MSM

Synoniem: 
Methylsulfonylmethane
Dimethylsulfone

MSM (methylsulfonylmethaan) is een organisch gebonden zwavel, dat deel uitmaakt van ons menselijk lichaam. De chemische formule van MSM is CH3SO2CH3. Het wordt van nature aangetroffen in vers fruit en verse groenten, maar niet in significante hoeveelheden en veel gaat bij het kookproces verloren. Veel mensen blijken dan ook ongemerkt deficiënt te zijn. Naarmate de leeftijd stijgt, gaat de hoeveelheid MSM en zwavel in het lichaam achteruit. Veel lichaamsprocessen waar zwavel bij betrokken is zullen minder gaan functioneren wanneer er minder zwavel aanwezig is. Met name die processen die te maken hebben met de capaciteit om te ontgiften.

MSM wordt in de natuur gevormd als onderdeel van de aardse zwavelcyclus. Deze cyclus gaat als volgt: algen en plantaardige plankton in de oceanen nemen massaal anorganisch zwavel op uit het zeewater en zetten het om in een eenvoudige, organische vorm. Wanneer plankton en algen sterven, zorgen enzymen ervoor dat de organische zwavelverbindingen worden afgebroken tot dimethylsulfide (DMS). Deze stof is vluchtig en lost slecht op in water. Het wordt verzameld tot hoog in de atmosfeer en wordt onder invloed van ozon en het ultravioletlicht weer omgezet in dimethylsulfoxide (DMSO) en in methylsulfonymethaan (MSM). Deze twee zijn beide juist goed oplosbaar in water. DMSO en MSM zijn nodig voor de vorming van regendruppels. Zonder DMSO en MSM zou regen niet ontstaan. De wortels van de planten zijn instaat om zwavel uit het regenwater snel op te nemen. Zonder zwavel is geen leven mogelijk. MSM bevat zwavel in een voor het lichaam gemakkelijk bruikbare vorm. MSM is de zwavelbron voor de aminozuren cysteïne en methionine (16). Zwavel behoort (met calcium, magnesium, kalium, natrium, fosfor) tot de macromineralen die het lichaam dagelijks in grotere hoeveelheden nodig heeft. Desondanks is het nog een van de meest onderschatte mineralen. Er bestaat bijvoorbeeld nog steeds geen ADH (aanbevolen dagelijkse hoeveelheid) voor zwavel.

Werking MSM (Methyl Sulfonyl Methaan)

Zwavel is essentieel voor een groot aantal lichaamsfuncties. Het is een onderdeel van belangrijke aminozuren en vrijwel alle eiwitten. Bijvoorbeeld de synthese van collageen, essentieel voor de structuur van bindweefsel (huid) en kraakbeen, is sterk afhankelijk van voldoende zwavel. Zwavel verzorgt de disulfidebruggen, die voor structuur en elasticiteit zorgen. Bij tekorten worden de weefsels minder flexibel, met als gevolg: verstijving van spieren, vermindering van de stootkussenfunctie van kraakbeen, de vorming van rimpels in de huid en de afname van de elasticiteit van longweefsel, hart- en bloedvaten. Zwavelbruggen zijn ook bepalend voor de doorlaatbaarheid van de celmembraan. Ze zorgen voor een flexibele membraan en een goede werking van de transporteiwitten. Bij een slecht doorlatende membraan kunnen onvoldoende voedingsstoffen de cel in en kunnen afvalstoffen niet goed afgevoerd worden. Ook is zwavel essentieel bij vele ontgiftingsprocessen in het lichaam. Het is onderdeel van cysteïne, het bepalende aminozuur in glutathion. MSM wordt gebruikt bij chronische pijn (24), osteoartritis, gewrichtsontsteking, reumatoïde artritis, osteoporose, slijmbeursontsteking, peesontsteking, spierpijn, spierkramp, huidaandoeningen, haaruitval, rimpels, bescherming tegen zonnebrand, oogontsteking, mondhygiëne en wondheling. MSM wordt ook gebruikt bij allergie, neusloop, allergische sinusitis, gevoeligheid voor geneesmiddelen, chronische constipatie, zuurbranden, zweren, diverticulosis, PMS, stemmingswisselingen, obesitas, problemen met de bloedcirculatie, hoge bloeddruk, en te hoog cholesterol.
Tevens kan MSM ingezet worden bij diabetes type 2, cystitis, leverdisfunctie, Alzheimer, snurken, longproblemen inclusief enfyceem en longontsteking, chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS), auto-immuunziekten, HIV infectie en AIDS en kanker zoals borstkanker en darmkanker. Andere toepassingen van MSM zijn oogontsteking, membraan ontsteking, beenvliesontsteking, gewrichtsontsteking, beenkramp, bindweefselproblemen, migraine, hoofdpijn, kater, parasitaire infecties van het darm- en urinekanaal, inclusief Trichomonas vaginalis, Giardia, Candida albicans en andere gistinfecties, insectenbeten, radiation vergiftiging, en als een stimulator voor het immuunsysteem.

Het therapeutische effect van zwavel is al heel lang bekend. Al in de oudheid was het baden in de zwavelrijke hete bronnen, vaak van vulkanische oorsprong, een geliefde methode om van pijnklachten af te komen, vooral van reumatische aard. In veel hedendaagse kuuroorden blijkt het water ook vaak rijk te zijn aan zwavelverbindingen. MSM heeft een zeer laag molecuulgewicht en wordt daarom zeer gemakkelijk via de huid opgenomen.

Veel van de werkingen die aan MSM worden toegeschreven, zijn gebaseerd op de grote hoeveelheid onderzoek die is gedaan met DMSO (dimethylsulfoxide). In het lichaam wordt echter ongeveer 15% van de DMSO omgezet in MSM (17). MSM wordt ook wel DMSO2 genoemd. MSM blijft veel langer in het lichaam dan DMSO, wat sommige onderzoekers ertoe heeft gebracht er van uit te gaan dat veel lange termijn effecten van DMSO in feite toe te schrijven zijn aan het deel van DMSO dat wordt omgezet in MSM. Een ander deel van DMSO wordt in het lichaam omgezet in DMS (dimethylsulfide) dat een onaangename lichaamsgeur veroorzaakt. MSM wordt niet omgezet in DMS en veroorzaakt zodoende geen onaangename lichaamsgeur.

Een nog vrijwel onontgonnen onderzoeksgebied is het therapeutische effect van MSM als methyldonor. Een blik op de molecuulstructuur van MSM leert dat er twee methylgroepen aan het zwavelatoom vastzitten. Bij het beschikbaar komen van de zwavel in MSM, komen tegelijkertijd ook twee methylgroepen beschikbaar. Methylering is een sleutelproces in de stofwisseling en een tekortschietende methylering heeft vertrekkende gevolgen die zich onder meer kunnen uiten in cardiovasculaire aandoeningen, morbus Alzheimer en reumatoïde artritis. Toekomstig onderzoek zal meer licht moeten werpen op de rol van MSM als methyldonor.

MSM leent zich zeer goed voor uitwendige toepassingen. MSM in de vorm van bijvoorbeeld een gel met silicium, wordt snel en zeer goed opgenomen door de huid. Vanwege deze snelle penetratie van MSM in de onderliggende diepe cellagen van de huid en de (niet vettige) gelvorm raken de poriën niet verstopt en wordt het effect snel merkbaar. MSM gel biedt verlichting van pijn en brengt daarnaast ook zwavel in het collageen en het bindweefsel, wat de elasticiteit en soepelheid ervan bevordert. Zwavel is eveneens belangrijk voor de functie van gewrichten.

Daarnaast kan een MSM bevattende gel worden toegepast als eerste hulp bij kleine verwondingen. Het verzorgt de huid bijvoorbeeld na het scheren. Een dergelijke MSM gel of crème kan ook goed als vochtinbrengende crème worden gebruikt.

Indicaties

Osteoartritis

Klinisch onderzoek toont aan dat het innemen van 3 gram MSM alleen in combinatie met glucosamine de symptomen van osteoartritis zoals pijn en zwelling vermindert en dat de functie van het gewricht en de fysieke conditie verbetert (18, 19, 20). Beweeglijkheid wordt tevens verbeterd (19). In eerste instantie kan MSM gebruikt worden bij osteoartritis. MSM gaat degeneratieve veranderingen in de gewrichten tegen bij osteoartritis (21). Het maakt de celmembraan sterk en permeabel zodat schade hersteld kan worden, die veroorzaakt wordt door ontsteking (20).

Allergieën

Onderzoek toont aan dat het gebruik van MSM de symptomen bij allergieën verminderen. Zo ook helpt het de symptomen bij pollen te verminderen (22).
MSM heeft ook ontstekingsremmende activiteiten bij allergische rhinitis (19).

Homocysteïne

MSM lijkt het homocysteïne gehalte te verlagen, mogelijk door de mogelijkheid van methylering dat belangrijk is voor metabole processen in het lichaam (19). MSM lijkt ook urine malondialdehyde (MDA) niveau te verlagen waardoor het lipide oxidative kan verlagen (19).

Spierschade door sport

Klinisch onderzoek heeft aangetoond dat het nemen van MSM, de verhoging van creatine kinase en de billirubine gehaltes kan afzwakkken die veroorzaakt wordt door schade aan spieren door sportbeoefening (25)

Aambeien

Klinisch onderzoek laat zien dat een gel waarin is toegevoegd MSM in combinatie met silicium en hyaluronzuur de symptomen van aambeien significant konden verbeteren inclusief de pijn, de bloeding en ontsteking cq irritatie (26)

Gewrichtspijn

Klinisch onderzoek toont aan dat het gebruik van MSM in combinatie met glucosamine, chondroïtine en curcuma over een periode van 8 weken de gewrichtspijn aanzienlijk verminderd ten opzichte met de placebo groep. (27)

Contra-indicaties

Mensen met een sulfietovergevoeligheid kunnen MSM gewoonlijk wel gebruiken. Er zijn geen contra-indicaties bekend van MSM.

Bijwerkingen

MSM is een van de minst toxische stoffen die we kennen. MSM kan in doses van 2, 6 tot 6 gram per dag veilig gebruikt worden (23, 18, 19).
Bij gevoelige personen kunnen zich na aanvang van het gebruik van MSM onder meer gastro-intestinale stoornissen (o.a. darmkrampen, lichte diarree) voordoen. In dergelijke gevallen wordt geadviseerd de inname van MSM meer over de dag te spreiden of de dosering te verlagen en geleidelijk weer op te bouwen. Een soortgelijk advies geldt wanneer zich typische ontgiftingsverschijnselen voordoen, geïnduceerd door de ontgiftende werking van MSM.

Voor de uitwendige toepassing van MSM zijn geen bijwerkingen bekend. Bij zeer diepe wonden moet er op gelet worden dat soms weefselvorming boven de wond kan plaatsvinden, terwijl de diepe delen van de wond nog niet genezen zijn. Dit zou tot abcessen kunnen leiden.

Interacties

DMSO kan de bloedplaatjesaggregatie remmen. Van MSM zijn deze gegevens niet bekend, maar klinische observaties wijzen er op dat ook bij MSM dit effect kan optreden. Hiermee moet rekening worden gehouden bij het combineren van MSM met bloedverdunnende medicatie.

Voor de uitwendige toepassing van MSM zijn geen interacties bekend. Interacties met reguliere of natuurgeneesmiddelen zijn mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.

Dosering

Voor een therapeutisch effect zoals pijnvermindering is een dagdosering vanaf 3000 mg vaak noodzakelijk. Het kan tijdelijk verhoogd worden naar 7000 mg om meer resultaat te verkrijgen. Daarna kan met een onderhoudsdosering van 1000 tot 3000 mg per dag worden volstaan. Wanneer hoge doseringen moeten worden toegepast, is het verstandig de dosering geleidelijk op te bouwen, om te plotselinge detoxificatieverschijnselen te vermijden. Het kan soms enige weken duren voordat de effecten van MSM zich openbaren. Toch ervaren veel mensen de eerste effecten al na enkele dagen.

Uitwendig gebruik: De pijnlijke plekken meerdere malen per dag insmeren met een MSM-en silicium bevattende gel. Breng een flinke dot gel aan op de pijnlijke plek en laat gedurende de hele nacht intrekken, dek eventueel af met een plastic folie.

Synergie

MSM is voor de werking afhankelijk van een aantal synergisten. Zo dienen bijvoorbeeld ook de mineralen calcium en magnesium in voldoende hoeveelheden aanwezig te zijn. In onze ogen kan daarin het best worden voorzien wanneer MSM wordt ingenomen samen met een basissuppletie van een goede multi en vitamine C. Wanneer we MSM inzetten tegen pijn en/of ontstekingen bij artrose/artritis heeft MSM een synergistische werking met zowel glucosamine als chondroïtine.|

Referenties: 
  1. Pain. MSM: does it work? Harv Health Lett 2000 Aug;25(10):7 2002;25:7.
  2. Aftab K, Shaheen F, Mohammad FV, Noorwala M, Ahmad VU. Phyto-pharmacology of saponins from Symphytum officinale L. Adv Exp Med Biol 1996; 404: 429-42.
  3. Barrager E, Veltmann JR Jr, Schauss AG, Schiller RN. A multicentered, open-label trial on the safety and efficacy of methylsulfonylmethane in the treatment of seasonal allergic rhinitis. J Altern Complement Med. 2002 Apr;8(2):167-73.
  4. Betz JM, Eppley RM, Taylor WC, Andrzejewski D. Determination of pyrrolizidine alkaloids in commercial comfrey products (Symphytum sp.). J Pharm Sci 1994; 83: 649-53.
  5. Horvath K, Noker PE, Somfai-Relle S, Glavits R, Financsek I, Schauss AG. Toxicity of methylsulfonylmethane in rats. Food Chem Toxicol 2002 Oct;40(10):1459-62 2002;40:1459-162.
  6. Jacob SW, Lawrence RM en Zucker M. The Miracle of MSM, the natural solution for pain. G.P. Putnam’s Sons, New York, 1999.
  7. Kucera M, Kalal J, Polesna Z. Effects of Symphytum ointment on muscular symptoms and functional locomotor disturbances. Adv Ther 2000 Jul-Aug;17(4):204-10.
  8. Lawrence RM. Methylsulfonylmethane (MSM): a double blind study of its use in degenerative arthritis. Int J Anti-Aging Med 1998; 1: 50.
  9. Lin A, Nguy CH, Shic F, Ross BD. Accumulation of methylsulfonylmethane in the human brain: identification by multinuclear magnetic resonance spectroscopy. Toxicol Lett 2001 Sep 15;123(2-3):169-77 2002;123:169-77.
  10. Methylsulfonylmethane (MSM). Monograph. Altern Med Rev. 2003 Nov;8(4):438-41.
  11. Murray MT. Encyclopedia of Nutritional Supplements. Rocklin CA/USA: Prima Health Publishing, 1996.
  12. Parcell S. Sulfur in human nutrition and applications in medicine. Altern Med Rev. 2002 Feb;7(1):22-44.
  13. Sullivan MX, Hess WC. Cystine content of finger nails in arthritis. J Bone Joint Surg 1935; 16: 185-188.
  14. Stickel F, Seitz HK. The efficacy and safety of comfrey. Public Health Nutr 2000 Dec;3(4A):501-8.
  15. Tyler VE. The Honest Herbal 3rd ed. Pharmaceutical Products Press 1993. Binghamton NY.
  16. Richmond VL. Incorporation of methylsulfonylmethane sulfur into guinea pig serum proteins. Life Sci 1986;39:263-8 .
  17. Hucker HB, Ahmad PM, Miller EA, et al. Metabolism of dimethyl sulphoxide to dimethyl sulphone in the rat and man. Nature 1966;209:619-20.
  18. Usha PR, Naidu MUR. Randomised, double-blind, parallel, placebo-controlled study of oral glucosamine, methylsulfonylmethane and their combinations. Clin Drug Invest 2004;24:353-63.
  19. Kim LS, Axelrod LJ, Howard P, et al. Efficacy of methylsulfonylmethane (MSM) in osteoarthritis pain of the knee: a pilot clinical trial. Osteoarthritis Cartilage 2006;14:286-94.
  20. Brien S, Prescott P, Lewith G. Meta-analysis of the related nutritional supplements dimethyl sulfoxide and methylsulfonylmethane in the treatment of osteoarthritis of the knee. Evid Based Complement Alternat Med 2009 May 27. [Epub ahead of print].
  21. Murav'ev IuV, Venikova MS, Pleskovskaia GN, et al. Effect of dimethyl sulfoxide and dimethyl sulfone on a destructive process in the joints of mice with spontaneous arthritis. Patol Fiziol Eksp Ter 1991;37-9.
  22. Gaby AR. Methylsulfonylmethane as a treatment for seasonal allergic rhinitis on pollen counts and questionnaire. J Altern Complement Med 2002;8:229.
  23. Barrager E, Veltmann JR Jr, Schauss AG, Schiller RN. A multicentered, open-label trial on the safety and efficacy of methylsulfonylmethane in the treatment of seasonal allergic rhinitis. J Altern Complement Med 2002;8:167-73
  24. Jacob S, Lawrence RM, Zucker M. The Miracle of MSM: The Natural Solution for Pain. New York: Penguin-Putnam, 1999.
  25. Barmaki S, Bohlooli S, Khoshkhahesh F. et al. Effect of methylsulfonylmethane supplementation on exercise - induced muscle damage and total antioxidant capacity. J. Sports Med Phys Fitness. 2012 Apr. 52: 170-4
  26. Joksimovic N, Spasovski G et al. Efficacy and tolerability of hyaluronzuur en methyl-sulfonyl-methane in a gel medical device for treatment of haemorrhoids in a double blind, placebo controlled clinical trial. Updates Surg 2012,64: 195-201
  27. Nieman DC, Shanelly RA, Luo B, Dew D, Meany MP, Sha W.A commercialized dietary supplement alleviates joint pain in community adults: a double-blind, placebo-controlled community trial. Nutr J 2013;12(1): 154.

Gerelateerde aandoeningen

Aandoening Dagdosering*
Artritis 3000 mg MSM indien nodig dosering verhogen naar 5000 mg
Artrose 3000 mg
Bursiti 1 x per dag 3000 mg
Carpaal Tunnel Syndroom 3-6 x daags insmeren
Cellulite (sinaasappelhuid) 3000 mg per dag
Darmreiniging en herstel 1 x daags 3000 mg
Epicondylitis 3000 mg, indien nodig dosering verhogen naar 5000 mg
Fibromyalgie 3000 mg
Hernia 3 – 6 keer daags insmeren
Hooikoorts 1 x daags 3000 mg
Ontgiften 3000 mg per dag
Psoriasis 3000 mg