Astaxanthine

Wetenschappelijke naam

3, 3'-dihydroxy-4, 4'-diketo-beta-carotene; 3S,3'S-astaxanthin; 3R,3'R-astaxanthin; 3R,3'S-astaxanthin.

Synoniemen

Astaxanthine, Astaxantina, Dihydroxy-3, 3' dioxo-4, 4' bêta-carotène, Microalgae, Microalgue, Micro-Algue,Ovoester.

Werking

Astaxanthine is een roodachtige carotenoïde pigment en wordt aangetroffen in de microalgen van de bloedregenalg. Zalm, forel, zeebrasem, garnalen, kreeft, vis, eieren, en vele vogelsoorten bevatten ook aanzienlijke hoeveelheden astaxanthine (1, 2). Het is een krachtige antioxidant die structureel vergelijkbaar is met beta-caroteen (3). Astaxanthine bevat de hoogste relatieve antioxidant activiteit vergeleken met alfa-tocoferol, alfa-caroteen, beta-caroteen, luteïne en lycopeen (4). De concentratie van astaxanthine is 1% tot 3% in microalgen.

Voorlopige gegevens suggereren dat astaxanthine de oxidatieve schade aan de lever kan verminderen die veroorzaakt wordt door tetrachloorkoolstof. Het lijkt de oxidatieve consumptie van glutathion (GSH) te verlagen en de hepatoprotectieve antioxidant activiteit te verhogen (5). Er zijn ook voorlopige gegevens die suggereren dat astaxanthine gastroprotectieve effecten tegen de Helicobacter pylori heeft, misschien door het remmen van ontstekingen en het optreden als een antioxidant (6).

Astaxantine wordt over het algemeen gebruikt voor macula degeneratie, ziekte van Alzheimer en ziekte van Parkinson, beroerte, kanker en te hoog cholesterol. Uitwendig wordt het gebruikt tegen zonnebrand.

Het onderzoek suggereert ook dat astaxanthine de immuniteit kan stimuleren (7, 8). Extra dier onderzoek suggereert dat astaxanthine kan beschermen tegen borstkanker, leverkanker, blaaskanker, en mondkanker (9, 10, 11, 12). Het lijkt de groei van tumorcellen te onderdrukken door toenemende concentraties van gamma-interferon en het verhogen van de activiteit van cytotoxische T-lymfocyten. Astaxanthine blijkt deel te moeten uitmaken van de voeding om tumorgroei te remmen (13).

Voorlopig onderzoek suggereert ook dat astaxanthine in staat is om de oxidatieve schade die veroorzaakt wordt door ultraviolet (UV) licht te verhinderen (14).

Indicaties maar nog onvoldoende bewijs

Dyspepsie: Voorlopig onderzoek suggereert dat het nemen van astaxantine met een dosering van 16-40 mg per dag gedurende 4 weken de niet de Helicobacter vermindert of buikpijn vermindert bij indigestie in vergelijking met een placebo bij mensen met indigestie. Echter bij gebruik van 40 mg dagelijks lijken de symptomen van een refluxte wel te verbeteren (15, 16).

Carpaal tunnel syndroom: Voorlopig klinisch onderzoek suggereert dat een combinatie van astaxantine 4 mg, luteïne, beta caroteen en vitamine E,  3 x daags gedurende 8 weken, niet significant de pijn kon verminderen bij carpaal tunnel syndroom in vergelijking met een placebo (17).

Verhoogd cholesterol: Voorlopig klinisch bewijs suggereert dat het nemen van astaxantine met een dosering van 6 – 18 mg. per dag gedurende 12 weken de triglycerides verlaagt en de HDL verhoogt bij personen met een licht verhoogd cholesterol in vergelijking met een placebo (18). Ander klinisch onderzoek lijkt een  combinatie van astaxantine, berberine, policosanol, rode gist rijst en foliumzuur gedurende 4 weken het totaal cholesterol, LDL cholesterol en de triglyceriden met ongeveer 20% tot 26% verlaagd en het HDL cholesterol met ongeveer 5% verhoogt in vergelijking met een placebo (19).

Mannelijke onvruchtbaarheid: Voorlopig klinisch onderzoek suggereert dat het nemen van astaxantine met een dosering van 16 mg dagelijks gedurende 3 maanden de kans op een zwangerschap vervijfvoudigde in vergelijking met een placebo bij mannen die de laatste 12 maanden werden beschouwd als onvruchtbaar nog voor de behandeling (20).

Menopauzale symptomen: Voorlopig klinisch onderzoek suggereert dat het nemen van een product dat astaxantine, vitamine D3, lycopene en citrus bioflavonoïden bevat dagelijks gedurende 8 weken de menopauzale symptomen zoals opvliegers, incontinentie, gewrichtspijn en stemmingswisselingen, angst, depressie  vermindert in vergelijking met geen behandeling (21).

Reumatoïde artritis: Voorlopige klinisch bewijs is gevonden dat het het nemen van een supplement met astaxantine, luteïne, vitamine A, vitamine E, haematococcus extract in combinatie met safflourolie, 3 x daags gdurende een periode van 8 weken, pijn vermindert met ongeveer 40% bij patiënten met reumatoïde artritis in vergelijking met een placebo (17).

Anti-oxidant: Astaxantine is een krachtig anti-oxidant. Dit komt mede door de duale werking in zowel wateroplosbaar als vetoplosbaar milieu. Het is krachtiger dan vitamine E, C of andere carotenoïden.

Veiligheid

Astaxanthine wordt als veilig beschouwd (22). Bij doseringen van 4 tot 40 mg is gedurende 12 weken veilig toegediend (15, 16, 18, 20, 23). Er is geen onderzoek gedaan bij zwangerschap en lactatie dus is het algemene advies: vermijdt gebruik.

Contra-indicaties

Niet bekend

Bijwerkingen

Voor zover bekend zijn er geen bijwerkingen. Echter, een andere carotenoïde substantie dat chemisch gerelateerd wordt met astaxantine, canthaxantine, veroorzaakt kristallen in de retina en verlies van zicht bij één patiënt (24). Dit effect is niet gezien bij astaxantine, maar patiënten die visuele veranderingen waarnemen bij het gebruik van astaxantine zouden direct moeten stoppen met het gebruik.

Interacties met medicijnen

Mogelijk kan Astaxantine de bloedsuikerspiegel en de bloeddruk verlagen. Bij gebruik van medicijnen hiervoor is het raadzaam extra te monitoren. Andere interacties zijn mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.

Interacties met kruiden

Andere carotenoïden kunnen mogelijk door competitie de absorptie van astaxantine in het maag-darmkanaal verminderen. Carotenoïden zijn astaxantine, beta caroteen, canthaxantine, luteïne en lycopeen (25).

Dosering

Dosering naar behoefte. Een gebruikelijke dosering is 4 tot 40 mg per dag.

Referenties: 
  1. Goodwin TW. Metabolism, nutrition, and function of carotenoids. Annu Rev Nutr 1986;6:273-97.
  2. Kobayashi M, Kakizono T, Nishio N, et al. Antioxidant role of astaxanthin in the green alga Haematococcus pluvialis. Appl Microbiol Biotechnol 1997;48:351-6.
  3. Astaxanthin biochemical properties website. URL: http://www.astaxanthin.org. (Accessed 5 June 2002).
  4. Naguib YM. Antioxidant activities of astaxanthin and related carotenoids. J Agric Food Chem. 2000;48:1150-4.. 
  5. Kang JO, Kim SJ, Kim H. Effect of astaxanthin on the hepatotoxicity, lipid peroxidation and antioxidative enzymes in the liver of CCl4-treated rats. Methods Find Exp Clin Pharmacol 2001;23:79-84
  6. Bennedsen M, Wang X, Willen R, et al. Treatment of H. pylori infected mice with antioxidant astaxanthin reduces gastric inflammation, bacterial load and modulates cytokine release by splenocytes. Immunol Lett 1999;70:185-9. 
  7. Jyonouchi H, Sun S, Tomita Y, et al. Astaxathin, a carotenoid without vitamin A activity, augments antibody responses in cultures including T-helper cell clones and suboptimal doses of antigen. J Nutr 1995;125:2483-92
  8. Chew BP, Wong MW, Park JS, et al. Dietary beta-carotene and astaxanthin but not canthaxanthin stimulate splenocyte function in mice. Anticancer Res 1999;19;5223-8. 
  9. Chew BP, Park JS, Wong MW, et al. A comparison of the Anticancer activities of dietary beta-carotene, canthaxanthin and astaxanthin in mice in vivo. Anticancer Res 1999;19:1849-54. 
  10. Tanaka T, Morishita Y, Suzui M, et al. Chemoprevention of mouse urinary bladder carcinogenesis by the naturally occurring carotenoid astaxanthin. Carcinogenesis 1994;15:15-9. 
  11. Tanaka T, Makita H, Oshnishi M, et al. Chemoprevention of rat oral carcinogenesis by naturally occurring xanthophylls, astaxanthin, and canthaxanthin. Cancer Res 1995;55:4059-64. 
  12. Gradelet S, Le Bon AM, Berges R, et al. Dietary carotenoids inhibit aflatoxin B1-induced liver preneoplastic foci and DNA damage in the rat: role of the modulation of aflatoxin B1 metabolism. Carcinogenesis 1998;19:403-11. 
  13. Jyonouchi H, Sun S, Iijima K, Gross MD. Antitumor activity of astaxanthin and its mode of action. Nutr Cancer 2000;36:59-65. 
  14. O'Connor I, O'Brien N. Modulation of UVA light-induced oxidative stress by beta-carotene, lutein and astaxanthin in cultured fibroblasts. J Dermatol Sci 1998;16:226-230
  15. Kupcinskas L, Lafolie P, Lignell A, et al. Efficacy of the natural antioxidant astaxanthin in the treatment of functional dyspepsia in patients with or without Helicobacter pylori infection: A prospective, randomized, double blind, and placebo-controlled study. Phytomedicine. 2008;15:391-99. 
  16. Andersen LP, Holck S, Kupcinskas L, et al. Gastric inflammatory markers and interleukins in patients with functional dyspepsia treated with astaxanthin. FEMS Immunol.Med Microbiol. 2007;50:244-48
  17. Nir Y, Spiller G, and Multz, C. Effect of an astaxanthin containing product on carpal tunnel syndrome. J Am Coll Nutr. 2002;21:489.
  18. Yoshida H, Yanai H, Ito K, Tomono Y, et al. Administration of natural astaxanthin increases serum HDL-cholesterol and adiponectin in subjects with mild hyperlipidemia. Atherosclerosis 2010;209:520-23
  19. Cicero, AF, Rovati LC, and Setnikar I. Eulipidemic effects of berberine administered alone or in combination with other natural cholesterol-lowering agents. A single-blind clinical investigation. Arzneimittelforschung. 2007;57:26-30. 
  20. Comhaire FH, El Garem Y, Mahmoud A, et al. Combined conventional/antioxidant "Astaxanthin" treatment for male infertility: a double blind, randomized trial. Asian J Androl 2005;7:257-62.. 
  21. Belcaro G, Cesarone MR, Cornelli U, et al. MF Afragil(R) in the treatment of 34 menopause symptoms: a pilot study. Panminerva Med 2010;52:49-54
  22. Electronic Code of Federal Regulations. Title 21. Part 182 -- Substances Generally Recognized As Safe. Available at: http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr&sid= 786bafc6f6343634fbf79fcdca7061e1&rgn=div5&view= text&node=21:3.0.1.1.13&idno=21
  23. Yamashita E. The effect of a dietary supplement containing astaxanthin on skin condition. Carotenoid Sci. 2006;10:91-95.
  24. Espaillat A, Aiello LP, Arrig PG, et al. Canthaxanthin retinopathy. Arch Ophthalmol 1999;117:412-3. 
  25. van den Berg H. Carotenoid interactions. Nutr Rev 1999;57:1-10

 

Andere referenties

  • Monographs on the medicinal uses of plant drugs. Exeter, UK: European Scientific Co-op Phytother, 1997.
  • Blumenthal M, ed. The Complete German Commission E Monographs: Therapeutic Guide to Herbal Medicines. Trans. S. Klein. Boston, MA: American Botanical Council, 1998.
  • Tyler VE. Herbs of Choice. Binghamton, NY: Pharmaceutical Products Press, 1994.
  • Bloomer RJ, Fry A, Schilling B, Chiu L, et al. Astaxanthin supplementation does not attenuate muscle injury following eccentric exercise in resistance-trained men. Int J Sport Nutr Exerc Metab 2005;15:401-12
  • Newall CA, Anderson LA, Philpson JD. Herbal Medicine: A Guide for Healthcare Professionals. London, UK: The Pharmaceutical Press, 1996.
  • Parisi V, Tedeschi M, Gallinaro G, et al. Carotenoids and antioxidants in age-related maculopathy italian study: multifocal electroretinogram modifications after 1 year. Ophthalmology 2008;115:324-33. 
  • Guerin, M., Huntley, M. E., and Olaizola, M. Haematococcus astaxanthin: applications for human health and nutrition. Trends Biotechnol. 2003;21(5):210-216. 
  • Wang, C. W., Oh, M. K., and Liao, J. C. Engineered isoprenoid pathway enhances astaxanthin production in Escherichia coli. Biotechnol.Bioeng. 1-20-1999;62(2):235-241
  • Wang, X., Willen, R., and Wadstrom, T. Astaxanthin-rich algal meal and vitamin C inhibit Helicobacter pylori infection in BALB/cA mice. Antimicrob.Agents Chemother. 2000;44(9):2452-2457. 
  • Negro, J. J. and Garrido-Fernandez, J. Astaxanthin is the major carotenoid in tissues of white storks (Ciconia ciconia) feeding on introduced crayfish (Procambarus clarkii). Comp Biochem Physiol B Biochem Mol Biol 2000;126(3):347-352. 
  • Iwamoto, T., Hosoda, K., Hirano, R., Kurata, H., Matsumoto, A., Miki, W., Kamiyama, M., Itakura, H., Yamamoto, S., and Kondo, K. Inhibition of low-density lipoprotein oxidation by astaxanthin. J.Atheroscler.Thromb. 2000;7(4):216-222. 
  • Kistler, A., Liechti, H., Pichard, L., Wolz, E., Oesterhelt, G., Hayes, A., and Maurel, P. Metabolism and CYP-inducer properties of astaxanthin in man and primary human hepatocytes. Arch.Toxicol. 2002;75(11-12):665-675
  • Kurihara, H., Koda, H., Asami, S., Kiso, Y., and Tanaka, T. Contribution of the antioxidative property of astaxanthin to its protective effect on the promotion of cancer metastasis in mice treated with restraint stress. Life Sci 4-21-2002;70(21):2509-2520. 
  • Akyon, Y. Effect of antioxidants on the immune response of Helicobacter pylori. Clin Microbiol Infect. 2002;8(7):438-441. 
  • Lyons, N. M. and O'Brien, N. M. Modulatory effects of an algal extract containing astaxanthin on UVA-irradiated cells in culture. J.Dermatol.Sci. 2002;30(1):73-84
  • Ohgami, K., Shiratori, K., Kotake, S., Nishida, T., Mizuki, N., Yazawa, K., and Ohno, S. Effects of astaxanthin on lipopolysaccharide-induced inflammation in vitro and in vivo. Invest Ophthalmol.Vis.Sci 2003;44(6):2694-2701

Gerelateerde aandoeningen

Aandoening Dagdosering*
Gastritis 40 mg per dag gedurende 3 weken