L-Tyrosine

Synoniem: 
Acetyl-L-Tyrosine
L-Tyrosine
Tyrosinum

Wetenschappelijke naam

2-amino-3-(4-hydroxyphenyl)propionic acid).

Inleiding

L-Tyrosine is een aminozuur dat gemakkelijk wordt gevormd uit fenylalanine maar toch kan er een tekort ontstaan in dit aminozuur waardoor het als semi-essentieel wordt beschouwd. Het is een bouwstof van verschillende neurotransmitters zoals dopamine, adrenaline, noradrenaline en ook van het schildklierhormoon Thyroxine. Bij stress kan er derhalve een tekort ontstaan welke zich het eerste laat aanzien als tekortschieten in het maken van voldoende schildklierhormoon omdat het lichaam zijn prioriteiten heeft. De HPA as, de route hoe adrenaline gemaakt wordt, heeft voorrang ten opzichte van de HPT as (schildklier). Mensen met veel stress, een druk leven of met een hoog chemische belasting (ook stress), hebben meer behoefte aan Tyrosine. Het aminozuur heeft in dat geval tevens een anti-depressieve werking. Tyrosine voorkomt een verlaging van het noradrenaline niveau (2, 12, 13).

Gebruik

Tyrosine wordt gebruikt bij depressie, ADD, ADHD,PKU en voor het verbeteren van de alertheid na slaapproblemen. Het kan ook worden ingezet bij stress, premenstrueel syndroom, de ziekte van Parkinson, bij het Chronisch vermoeidheidssyndroom, ziekte van Alzheimer, hartproblemen, impotentie, verlies van libido, schizofrenie, alcoholisme, en ook als eetlust remmer. Bij drugsgebruik wordt het ingezet bij afkickverschijnselen. Co-factoren die nodig zijn, zijn vitamine B12, B6, B3, foliumzuur, magnesium en vitamine C. Uitwendig kan het worden gebruikt om rimpels te verminderen (17, 18).

Werkingsmechanisme

Tyrosine is een semi essentieel aminozuur dat door het lichaam gesynthetiriseerd wordt uit fenylalanine. Voor mensen met PKU die Tyrosine niet kunnen omzetten uit fenylalanine is het aminozuur Tyrosine een essentieel aminozuur (1). Uit voedsel zijn wij afhankelijk van voldoende inname van fenylalanine om te kunnen omzetten (2). Tyrosine is een voorloper van Tyroxine en melanine (1). Tekorten van het hormoon Thyroxine kunnen aanleiding zijn tot een uitgebreid klachtenpatroon onder andere overgewicht, vermoeidheid en depressiviteit. Het is ook een voorloper van catecholamines, norefidrine en dopamine (2, 3). Tyrosine is van belang voor het opvangen van stress en tijdens stressvolle periodes voor het verbeteren van het brein (2). Stresshormonen kunnen tekortschieten bij een vermindering aan Tyrosine. Suppletie met Tyrosine kan bijdragen tot het verbeteren van het geheugen en leerprestaties gedurende stressvolle periodes (2, 3).

Indicaties

PKU - Fenylketonurie

Tyrosine wordt gebruikt als een eiwit component bij mensen met PKU, een genetische aandoening waarbij er een onvermogen bestaat om fenylalanine om te zetten. Fenylalanine is een voorloper van Tyrosine (1, 4, 5). De aanbevolen dosering is 6 gram tyrosine samen laten gaan met 100 gram eiwitinname bij deze goep mensen.Echter is vrije Tyrosine niet aan te raden omdat deze hoeveelheid een grote hoeveelheid in bloedplasma geeft en dit kan bijwerkingen hebben (1).

Verbeteren concentratie, geheugen en cognitieve vermogens

Onder stress omstandigheden kan Tyrosine de cognitieve vermogens verbeteren. Het nemen van Tyrosine verbetert het geheugen en cognitieve prestatie in een periode van stress in vergelijking met een placebo (6, 7, 8). Bij stressvolle omstandigheden kan het zinvol zijn om Tyrosine te suppleren voor het verbeteren van het geheugen (9, 10, 11).

Stress

L-Tyrosine vergroot de stressbestendigheid. Mensen met veel stress, een druk leven of bij een hoog chemische belasting (ook stress) hebben meer behoefte aan Tyrosine. Tyrosine voorkomt een verlaging van de noradrenaline niveau (2, 12, 13).

Depressiviteit

Onder bepaalde omstandigheden gaat Tyrosine depressiviteit tegen (14, 15).

Contra-indicaties

Thyrosine is de voorloper van Tyroxine en zou mogelijk invloed kunnen hebben op Thyroïde hormoonspiegels (1). Bij hyperthyroïdie en de ziekte van Graves wordt het afgeraden om Tyrosine suppletie te nemen (1).

Bijwerkingen

Voor zover bekend veroorzaakt L-Tyrosine in de aangegeven dosering geen bijwerkingen (16).

Interacties

Interacties met reguliere of natuurgeneesmiddelen zijn mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.

Dosering

De gebruikelijke dosering 1 tot 3 x daags 500 mg. Soms is er behoefte tot zelfs enkele grammen per dag (Raadpleeg een deskundige). Aminozuursuppletie zoals Tyrosine kan men het beste innemen een half uur voor de maaltijd of twee uur erna.

Synergisme

Voor een goede omzetting van L-Tyrosine zijn cofactoren nodig zodat belangrijke neurotransmitters gemaakt kunnen worden. Een goede multivitamine- en mineralencomplex kan voorzien in alle benodigde co-factoren (17).

Referenties: 
  1. van Spronsen FJ, van Rijn M, Bekhof J. Phenylketonuria: tyrosine supplementation in phenylalanine-restricted diets. Am J Clin Nutr 2001;73:153-7.
  2. Food and Nutrition Board, Institute of Medicine. The Role of Protein and Amino Acids in Sustaining and Enhancing Performance. Washington, DC: National Academy Press, 1999. Available at: http://www.nap.edu/books/0309063469/html/.
  3. Neri DF, Wiegmann D, Stanny RR, et al. The effects of tyrosine on cognitive performance during extended wakefulness. Aviat Space Environ Med 1995;66:313-9.
  4. Poustie VJ, Rutherford P. Tyrosine supplementation for phenylketonuria. Cochrane Database Syst Rev 2000;2:CD001507.
  5. NIH Consensus Statement. Phenylketonuria: Screening and Management. October 16-18, 2000. Pediatrics 2001;108:972-82.
  6. Deijen, J. B., Wientjes, C. J., Vullinghs, H. F., Cloin, P. A., and Langefeld, J. J. Tyrosine improves cognitive performance and reduces blood pressure in cadets after one week of a combat training course. Brain Res Bull 1-15-1999;48(2):203-209.
  7. O'Brien, C., Mahoney, C., Tharion, W. J., Sils, I. V., and Castellani, J. W. Dietary tyrosine benefits cognitive and psychomotor performance during body cooling. Physiol Behav. 2-28-2007;90(2-3):301-307.
  8. Banderet, L. E. and Lieberman, H. R. Treatment with tyrosine, a neurotransmitter precursor, reduces environmental stress in humans. Brain Res Bull 1989;22(4):759-762.
  9. Mahoney, C. R., Castellani, J., Kramer, F. M., Young, A., and Lieberman, H. R. Tyrosine supplementation mitigates working memory decrements during cold exposure. Physiol Behav. 11-23-2007;92(4):575-582.
  10. Shurtleff, D., Thomas, J. R., Schrot, J., Kowalski, K., and Harford, R. Tyrosine reverses a cold-induced working memory deficit in humans. Pharmacol Biochem Behav 1994;47(4):935-941.
  11. Thomas, J. R., Lockwood, P. A., Singh, A., and Deuster, P. A. Tyrosine improves working memory in a multitasking environment. Pharmacol Biochem Behav 1999;64(3):495-500
  12. Rasmussen, D. D., Ishizuka, B., Quigley, M. E., and Yen, S. S. Effects of tyrosine and tryptophan ingestion on plasma catecholamine and 3,4-dihydroxyphenylacetic acid concentrations. J.Clin.Endocrinol.Metab 1983;57(4):760-763.
  13. Reinstein, D. K., Lehnert, H., and Wurtman, R. J. Dietary tyrosine suppresses the rise in plasma corticosterone following acute stress in rats. Life Sci. 12-9-1985;37(23):2157-2163.
  14. Gelenberg AJ, Wojcik JD, Falk WE, et al. Tyrosine for depression: a double-blind trial. J Affect Disord 1990;19:125-32.
  15. Gelenberg, A. J. and Gibson, C. J. Tyrosine for the treatment of depression. Nutr Health 1984;3(3):163-173.
  16. Electronic Code of Federal Regulations. Title 21. Part 182 -- Substances Generally Recognized As Safe. Available at: http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr&sid= 786bafc6f6343634fbf79fcdca7061e1&rgn=div5&view= text&node=21:3.0.1.1.13&idno=21
  17. Lieberman HR, Corkin S, Spring BJ. The effects of dietary neurotransmitter precursors on human behavior. Am J Clin Nutr 1985;42:366-70.
  18. Roberts SA, Thorpe JM, Ball RO, Pencharz PB. Tyrosine requirement of healthy men receiving a fixed phenylalanine intake determined by using indicator amino acid oxidation. Am J Clin Nutr 2001 Feb;73:276-82.

Gerelateerde aandoeningen

Aandoening Dagdosering*
Hypothyreoïdie 500 – 1000 mg