Symptomen van de overgang: wat zijn de signalen?

De overgang is iets waar de meesten toch wel tegenop kijken. De welkbekende symptomen als nachtelijk zweten en opvliegers leveren dan ook flink wat ongemak op. Toch zijn er meer overgang symptomen die minder bekend zijn en die we niet direct kunnen plaatsen. Wil je weten welke dit zijn? We vertellen je in dit artikel hoe je gericht actie kunt ondernemen.

Wat is de overgang?

De overgang, ook wel menopauze, is een natuurlijk proces waarin je van een vruchtbare naar een onvruchtbare levensfase gaat. Doordat de eierstokken door hun voorraad vruchtbare eitjes zijn, neemt de productie van de hormonen oestrogeen en progesteron af. De hormonen gaan vervolgens op zoek naar een nieuw evenwicht wat enkele jaren kan duren. Dit proces begint gemiddeld tussen je 45ste en 55ste levensjaar. Hoe lang de overgang duurt verschilt per persoon, net als de klachten. Zo ervaart de ene persoon er ontzettend veel hinder van in het dagelijks leven, en zijn er geluksvogels die nauwelijks iets merken.

Zowel erfelijke factoren als leefstijlkeuzes beïnvloeden de duur en ernst van je overgangsklachten. Kwamen je moeder of oma vroeg in de overgang, dan is de kans groot dat dit bij jou ook het geval is. Ook hebben onderzoekers een verband gevonden tussen roken en een vroege menopauze en kan alcoholconsumptie ernstigere opvliegers veroorzaken.1,2 Daarentegen zou plantentherapie met fyto-oestrogenen en lichamelijke activiteit de ernst van de overgangssymptomen verlagen.3,4 Daarom is het aan te raden zo vroeg mogelijk je leefstijlkeuzes onder de loep te nemen.

Wat zijn de eerste symptomen van de overgang?

Het eerste symptoom van de overgang is vaak een verandering van de menstruatie. Zo kan de tijd tussen de menstruaties eerst korter worden en de klachten heviger. Daarna worden de tussenpozen steeds langer tot de menstruatie op den duur volledig uitblijft. De overgang is achter de rug wanneer de menstruatie minstens een volledig jaar onafgebroken is weggebleven. Treedt er na dat jaar toch nog bloedverlies op, neem dan contact op met een arts voor verder onderzoek.

Bekendere symptomen van de overgang zijn:

  • Opvliegers: plotse warmteaanvallen die gepaard kunnen gaan met rode wangen, een koortsachtig gevoel en hevig transpireren.
  • Nachtelijk zweten: hevig transpireren tijdens de nacht.
  • Droge slijmvliezen en huid: de huid, ogen en mond kunnen droger worden en vaginale droogheid kan optreden.
  • Seksuele veranderingen: door de verandering van hormonen kan het libido afnemen.
  • Urinewegklachten: bekkenbodemspieren verzwakken en slijmvliezen van de urinewegen worden dunner. Hierdoor neemt het risico op blaasontsteking en ongewild urineverlies toe.

Welke overgang symptomen zijn er nog meer?

Naast de bekendere symptomen van de overgang zijn er ook minder bekende symptomen. Met name wanneer de bekendere symptomen uitblijven worden de minder bekende symptomen niet altijd gekoppeld aan de overgang.

Minder bekende symptomen van de overgang zijn:

Bovendien is de overgang een ingrijpende gebeurtenis waarin je afscheid neemt van een levensfase. Enerzijds kan dit als een bevrijding voelen door het uitblijven van de menstruatie en het afscheid nemen van voorbehoedsmiddelen. Anderzijds wordt het afscheid nemen van het vruchtbare leven soms moeilijk aanvaardt. Dit laatste kan psychische klachten teweeg brengen als neerslachtigheid, stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en angst.

Hoe herken je overgang symptomen tijdens je menstruatie?

Zoals we vertelden is een verandering van de menstruatie vaak een van de eerste symptomen van de overgang. Zo kan de tijd tussen de menstruaties korter zijn dan je bent gewend maar komt het ook voor dat pijnklachten en bloedverlies verergeren met eventuele bloedstolsels. Op een gegeven moment nemen de tussenpozen toe tot op een dag de menstruatie volledig uitblijft. Hoe dit precies verloopt verschilt echter per persoon en is dus geen gegeven. De hormonen oestrogeen en progesteron zijn de boosdoeners van deze schommelingen.

Door de afname van het hormoon progesteron komt het voor dat de menstruatie aan het begin van de overgang heel licht is, korter duurt of zelfs een tijdje uitblijft. Naar mate progesteron verder afneemt, bouwt er meer slijmvlies op in de baarmoeder waardoor bloedverlies heviger wordt. Ook kan de menstruatie tijdens de overgang gepaard gaan met bloedstolsels of tussentijds bloedverlies. In de meeste gevallen kan dit geen kwaad maar neem contact op met een arts bij twijfel.

Tot slot

De overgang betekent het einde én het begin van een nieuwe levensfase. Hoe de overgang verloopt en welke symptomen je ervaart verschilt per persoon. Wil je zeker weten of je in de overgang bent dan kun je dit middels bloedonderzoek bij je huisarts laten testen. Door het aanpassen van (eet)gewoontes kun je zelf enige invloed uitoefenen op het verloop van de overgang. Hiervoor verwijzen we naar onze eerdere artikelen:

Heb je na het lezen van deze artikelen nog vragen over de overgang of welke nutriënten je het beste kunt inzetten bij een bepaalde aandoening of klacht? Stel ze gerust aan een van onze orthomoleculaire specialisten.

Referenties:

  1.  Sun, L., Tan, L., Yang, F., Luo, Y., Li, X., Deng, H. W., & Dvornyk, V. (2012). Meta-analysis suggests that smoking is associated with an increased risk of early natural menopause. Menopause (New York, N.Y.), 19(2), 126–132.
  2. Kandiah, J., & Amend, V. (2010). An Exploratory Study on Perceived Relationship of Alcohol, Caffeine and Physical Activity on Hot Flashes in Menopausal Women. Journal of The American Dietetic Association, 110.
  3. Franco, O. H., Chowdhury, R., Troup, J., Voortman, T., Kunutsor, S., Kavousi, M., Oliver-Williams, C., & Muka, T. (2016). Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA, 315(23), 2554–2563.
  4. McAndrew, L. M., Napolitano, M. A., Albrecht, A., Farrell, N. C., Marcus, B. H., & Whiteley, J. A. (2009). When, why and for whom there is a relationship between physical activity and menopause symptoms. Maturitas, 64(2), 119–125.