Vitamine D in de strijd tegen corona

Meer vitamine D aanmaak staat gelijk aan minder coronadoden. Althans, dat zou de eerste gedachte zijn wanneer we de cijfers van het RIVM en de Gezondheidsraad raadplegen. Is deze stelling gegrond of hebben we hier te maken met een fantoomverband? 

De cijfers van deze gezondheidsinstituten laten namelijk een duidelijke overeenkomst zien tussen de sterftecijfers en onze natuurlijke vitamine D aanmaak die samenhangt met de zonkracht. Daarbij komt dat een groot aantal medische experts en gezondheidswetenschapers stelling hebben genomen in deze kwestie ten faveure van vitamine D. Benieuwd wat we in mei over dit onderwerp schreven? Eerder beschreven we al de relatie tussen sterftecijfers bij COVID-19 en vitamine D tekort. 

Vitamine D: de essentiële vitamine 

Vitamine D, beter bekend als de ‘’zonnevitamine’’, is een essentiële vitamine die in de regel zorgt voor een gezonde botmineralisatie. Daarnaast is deze vitamine belangrijk ter ondersteuning van het afweersysteem en zenuwstelsel. Nu de zon niet meer zo doortastend straalt gedurende deze wintermaanden lopen we de broodnodige natuurlijke vitamine D opname mis. En dat kan vervelende gevolgen hebben. 
 
Zo wees een onderzoek van de Northwestern University van april vorig jaar al naar de link tussen een vitamine D tekort en een hoog sterftecijfer door corona. In dit onderzoek werden de dagelijkse opname-, herstel- en overlijdensgegevens uit de twintig zwaarst getroffen landen onderzocht. In de landen met de hoogste sterftecijfers, zoals Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, werden bevolkingsbreed lagere vitamine D waardes gemeten. Dit in tegenstelling tot landen met lagere sterftecijfers waar hogere vitamine D niveaus per inwoner werden gemeten.
 
Naar aanleiding van deze onderzoeksresultaten kwam de Britse regering terug op het standpunt dat vitamine D geen effect zou hebben op het coronavirus. Hierin stelde ze dat we de algehele gezondheid kunnen verbeteren door suppletie van de zonnevitamine. Bijkomend voordeel is dat dit nutriënt relatief goedkoop is en geen risico vormt bij extra inname.
 

In wintermaanden niet voldoende vitamine D productie

Maar wat zien we wanneer we dit gegeven in acht nemen en zelf een blik werpen op de beschikbare cijfers? Is er dan een verband zichtbaar tussen de vitamine D opname en coronacijfers?
 
Ter illustratie zullen we eerst naar de natuurlijke vitamine D aanmaak door de zon kijken. Hierbij is het van belang om rekening te houden met de gemiddelde zonkracht. Want pas bij een zonkracht van drie of hoger kunnen we spreken van natuurlijke vitamine D opname. In de onderstaande grafiek van het RIVM is te zien dat hier maar in beperkte mate sprake van is. 
 
 
Uit deze grafiek kunnen we opmaken dat de gemiddelde zonkracht alleen in de lente- en zomermaanden krachtig genoeg is voor voldoende natuurlijke vitamine D aanmaak.
Dit gegeven sluit naadloos aan op de geschatte vitamine D productie van de Gezondheidsraad. Zoals onderstaande grafiek van de Gezondheidsraad laat zien is de vitamine D productie het hoogst wanneer de zon op zijn sterkst is, tijdens de lente- en zomermaanden.
 

 

Verband met coronadoden

Wanneer we vervolgens de meest recente cijfers van het RIVM raadplegen is er een stijging zichtbaar gedurende de koude herfst- en wintermaanden. Hierbij is een duidelijke piek te zien in het aantal overledenen per dag. Daarentegen is een sterke daling waarneembaar tijdens de warmere lente- en zomermaanden, waarbij er sprake is van een gemiddelde zonkracht van drie of hoger. Zie onderstaande grafiek.
 
 
Hier is dus een opvallend verband zichtbaar tussen de vitamine D productie door de zon en de sterftecijfers door corona. Het aantal overledenen is namelijk minimaal tijdens de maanden waarbij de zonkracht sterk genoeg is. Gelukkig zijn we niet de enige die tot deze conclusie is gekomen.  
 

Experts en wetenschappers doen oproep aan overheden

Ook vanuit de wetenschap is een duidelijk geluid te horen ten behoeve van vitamine D suppletie in de strijd tegen corona. Zo werd een open brief aan diverse overheden met een oproep tot onmiddellijke verhoging van de zonnevitamine inname door maar liefst 220 wetenschappers ondertekend. 
 
Eén van deze wetenschappers is Huub Savelkoul, hoogleraar immunologie aan de Wageningen Universiteit. Ook hij is overtuigd van de kracht van vitamine D in de strijd tegen corona. Zo benadrukte Savelkoul (2020) in Het Parool: ‘’Er zijn zoveel aanwijzingen in de wetenschappelijke literatuur dat vitamine D helpt tegen corona. . . . Waarom zou je in vredesnaam géén vitamine D slikken?’’
 
Naast de duidelijke oproep van Savelkoul heeft de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT) een vervolg onderzoek ingesteld gezien de hoopgevende onderzoeksresultaten. Zij stellen dat er aanwijzingen zijn voor een ernstiger ziekteverloop bij mensen met een vitamine D tekort.2
 
In de oproep van Savelkoul en consorten ligt de nadruk op het verband tussen lage vitamine D waardes en het aantal overledenen. De onderzoeksresultaten van het nutriënt onderstrepen namelijk de invloed op de coronabesmettingen, intensive care-opnames en sterfgevallen. 
Bovendien benadrukken deze wetenschappers de veiligheid van vitamine D suppletie en de algemene beschikbaarheid tegen een relatief lage prijs.3
 
Ook een nieuw gepubliceerd onderzoek in de Spanish Journal of Geriatrics and Gerontology benadrukt de link tussen lage vitamine D waardes en de ernst van het ziekteverloop. Gezien de gezondheidsvoordelen van het nutriënt en het lage risico bij over suppletie roepen óók deze wetenschappers op tot dagelijkse vitamine D inname.4
 

We kunnen niet voorbijgaan aan vitamine D

Het aantal medische experts en gezondheidswetenschappers die unaniem oproepen tot actie is groeiende. Gezien de totaal ontwrichtende aard van het coronavirus is het daarom van belang om het risico op herhaling zoveel mogelijk te beperken. Om in de toekomst beter beslagen ten ijs te komen is het waardevol om de verschillende middelen die ons zouden kunnen helpen opnieuw te evalueren. Hierbij kunnen we niet voorbijgaan aan de beschermende werking van vitamine D.5
 
Onze eerdere oproep aan Mark Rutte om het Britse voorbeeld te volgen en de rol van vitaminen en nutriënten op waarde te schatten lijkt aan dovemans oren te zijn gericht. Toch wijst alles erop dat we niet meer om vitamine D heen kunnen. Helemaal nu we dan toch echt één van de lachertjes van de EU-klas zijn geworden. 
 
Referenties