Klamath alg
- Klamath-alg (Aphanizomenon flos-aquae, AFA) is een eetbare blauwgroene alg uit het Upper Klamath Lake (Oregon, VS).
- De alg is rijk aan voedingsstoffen en bioactieve stoffen, waaronder chlorofyl, phycocyanine en fenylethylamine (PEA).
- Kleine klinische studies suggereren positieve effecten op mentale gezondheid en overgangsklachten.
- Onderzoek wijst op antioxidatieve, anti-inflammatoire en neuroprotectieve eigenschappen.
In het kort
- Klamath-alg (Aphanizomenon flos-aquae, AFA) is een eetbare blauwgroene alg uit het Upper Klamath Lake (Oregon, VS).
- De alg is rijk aan voedingsstoffen en bioactieve stoffen, waaronder chlorofyl, phycocyanine en fenylethylamine (PEA).
- Kleine klinische studies suggereren positieve effecten op mentale gezondheid en overgangsklachten.
- Onderzoek wijst op antioxidatieve, anti-inflammatoire en neuroprotectieve eigenschappen.
Wat is klamath alg?
Klamath-alg (Aphanizomenon flos-aquae, AFA) is een eetbare blauwgroene zoetwateralg die van nature voorkomt in het Upper Klamath Lake.1 Dit meer ligt in Oregon (Verenigde Staten) en is het grootste meer van deze staat. Het Upper Klamath Lake is ondiep, mineraalrijk en ligt op een hoogte van ruim 1.200 meter. Door de combinatie van hoogte, lichtintensiteit, vulkanische mineralen en de bijzondere ecologische omstandigheden groeit de Klamath-alg daar in uitzonderlijke hoeveelheden.2 Commerciële oogst vindt plaats in dit meer, waarna de algen worden gedroogd en verwerkt tot poeder voor supplementen.
Net als andere algen is Klamath-alg rijk aan voedingsstoffen. Het bevat voedingsvezels, essentiële vetzuren (waaronder omega-3 en omega-6), vitamines (A, C, D, E, K en B-vitamines) en mineralen zoals ijzer, calcium, magnesium en kalium.1,3 Daarnaast bevat de alg een breed spectrum aan bioactieve verbindingen, waaronder chlorofyl en phycocyanine. Deze twee bioactieve pigmenten geven de alg haar blauwgroene kleur en zijn betrokken bij de fotosynthese – het proces waarmee algen zonlicht omzetten in energie. Vanuit de wetenschap is er vooral interesse in phycocyanine vanwege de antioxidatieve eigenschappen.4
Gebruik
Enkele onderzoeken suggereren dat suppletie met Klamath-alg kan bijdragen aan verschillende aspecten van gezondheid. Zo zijn er aanwijzingen voor een positief effect op overgangsklachten en mentale gezondheid.
In een studie bij 21 postmenopauzale vrouwen leidde een dagelijkse inname van 1.600 mg Klamath-extract tot een significante verbetering van de mentale gesteldheid.5 Daarnaast werden typische klachten van de (post)menopauze zoals opvliegers minder ervaren.
In een kleinschalige studie bij kinderen met ADHD leidde suppletie met een Klamath-extract gedurende zes maanden tot significante verbeteringen in aandacht, executieve functies en het algemene functioneren.6 De resultaten zijn veelbelovend, maar grootschaliger onderzoek is nodig om de effecten van Klamath-alg op de mentale gezondheid verder te bevestigen.
Werking
Antioxidatieve werking
Klamath-alg bevat verschillende bioactieve verbindingen met sterke antioxidatieve eigenschappen. In een humane studie werd suppletie met Klamath-extract geassocieerd met een afname van lipideperoxidatie in plasma.5 Lipideperoxidatie is een proces waarbij vrije zuurstofradicalen de vetzuren in de celmembranen aanvallen wat de functie van de celmembranen kan aantasten. Een afname in lipideperoxidatie wordt ook als marker gezien voor antioxidatieve werking.
Ook in cel modellen laat Klamath-extract een duidelijke antioxidatieve werking zien. Het extract kan de vorming van reactieve zuurstofsoorten (ROS) verminderen en zo mitochondriale schade tegengaan.7 Binnen de bioactieve componenten valt vooral phycocyanine op, die tot de krachtigste antioxidanten behoren die tot nu toe uit deze alg zijn geïsoleerd.4,7
Ontstekingsremmende werking
Naast de antioxidatieve werking, lijkt de phycocyanine in Klamath alg ontstekingsremmende eigenschappen te hebben.8 Zo lijkt het de TLR-route (Toll-like receptoren) te beïnvloeden. De TLR zijn eiwitten die signalen van buiten de cel herkennen en een immuunrespons in gang kunnen zetten. Studies laten zien dat phycocyanine deze route blokkeert.
Ook lijkt phycocyanine een rol te spelen in de NF-KB-route. Dit is een regelmechanisme in de celkern dat de productie van ontstekingsfactoren aanstuurt. Normaal gesproken wordt deze route geactiveerd bij stress, infectie of weefselschade. Phycocyanine kan dit proces remmen, waardoor minder ontstekingsstoffen vrijkomen en de weefselontsteking wordt afgeremd.8
Invloed op de hersenen
Klamath-alg bevat verschillende stoffen die in verband worden gebracht met effecten op de hersenfunctie. Een belangrijke verbinding is fenylethylamine (PEA), een natuurlijke precursor en modulator van neurotransmitters zoals dopamine en andere catecholaminen.6,9 Dit kan bijdragen aan regulatie van stemming en motivatie. Phycocyanine lijkt hier ook een rol in te spelen door de afbraak van PEA in de lever af te remmen.6
Daarnaast laten celmodellen een neuroprotectieve werking van phycocyanine zien.7 Deze werking omvat het beschermen van zenuwcellen tegen schade door amyloïd-β – een eiwit dat betrokken is bij de ontwikkeling van Alzheimer.
Veiligheid
Het gebruik van Klamath-alg in supplementvorm wordt over het algemeen als veilig beschouwd, mits het product afkomstig is uit gecontroleerde en zuivere bronnen. Een belangrijk aandachtspunt is dat Klamath kan worden vervuild met andere blauwgroene algen, zoals Microcystis aeruginosa, die microcystines produceren. Deze toxines remmen bepaalde enzymen (eiwitfosfatasen) en kunnen leiden tot leverschade.10 Daarom heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een veilige limiet vastgesteld van 0,04 µg/kg lichaamsgewicht per dag voor blootstelling aan microcystines.11 Bij veilige en gecontroleerde productie wordt Klamath doorgaans goed verdragen.
Kinderen
Gebruik bij kinderen wordt afgeraden omdat er onvoldoende wetenschappelijke gegevens zijn over de veiligheid bij kinderen.
Zwangerschap en borstvoeding
Tijdens zwangerschap en borstvoeding wordt het gebruik van Klamath-alg afgeraden, omdat er onvoldoende wetenschappelijke gegevens zijn over de veiligheid in deze periode.
Interacties
Medicijnen
- Antidepressiva: Klamath bevat fenylethylamine (PEA), een verbinding die ook in sommige antidepressiva wordt gebruikt. Gelijktijdig gebruik kan de werking van deze medicijnen beïnvloeden.11
- Bloedverdunners: Klamath is rijk aan vitamine K, die betrokken is bij de bloedstolling. Bij gebruik van antistollingsmiddelen kan dit leiden tot een verminderde werking van de medicatie.12
- Immunosuppressiva: Blauwalgenextracten zoals Klamath kunnen het immuunsysteem stimuleren. Theoretisch kan dit de werking van immuunsuppressieve therapie verminderen.8
Aandoeningen/ziekten
- Auto-immuunziekten: Klamath kan het immuunsysteem stimuleren.8 Theoretisch kan dit leiden tot een verergering van auto-immuunaandoeningen zoals multiple sclerose of reumatoïde artritis. Voor mensen met deze ziekten wordt voorzichtigheid geadviseerd bij het gebruik van Klamath-alg.
Dosering
Er is geen vastgestelde dosering voor Klamath-alg. In studies zijn doseringen van 1,5 tot 3 gram per dag onderzocht en aanbevolen als gebruiksniveau waarbij de gezondheidsbevorderende effecten zichtbaar kunnen worden.5,6,11
- Wu, J. Y., Tso, R., Teo, H. S., & Haldar, S. (2023). The utility of algae as sources of high value nutritional ingredients, particularly for alternative/complementary proteins to improve human health. Frontiers in nutrition, 10, 1277343.
- Essaid, H. I., Kuwabara, J. S., Corson-Dosch, N. T., Carter, J. L., & Topping, B. R. (2021). Evaluating the dynamics of groundwater, lakebed transport, nutrient inflow and algal blooms in Upper Klamath Lake, Oregon, USA. Science of The Total Environment, 765, 142768.
- Baroni, L., Scoglio, S., Benedetti, S., Bonetto, C., Pagliarani, S., Benedetti, Y., Rocchi, M., & Canestrari, F. (2009). Effect of a Klamath algae product (“AFA-B12”) on blood levels of vitamin B12 and homocysteine in vegan subjects: a pilot study. International journal for vitamin and nutrition research. Internationale Zeitschrift fur Vitamin- und Ernahrungsforschung. Journal international de vitaminologie et de nutrition, 79(2), 117–123.
- Benedetti, S., Benvenuti, F., Scoglio, S., & Canestrari, F. (2010). Oxygen radical absorbance capacity of phycocyanin and phycocyanobilin from the food supplement Aphanizomenon flos-aquae. Journal of Medicinal Food, 13(1), 223-227.
- Scoglio, S., Benedetti, S., Canino, C., Santagni, S., Rattighieri, E., Chierchia, E., Canestrari, F., & Genazzani, A. D. (2009). Effect of a 2-month treatment with Klamin, a Klamath algae extract, on the general well-being, antioxidant profile and oxidative status of postmenopausal women. Gynecological endocrinology : the official journal of the International Society of Gynecological Endocrinology, 25(4), 235–240.
- Cremonte, M., Sisti, D., Maraucci, I., Giribone, S., Colombo, E., Rocchi, M. B. L., & Scoglio, S. (2017). The Effect of Experimental Supplementation with the Klamath Algae Extract Klamin on Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. Journal of medicinal food, 20(12), 1233–1239.
- Nuzzo, D., Presti, G., Picone, P., Galizzi, G., Gulotta, E., Giuliano, S., Mannino, C., Gambino, V., Scoglio, S., & Di Carlo, M. (2018). Effects of the Aphanizomenon flos-aquaeExtract (Klamin®) on a Neurodegeneration Cellular Model. Oxidative medicine and cellular longevity, 2018, 9089016.
- Liu, R., Qin, S., & Li, W. (2022). Phycocyanin: Anti-inflammatory effect and mechanism. Biomedicine & Pharmacotherapy, 153, 113362.
- Scoglio, S., & Scoglio, G. D. (2024). Klamath Lake Aphanizomenon Flos-Aquae: Wild-Harvesting. Insights Into Algae-Fundamentals, Culture Techniques and Biotechnological Uses of Microalgae and Cyanobacteria: Fundamentals, Culture Techniques and Biotechnological Uses of Microalgae and Cyanobacteria, 55.
- Li, T., Fan, X., Cai, M., Jiang, Y., Wang, Y., He, P., … & Liu, J. (2023). Advances in investigating microcystin-induced liver toxicity and underlying mechanisms. Science of the Total Environment, 905, 167167.
- World Health Organization (WHO), Health Environment Hygiene Laboratory of Lyon, Water Quality Institute, Urban Environmental Health, Environmental Protection Agency, Kenny, J., Galal-Gorchev, H., & Sheffer, M. (2003). Cyanobacterial toxins: Microcystin-LR in Drinking-water. In Background Document For Development Of WHO Guidelines For Drinking-water Quality.
- Scoglio, G. D., Jackson, H. O., & Purton, S. (2024). The commercial potential of Aphanizomenon flos-aquae, a nitrogen-fixing edible cyanobacterium. Journal of Applied Phycology, 36(4), 1593-1617.