Bacopa monnieri

Synoniem: 
Bacopin®

Wetenschappelijke naam

Bacopa monnieri, synoniem Bacopa monniera, Herpestis monniera, Moniera cuneifolia.

Familie: Scrophulariaceae.

Bacopa monnieri

Een plantje dat in sommige werelddelen al eeuwen de koosnaam hersentonicum draagt, is de Bacopa monnieri. Dit violetachtige plantje kent zijn oorsprong in de Ayurveda, een traditionele geneeswijze in India en zou een werking hebben tegen angst, concentratieproblemen, een slecht geheugen en epilepsie. Daarnaast wordt het mini-plantje in sommige gebieden in India gebruikt als seksualiteitsopwekker, in Sri Lanka als koortsbestrijder en in de Filipijnen als vochtafdrijver. Verschillende stoffen in de Bacopa monnieri zouden zijn koosnaam inderdaad eer aan kunnen doen. Zo bevat het plantje bacoside A, B, C, D, G en I t/m V, dit is een groep saponinen die de Bacopa monnieri uniek maakt. Saponinen hebben de eigenschap het hersenmembraam te beschermen tegen acetylcholineuitputting door remming van het acetylcholine-esterase. Daarnaast kunnen saponinen een rol spelen in het noradrenerge systeem, het zenuwnetwerk dat gestuurd wordt door de neurotransmitter noradrenaline.  Door het onderdrukken van het noradrenerge systeem zou de Bacopa monnieri een beschermende werking hebben tegen cholinerge aftakeling.

De eeuwenoude opvattingen van de Ayurveda vinden bijval van de wetenschap want al in 1980 kwam er een studie naar buiten waaruit bleek dat Bacopa monnieri het geheugen en het leergedrag bij mensen met een angstneurose verbeterde (10). Cognitie verbeterende effecten aan de hand van suppletie met Bacopa monnieri kwamen ook naar voren in recenter onderzoek (15). Deze studie kende 62 gezonde respondenten, die blootgesteld werden aan neuropsycholologische tests om het niveau van de cognitie te testen. De cognitie werd getoetst aan het begin van het experiment en na 90 dagen van suppletie met een Bacopa monnieri extract (150 mg) of een placebo preparaat. Suppletie met het Bacopa monnieri extract bleek na 90 dagen een significant positief effect te hebben op het zogenoemde werkgeheugen en op de vaardigheid om visuele informatie te verwerken. Ook andere literatuur bevestigde de gezondheidsbevorderende eigenschappen van Bacopa monnieri. Zo vonden Calabrese et al. (2008) dat suppletie met een Bacopa monnieri extract verbeterende effecten had voor de leerfunctie, het geheugen en de bloeddruk bij ouderen. Zes jaar eerder concludeerde Roodenrys et al. (2002) dat suppletie met het hersentonicum ervoor zorgde dat nieuw aangeleerde feiten beter werden onthouden. Het Bacopa monnieri extract heeft dus cognitie verbeterende eigenschappen, en kan daarom zijn waarde hebben in de therapeutische bestrijding van cognitieve achteruitgang en Alzheimer (1, 9, 10, 15).

Gebruik

Oraal, bacopa wordt gebruikt voor de ziekte van Alzheimer, angst, cognitieve stoornissen en geheugenverlies, attention deficit-hyperactivity disorder (ADHD), allergieën en irritable bowel syndrome (IBS). Bacopa is ook oraal gebruikt voor lage rugpijn, heesheid, psychische aandoeningen, epilepsie, reuma, seksuele disfunctie bij zowel mannen als vrouwen, en als een algemene "zenuwversterker of" adaptogeen "voor het bestrijden van stress," "cardiotonisch" en als een diureticum.

Veiligheid

Wanneer oraal en op de juiste manier gebruikt, op korte termijn. bacopa is veilig gebruikt in klinische onderzoeken die tot 12 weken duurden (14).

Kinderen: bij oraal en gepast gebruik, op korte termijn. Klinisch onderzoek suggereert dat bacopa-extract veilig kan worden gebruikt bij kinderen van 6-12 jaar tot maximaal 6 maanden (12).

Zwangerschap en lactatie: onvoldoende betrouwbare informatie beschikbaar; vermijd te gebruiken.

Effectiviteit

Angst: uit bevolkingsonderzoek is gebleken dat het nemen van 30 ml bacopa-siroop in twee verdeelde doses per dag gedurende 4 weken nervositeit, hartkloppingen, slapeloosheid, hoofdpijn, gebrek aan concentratie, vermoeidheid, anorexia, tremoren, dyspepsie / flatulentie en prikkelbaarheid bij angstige patiënten kan verminderen naar baseline (13).

Attention deficit-hyperactivity disorder (ADHD): voorlopig klinisch onderzoek toont aan dat, in vergelijking met de uitgangssituatie, het nemen van een specifiek bacopa-supplement (BacoMind, Natural Remedies) 225 mg dagelijks gedurende 6 maanden ADHD-symptomen zoals rusteloosheid, impulsiviteit, leerproblemen en tekort aan aandacht verbetert bij 20% of meer kinderen met ADHD (3).

Cognitieve functie: er is tegenstrijdig bewijs over de effecten van bacopa op de cognitieve functie. In een gepoolde analyse van klinisch onderzoek werd bacopa 300 - 600 mg per dag gedurende 12 weken niet geassocieerd met een verbeterd werkgeheugen, leerfrequentie of herkenning van afbeeldingen en woorden. Bovendien verbeterde bacopa 300-600 mg de aandacht niet zoals beoordeeld door reactietijd en vigilantietests. Echter, een subgroepanalyse van een specifiek bacopa-extract (KeenMind - CDRI 08, Flordis) 300 mg dagelijks toonde een verbeterde reactietijd met 10,6 milliseconden in vergelijking met placebo (6). Een uitdaging bij het bundelen van effectiviteitsgegevens was de grote variabiliteit van schalen die werd gebruikt om geheugen, aandacht en leren te beoordelen.

Het lijkt erop dat sommige bacopa-extracten de cognitieve functie kunnen verbeteren, terwijl andere dat niet doen. Individuele studies die zijn opgenomen in de gepoolde analyse tonen aan dat het nemen van een specifiek bacopa-extract (KeenMind - CDRI 08, Flordis) 300 - 450 mg per dag gedurende 12 weken enkele maatregelen van verbaal leren, geheugen en informatieverwerking bij gezonde mannen en vrouwen verbetert (14). Een andere klinische studie toont aan dat het dagelijks innemen van een ander bacopa-extract (BacoMind, Natural Remedies) van 300 mg gedurende 12 weken ook significant de metingen van verbaal leren, geheugen en retentie verbetert bij gezonde volwassenen ouder dan 55 jaar (7). Verdere voorlopige klinische onderzoeken tonen aan dat bij kinderen van 6 tot 8 jaar het nemen van één theelepel bacopa-extract driemaal daags gedurende 3 maanden de visuele motorfunctie en het onmiddellijke geheugen verbetert in vergelijking met voorbehandeling (12).

Epilepsie: uit populatieonderzoek is gebleken dat het nemen van waterig bacopa-extract dagelijks 2 ons gedurende 5 maanden of alcoholisch bacopa-extract 2-4 mg / kg lichaamsgewicht per dag gedurende 5 maanden de incidentie van convulsies bij sommige patiënten met epilepsie kan verminderen (8).

Dosering & gebruik

Volwassen

Angst: 30 ml bacopa-siroop in twee verdeelde doses werd dagelijks gedurende 4 weken gebruikt (13).

Cognitieve functie: een specifiek bacopa-extract (KeenMind - CDRI 08, Flordis), 300-640 mg per dag gedurende maximaal 12 weken werd gebruikt (6). Een ander specifiek bacopa-extract (BacoMind, Natural Remedies) 300-450 mg is dagelijks gedurende 12 weken gebruikt (6).

Epilepsie: waterig bacopa-extract 2 oz per dag gedurende 5 maanden of alcoholisch bacopa-extract 2-4 mg / kg lichaamsgewicht wordt dagelijks gedurende 5 maanden gebruikt (8).

Kinderen

Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD): een specifiek bacopa-supplement (BacoMind, Natural Remedies) 225 mg per dag wordt gedurende 6 maanden gebruikt (3).

Cognitieve functie: 350 mg of een theelepel gedroogde bacopaplant, driemaal daags driemaal per dag gedurende drie maanden geëxtraheerd, is gebruikt bij kinderen in de leeftijd van 6-8 jaar (12).

Standaardisatie en formulering

Het Central Drug Research Institute van de Indiase overheid gebruikt een specifiek gestandaardiseerd extract van bacopa (CDRI 08, gestandaardiseerd met ≥55% totale bacosiden) voor onderzoek naar mechanisme, veiligheid en werkzaamheid (16).

Bijwerkingen

Over het algemeen wordt bacopa goed verdragen. Er is gerapporteerd dat het bij 30% van de patiënten verhoogde ontlastingsfrequentie veroorzaakte, bij 18% van de patiënten misselijkheid en bij 16% van de patiënten in klinische onderzoeken buikkrampen (bij hoge doseringen) (7). Andere minder vaak voorkomende bijwerkingen zijn droge mond, vermoeidheid, flatulentie, opgeblazen gevoel, verminderde eetlust, hoofdpijn, hartkloppingen, slapeloosheid en levendige dromen (7).

Interactie

Medicijnen

Acetylcholinesterase (AChE) remmers, anticholinergische medicijnen, cholinergische medicijnen, cytochrome substraten: P450 1A2 (CYP1A2), P450 2C19 (CYP2C19), P450 2C9 (CYP2C9), P450 3A4 (CYP3A4).

Kleine gevaren bij het gebruik van schildklierhormonen.

Kruiden en supplementen

geen bijwerkingen bekend

Voedsel

geen bijwerkingen bekend

Lab testen

Schildklierfunctietests: voorlopig dieronderzoek duidt erop dat bacopa de thyroxine (T4) -spiegels in muizen met 41% verhoogt (5). Theoretisch zou bacopa de T4-waarden bij mensen kunnen verhogen.

Ziektes

Bradycardie, gastrointestinale obstructie, peptische ziekte van Ulcer, pulmonale condities, schildklierstoornissen en urogenitale verstopping.

Werkingsmechanisme

Bestanddelen: het toepasselijke deel van bacopa is het blad. De farmacologische activiteit van bacopa wordt toegeschreven aan de componenten saponine en bacopasaponine. Luchtdelen van bacopa bevatten het fytochemicaliën betulinic acid, wogonin en oroxindin (2).

Antiepileptische effecten: bacopa lijkt de frequentie van aanvallen bij patiënten met epilepsie te verminderen. Bij dieren verhoogde het bacopa-ethanolische extract de cerebrale spiegels van g-aminoboterzuur (GABA) 15 minuten na toediening. GABA is de belangrijkste remmende neurotransmitter in de hersenschors en het tekort ervan verergert epilepsie. Daarom kan Bacopa therapeutische effecten hebben bij epileptische patiënten omdat het de GABA-concentraties in de hersenen verhoogt (8).

Antischimmeleffecten: het is mogelijk dat bacopa antimicrobiële effecten heeft. De bacopa-bestanddelen betulinezuur, wogonine en oroxindine hebben antischimmelactiviteit getoond in laboratoriumonderzoeken (2).

Antioxiderende effecten: sommige van de therapeutische effecten van bacopa kunnen worden toegeschreven aan antioxiderende effecten (14, 16). Bacopa lijkt de intracellulaire niveaus van reactieve zuurstofspecies te verlagen, wat ook zou kunnen beschermen tegen celdood. Sommige in vitro gegevens tonen ook aan dat bacopa-extract neuronale cellen en bindweefselcellen kan beschermen tegen oxidatieve schade veroorzaakt door waterstofperoxide en acroleïne, een bijproduct van lipideperoxidatie. Bovendien laat een eerste laboratoriumonderzoek zien dat een alcoholisch bacopa-extract de lever antioxidanten verhoogt en de oxiderende effecten verlaagt die worden veroorzaakt door de toediening van morfine bij ratten (4).

Anxiolytische effecten: bacopa wordt ook beschouwd als een algemeen tonicum of een "adaptogeen" voor het bestrijden van stress. In modellen van dierlijk weefsel lijkt Bacopa de aanpassingsreacties op stressoren te verhogen. Het normaliseert ook de corticosteron- en monoamineniveaus in experimentele stressmodellen (7).

Gastro-intestinale effecten: bacopa-sap dat wordt gegeven met sucralfaat lijkt de maagzweren te verminderen die worden veroorzaakt door aspirine, pylorusligatie en koubeperking, maar geen ethanol in ratten. Laboratoriumstudie toont ook dat bacopa-extract activiteit tegen H. pylori heeft (4).

Immunologische effecten: bacopa kan werken als een mestcelstabilisator voor allergische aandoeningen (11).

Spiereffecten: Bacopa-ethanolextract lijkt de spasmen van vasculaire en intestinale gladde spieren te stoppen door calcium en acetylcholine te antagoniseren.

Neurologische effecten: er is belangstelling voor bacopa voor cognitieve en nootropische effecten, specifiek voor het verbeteren van leren en geheugen (16). Er zijn aanwijzingen dat gezuiverd bacoside A en B en bacopa-alcoholisch extract het leervermogen, het geheugen en de cognitieve prestaties kunnen bevorderen. Mogelijke mechanismen voor cognitieve verbetering omvatten modulatie van acetylcholine-afgifte, choline-acetylase-activiteit en muscarine-cholinergische receptorbinding (14). In vitro remt bacopa acetylcholinesterase-activiteit (7).

Vanwege deze cholinerge effecten is er interesse in het gebruik van Bacopa voor de ziekte van Alzheimer. Er is speculatie dat bacopa ook neuroprotectieve effecten kan hebben. In vitro lijkt bacopa-extract ook neuronen te beschermen tegen door bèta-amyloïde geïnduceerde celdood. Dit kan te maken hebben met de remmende effecten van bacopa op acetylcholinesterase. In een diermodel van de ziekte van Alzheimer verhoogt een bacopa-extract metingen van ruimtelijk geheugen (7).

Schildkliereffecten: in theorie zou bacopa hyperthyreoïdie kunnen verergeren omdat het de schildklierhormoonspiegels zou kunnen verhogen. Voorlopig onderzoek bij dieren suggereert dat bacopa de thyroxine (T4) -spiegels in muizen met 41% verhoogt (5).

Referenties: 
  1. Calabrese, C., Gregory, W. L., Leo, M., Kraemer, D., Bone, K., & Oken, B. (2008). Effects of a standardized Bacopa monnieri extract on cognitive performance, anxiety, and depression in the elderly: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. The journal of alternative and complementary medicine14(6), 707-713.
  2. Chaudhuri, P. K., Srivastava, R., Kumar, S., and Kumar, S. Phytotoxic and antimicrobial constituents of Bacopa monnieri and Holmskioldia sanguinea. Phytother.Res. 2004;18(2):114-117. 33292
  3. Dave, U. P., Dingankar, S. R., Saxena, V. S., Joseph, J. A., Bethapudi, B., Agarwal, A., & Kudiganti, V. (2014). An open-label study to elucidate the effects of standardized Bacopa monnieri extract in the management of symptoms of attention-deficit hyperactivity disorder in children. Advances in mind-body medicine28(2), 10-15. 97603
  4. Goel, R. K., Sairam, K., Babu, M. D., Tavares, I. A., and Raman, A. In vitro evaluation of Bacopa monniera on anti-Helicobacter pylori activity and accumulation of prostaglandins. Phytomedicine. 2003;10(6-7):523-527. 33290
  5. Kar, A., Panda, S., and Bharti, S. Relative efficacy of three medicinal plant extracts in the alteration of thyroid hormone concentrations in male mice. J Ethnopharmacol. 2002;81(2):281-285. 33286
  6. Kongkeaw, C., Dilokthornsakul, P., Thanarangsarit, P., Limpeanchob, N., & Scholfield, C. N. (2014). Meta-analysis of randomized controlled trials on cognitive effects of Bacopa monnieri extract. Journal of ethnopharmacology151(1), 528-535. 97605
  7. Morgan, A., & Stevens, J. (2010). Does Bacopa monnieri improve memory performance in older persons? Results of a randomized, placebo-controlled, double-blind trial. The Journal of Alternative and Complementary Medicine16(7), 753-759. 17946
  8. Mukherjee, G. D., & Dey, C. D. (1966). Clinical trial on Brahmi. I. Journal of experimental medical sciences10(1), 5. 33295
  9. Roodenrys, S., Booth, D., Bulzomi, S., Phipps, A., Micallef, C., & Smoker, J. (2002). Chronic effects of Brahmi (Bacopa monnieri) on human memory. Neuropsychopharmacology27(2), 279.
  10. Russo, A., & Borrelli, F. (2005). Bacopa monniera, a reputed nootropic plant: an overview. Phytomedicine12(4), 305-317.
  11. Samiulla DS, Prashanth D, Amit A. Mast cell stabilising activity of Bacopa monnieri. Fitoterapia 2001;72:284-5. 10060
  12. Sharma, R., Chaturvedi, C., & Tewari, P. V. (1987). Efficacy of Bacopa monniera in revitalizing intellectual functions in children. J Res Edu Ind Med1, 12. 33304
  13. Singh, R. H. and Singh, L. Studies on the Anti-Anxiety Effect of the Medhya Rasayana Drug, Brahmi (Bacopa monniera Wettst.) - Part I. Journal of Research in Ayurveda and Siddha 1980;1(1):133-148. 33303
  14. Stough, C., Downey, L. A., Lloyd, J., Silber, B., Redman, S., Hutchison, C., ... & Nathan, P. J. (2008). Examining the nootropic effects of a special extract of Bacopa monniera on human cognitive functioning: 90 day double‐blind placebo‐controlled randomized trial. Phytotherapy Research: An International Journal Devoted to Pharmacological and Toxicological Evaluation of Natural Product Derivatives22(12), 1629-1634. 10058
  15. Stough, C., Lloyd, J., Clarke, J., Downey, L., Hutchison, C., Rodgers, T., & Nathan, P. (2001). The chronic effects of an extract of Bacopa monniera (Brahmi) on cognitive function in healthy human subjects. Psychopharmacology156(4), 481-484.
  16. Stough C, Singh H, Zangara A. Mechanisms, efficacy, and safety of Bacopa monnieri (bacopa) for cognitive and brain enhancement. Evid Based Complement Alternat Med 2015;2015:717605. 97607

Gerelateerde aandoeningen

Aandoening Dagdosering*
Dementie 1 tot 3 x daags 200 mg
Leerproblemen 1 tot 3 x daags 200 mg