit en de preventie van kanker. Maar wat is nu precies de kracht van deze zuiveldrank?

Wat is kefir?

Kefir is een zogenoemde probiotica. Deze bacteriën houden je darmflora gezond en zorgen in sommige gevallen zelf tot herstel. Daarnaast zit kefir vol met vitaminen en mineralen zoals B1, B2, B6, B8, B12, C, D,K, calcium en ijzer waardoor het onder meer goed is voor onze weerstand. De gefermenteerde, romige drank heeft naast een lichte bruis ook een laag alcoholpercentage (<0,25%) door de gisting.

De staat van dronkenschap zul je er dus niet mee bereiken. In plaats daarvan heeft kefir een aantal gezondheidsbevorderende eigenschappen. Het drankje is natuurlijk niet voor niets aan haar prestigieuze bijnaam ‘de drank der honderdjarigen’ gekomen. Maar is deze bijnaam wetenschappelijk gegrond of spreken we hier van een loze belofte?

Waar komt het vandaan?

Kefir komt oorspronkelijk uit de Kaukasus, een gebied op het uiterst zuidoostelijke punt van Europa en het westen van Azië. In dit gebied is het recept altijd doorgegeven van generatie op generatie onder de Kaukassustammen. De naam kefir stamt af van het woord keif wat ‘welzijn’ of ‘goed leven’ betekent in de Slavische talen. De probiotica ontleend deze betekenis aan het algehele gevoel van gezondheid en welzijn die wordt ervaren door degenen die het drinken.1

Hoe maak je kefir?

Je maakt kefir door kefirkorrels aan verse melk of water toe te voegen. Deze korrels hebben veel weg van kleine bloemkoolroosjes en zijn samengesteld uit een combinatie van gisten en melkzuurbacteriën.2 Door de gisting ontstaat vervolgens een dik, licht alcoholisch en bruisend drankje. En deze creatie heeft eigenschappen die de gezondheid bevordert.

Essentieel voor een gezonde darmflora

De belangrijkste eigenschap die zowel aan melk- als waterkefirkorrels valt toe te dichten is de probiotische; nuttige bacteriën die van nature in onze darmen leven en daar een belangrijke rol vertolken in het behoud van onze gezondheid. Daarnaast zijn ze essentieel voor onze immuunfunctie en het afremmen van virale werkingen.3  Dit zogenoemde microbioom is er in alle soorten, maten en kleuren.

Voedingsmiddelen waar je het in kan vinden zijn onder andere yoghurt, salami, brie, zuurdesembrood, augurken en tempeh. Genoeg keuze uit een gevarieerd aanbod dus.

Dat zou je denken ja, maar niets is minder waar. De hierboven genoemde producten bevatten namelijk weinig giststammen. Kefir is daarentegen de probiotische maarschalk die de vloer aanveegt met al deze voedingsmiddelen door haar grote variatie aan bacteriën en gisten.4 Deze variatie komt tot uiting in het hoge aantal verschillende bacterie- en giststammen die wel kunnen oplopen tot 56 verschillende soorten.5 Benieuwd hoe het microbioom jouw darmflora in evenwicht houdt? Eerder schreven we dit blog over gezonde darmbacteriën. 

Een probiotica voor weerstand en immuunsysteem

Recent onderzoek heeft uitgewezen dat een gezonde darmflora van essentieel belang is voor de hersenfunctie en daarom een rol speelt bij neurologische aandoeningen. Door de hoge dosering probiotica in kefir kan het naast een gezond darmflora ook onze immuunfunctie en daarmee onze weerstand verbeteren.6

In kefir zitten namelijk de voedingstoffen biotine en folaat (foliumzuur) die belangrijk zijn bij het opbouwen en onderhouden van een sterk immuunsysteem. Bovendien zorgt de positieve werking op de darmflora voor een betere opname van de vezels wat resulteert in een verbeterde spijsvertering.7 Een sterk immuunsysteem en verbeterde weerstand zorgen dat infecties minder vat krijgen op ons lichaam.

Remt mogelijk de groei van kankercellen

Er zijn verschillende onderzoeken die de werking van kefir tegen kanker beschrijven. De probiotische werking van het kefir extract bevat namelijk bestandsdelen die de groei van kankercellen kan afremmen. Zo bevestigde laboratoriumonderzoek hoe kefir effectief de groei van borstkankercellen stagneerde.8 Daarnaast bleek het extract ook effectief tegen huidkanker, leukemie en darmkanker.9 De resultaten van deze onderzoeken zijn gebaseerd op laboratoriumstudies waardoor verder onderzoek moet aantonen of kefir in het menselijk lichaam ook verweer kan voeren tegen kankercellen.

Ons advies

Mocht je het nut van de ‘drank der honderdjarigen’ aan den lijve willen ondervinden, dan adviseren we om de kefir in de supermarkt links te laten liggen.

Ons advies zou zijn om je kefir in een natuurwinkel te kopen zodat je er zeker van bent dat je ook écht kefir drinkt. Daarnaast kan je natuurlijk ook zelf de stoute schoenen aantrekken om je eigen kefir te maken! De Keuringsdienst van Waarde besteedde een aflevering aan kefir waarin het uitlegde hoe je het zelf maakt.

Referenties

  1. Rosa, D., Dias, M., Grześkowiak, Ł, Reis, S., Conceição, L., & Peluzio, M. (2017). Milk kefir: Nutritional, microbiological and health benefits. Nutrition Research Reviews, 30 (1).
  2. Sharifi M, Moridnia A, Mortazavi D, Salehi M, Bagheri M, Sheikhi A. (2017). Kefir: a powerful probiotics with anticancer properties. Medical Oncology, 34 (11).
  3. Hamida, R. S., Shami, A., Ali, M. A., Almohawes, Z. N., Mohammed, A. E., & Bin-Meferij, M. M. (2021). Kefir: A protective dietary supplementation against viral infection. Biomedicine & pharmacotherapy, 133 (6).
  4. De Oliveira Leite AM, Miguel MA, Peixoto RS, Rosado AS, Silva JT, Paschoalin VM. (2013). Microbiological, technological and therapeutic properties of kefir: a natural probiotic beverage. Brazilian Journal of Microbiology, 44 (2).
  5. Bourrie, B. C., Willing, B. P., & Cotter, P. D. (2016). The Microbiota and Health Promoting Characteristics of the Fermented Beverage Kefir. Frontiers in microbiology, 647 (7).
  6. Ai-Qun Yu & Lianqin Li. (2016). The Potential Role of Probiotics in Cancer Prevention and Treatment. Nutrition and Cancer, 68 (4).
  7. Hertzler SR, Clancy SM. (2003). Kefir improves lactose digestion and tolerance in adults with lactose maldigestion. Journal of the American Dietetic Association, 103 (5).
  8. Chen C, Chan HM, Kubow S. (2007). Kefir extracts suppress in vitro proliferation of estrogen-dependent human breast cancer cells but not normal mammary epithelial cells. Journal of Medicinal Food, 10 (3).
  9. Rafie N, Golpour Hamedani S, Ghiasvand R, Miraghajani M. (2015). Kefir and Cancer: A Systematic Review of Literatures. Archives of Iranian Medicine, 18 (2).