Vitamine B5

Synoniem: 
Acide D-Pantothénique
Acide Pantothénique
Ácido Pantoténico
Alcool Pantothénylique
Calcii Pantothenas
Calcium D-Pantothenaat
Calcium Pantothenaat
D-Calcium Pantothenaat
D-Panthenol
D-Panthénol
D-Pantothénate de Calcium
D-Pantothenyl Alcohol
Dexpanthenol
Dexpanthénol
Dexpanthenolum
Pantéthine
Panthenol
Panthenol
Pantothenaat
Pantothénate
Pantothénate de Calcium
Pantothenol
Pantothenylol
Vitamine B-5
Vitamina B-5

Wetenschappelijke naam

D-pantotheenzuur; Pantotheenzuur.

Vitamine B5 (Panthotenaat)

Pantotheenzuur of vitamine B5 is een essentiële B-vitamine. Alleen de rechtsdraaiende isomeer, of D-isomeer, van pantotheenzuur heeft biologische activiteit. In de handel verkrijgbare vormen omvatten D-pantotheenzuur en zijn synthetische derivaten, dexpanthenol en calciumpantothenaat. Pantotheenzuur is wijd verspreid in plantaardige en dierlijke weefsels; rijke bronnen omvatten vlees, groenten, granen, peulvruchten, eieren en melk. Pantotheenzuur wordt vaak gebruikt in combinatie met andere B-vitamines in formuleringen van vitamine B-complexen. Een vitamine B-complex omvat doorgaans vitamine B1 (thiamine), vitamine B2 (riboflavine), vitamine B3 (niacine / niacinamide), vitamine B5 (pantotheenzuur), vitamine B6 (pyridoxine), vitamine B12 (cyanocobalamine) en foliumzuur. Sommige producten bevatten echter niet al deze ingrediënten en sommige bevatten andere vitminen, zoals biotine, para-aminobenzoic acid (PABA), choline bitartrate en inositol.

Gebruik

Oraal, pantotheenzuur wordt gebruikt voor het behandelen van voedingsdeficiënties, acne, alcoholisme, allergieën, alopecia, astma, ADHD, autisme, candidiasis, hartfalen, carpaal tunnel syndroom, ademhalingsstoornissen, coeliakie , colitis, conjunctivitis, convulsies en cystitis. Het wordt ook oraal gebruikt voor roos, depressie, diabetische neuropathie, het verbeteren van de immuunfunctie, het verbeteren van atletische prestaties, glossitis, grijs haar, hoofdpijn, hyperactiviteit, hypoglycemie, slapeloosheid, prikkelbaarheid, lage bloeddruk, multiple sclerose, spierdystrofie, spierkrampen in de benen geassocieerd met zwangerschap of alcoholisme, neuralgie en obesitas. Pantotheenzuur wordt ook oraal gebruikt voor osteoartritis, reumatoïde artritis, de ziekte van Parkinson, perifere neuritis, premenstrueel syndroom (PMS), prostatitis, bescherming tegen mentale en fysieke stress en angst, vermindering van de nadelige effecten van schildkliertherapie bij aangeboren hypothyreoïdie, vermindering van tekenen van veroudering, vermindering van de gevoeligheid voor verkoudheid en andere infecties, vertraagde groei, herpes zoster, huidaandoeningen, stimulerende bijnieren, stomatitis, chronisch vermoeidheidssyndroom, salicylaattoxiciteit, streptomycine-neurotoxiciteit, duizeligheid, obstipatie en wondgenezing. Het wordt ook gebruikt bij postoperatief herstel om de darmmotiliteit te verbeteren en keelpijn te verminderen.

Topisch, dexpanthenol, een analoog van pantotheenzuur, wordt gebruikt voor jeuk, het bevorderen van de genezing van mild eczeem en dermatosen, insectensteken, beten, gifsumak, luieruitslag, acne, en het voorkomen en behandelen van acute radiotherapie huidreacties. Dexpanthenol wordt ook gebruikt voor droge ogen en oogletsel. Het wordt ook gebruikt voor verstuikingen.

Intramusculair of door intraveneuze infusie wordt dexpanthenol gebruikt voor het stimuleren van intestinale peristaltiek, om de kans op en vermindering van paralytische ileus na grote abdominale chirurgie te verminderen, voor intestinale atonie die opgezette buik, postoperatieve of postpartum flatus veroorzaakt, en voor postoperatieve vertraging in hervatting van intestinale motiliteit.

Intranasaal wordt dexpanthenol gebruikt om de neusobstructie te verminderen bij patiënten met rhinitis sicca anterieure en loopneus bij patiënten met sinusitis.

Veiligheid

WAARSCHIJNLIJK VEILIG: indien oraal gebruikt. Hoeveelheden tot 10 gram zijn ingenomen zonder noemenswaardige nadelige effecten. Wanneer het lokaal en passend wordt toegepast, op korte termijn. Gels, druppels of zalven die tot 5% dexpanthenol bevatten, een derivaat van pantotheenzuur, zijn veilig gebruikt gedurende maximaal 30 dagen. Ook is een dexpanthenol-neusspray veilig gebruikt tot vier keer per dag gedurende vier weken. Daarnaast is een zalf met een combinatie van heparine 50.000 IE, allantoïne 300 mg en dexpanthenol 400 mg per 100 gram (Hepathrombin-50.000-Salbe Adenylchemie) veilig gebruikt gedurende maximaal acht dagen. Intramusculaire injecties van dexpanthenol 500 mg zijn gedurende maximaal vijf dagen gebruikt.

ZWANGERSCHAP: bij orale toediening op basis van de voedingsnormen (RI). De adequate inname (AI) tijdens de zwangerschap is 6 mg. Er is onvoldoende betrouwbare informatie over de veiligheid van het gebruik van pantotheenzuur in hoeveelheden die de AI overschrijden tijdens de zwangerschap; vermijd te gebruiken.

LACTATIE: bij orale toediening op basis van de voedingsnormen (DRI). De AI tijdens de borstvoeding is 7 mg. Er is onvoldoende betrouwbare informatie beschikbaar over de veiligheid van het gebruik van pantotheenzuur in hoeveelheden die de AI overschrijden tijdens de periode van borstvoeding; vermijd te gebruiken.

Effectiviteit

Pantotheenzuurgebrek: het oraal innemen van pantotheenzuur is effectief voor de behandeling en preventie van pantotheenzuurgebrek.

Dosering & gebruik

Volwassenen

Oraal:

Algemeen: referentie innames (RI) zijn gebaseerd op adequate innames (AI) voor pantotheenzuur (vitamine B5) en zijn als volgt: mannen en vrouwen van 18 jaar en ouder, 5 mg; zwangere vrouwen, 6 mg; en vrouwen die borstvoeding geven, 7 mg.

Constipatie: dexpanthenol (Bepanthene) 400 mg dagelijks gedurende vijf dagen is gebruikt.

Pantotheenzuurgebrek: pantotheenzuur 5-10 mg per dag is gebruikt.

Postoperatieve keelpijn: Dexpanthenol 200 mg, 30 minuten voor de anesthesie ingenomen.

Pantotheenzuur is verkrijgbaar als calcium-pantothenaatzout. Calcium pantothenaat 10 mg is gelijk aan pantotheenzuur 9.2 mg.

Pantotheenzuur is ook verkrijgbaar als dexpanthenol, wat een provitamine is van pantotheenzuur. Dexpanthenol-supplementen zijn verkrijgbaar als een 5% zalf (Bepanthol Handbalsam), een 0,5% crème (Bepanthen), oogdruppels (Siccaprotect, Ursapharm Arzneimittel GmbH) of een neusspray (Nasicur) met 5 gram van dexpanthenol in 100 ml normale zoutoplossing.

Kinderen

Oraal:

Algemeen: referentie innames (RI) zijn gebaseerd op adequate innames (AI) voor pantotheenzuur (vitamine B5) en zijn als volgt: baby's 0-6 maanden, 1,7 mg; baby's 7-12 maanden, 1,8 mg; kinderen 1-3 jaar, 2 mg; kinderen van 4-8 jaar, 3 mg; kinderen van 9-13 jaar, 4 mg; kinderen 14-17, 5 mg.

Bijwerkingen

Algemeen: oraal kunnen grote hoeveelheden pantotheenzuur diarree veroorzaken. Er is ook één geval van eosinofiele pleuropericardiale effusie bekend bij een patiënt die 300 mg pantotheenzuur per dag in combinatie met biotine 10 mg gedurende 2 maanden gebruikte. Topisch, dexpanthenol, een provitamine van pantotheenzuur, is in verband gebracht met jeuk, verbranding, huidirritatie, contactdermatitis en eczeem.

Interactie

Medicijnen

Geen bijwerkingen bekend.

Kruiden en supplementen

KONINGINNENGELEI: bevat aanzienlijke hoeveelheden pantotheenzuur. De effecten van gelijktijdige inname van koninginnengelei en pantotheenzuursupplementen zijn niet bekend.

Voedsel

Geen bijwerkingen bekend.

Lab testen

Geen bijwerkingen bekend.

Ziektes

GI-OBSTRUCTIE: dexpanthenol, een alcoholanaloog van pantotheenzuur, injectie is gecontra-indiceerd bij personen met gastro-intestinale obstructie.

HEMOPHILIA: dexpanthenol kan de bloedingstijd verlengen.

ULCERATIEVE COLITIS: dexpanthenol die wordt gegeven als een klysma kan de buikkrampen en verslechterende symptomen bij patiënten met colitis ulcerosa doen toenemen. Voorzichtig gebruiken.

Werkingsmechanisme

Algemeen: pantotheenzuur is vereist voor het intermediaire metabolisme van koolhydraten, eiwitten en lipiden. Dexpanthenol wordt in het lichaam omgezet in pantotheenzuur. Pantotheenzuur is een voorloper van co-enzym A, dat vereist is in de acetyleringsreacties in gluconeogenese; in het vrijkomen van energie uit koolhydraten; in de synthese en afbraak van vetzuren; en in de synthese van sterolen, steroïde hormonen, porfyrinen, acetylcholine en andere verbindingen. Pantotheenzuur lijkt ook essentieel te zijn voor de normale epitheliale functie. Een tekort aan de voeding van pantotheenzuur is niet geïdentificeerd, maar een experimenteel geïnduceerd tekort is in verband gebracht met slaperigheid, vermoeidheid, hoofdpijn, paresthesie van handen en voeten, gevolgd door hyperreflexie en spierzwakte in de benen, cardiovasculaire instabiliteit, gastro-intestinale (GI) klachten, veranderingen in dispositie en verhoogde vatbaarheid voor infecties.

Stimulerende laxerende effecten: in grote parenterale doses is gemeld dat dexpanthenol de gastro-intestinale peristaltiek verhoogt door acetylatie van choline naar acetylcholine te stimuleren, maar de werkzaamheid is niet bewezen.

Bovenstaande monografie is geschreven aan de hand van de onderstaande referenties.

Referenties: 
  • McEvoy GK, ed. AHFS Drug Information. Bethesda, MD: American Society of Health-System Pharmacists, 1998.
  • Rahn R, Adamietz IA, Boettcher HD, et al. Povidone-iodine to prevent mucositis in patients during antineoplastic radiochemotherapy. Dermatology 1997;195(Suppl 2):57-61.
  • Kastrup EK. Drug Facts and Comparisons. 1998 ed. St. Louis, MO: Facts and Comparisons, 1998.
  • Yates AA, Schlicker SA, Suitor CW. Dietary reference intakes: The new basis for recommendations for calcium and related nutrients, B vitamins, and choline. J Am Diet Assoc 1998;98:699-706.
  • Brenner A. The effects of megadoses of selected B complex vitamins on children with hyperkinesis: controlled studies with long-term follow-up. J Learn Disabil 1982;15:258-64.
  • Debourdeau PM, Djezzar S, Estival JL, et al. Life-threatening eosinophilic pleuropericardial effusion related to vitamins B5 and H. Ann Pharmacother 2001;35:424-6.
  • Food and Nutrition Board, Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Thiamin, Riboflavin, Niacin, Vitamin B6, Folate, Vitamin B12, Pantothenic Acid, Biotin, and Choline (2000). Washington, DC: National Academy Press, 2000.
  • Lokkevik E, Skovlund E, Reitan JB, et al. Skin treatment with bepanthen cream versus no cream during radiotherapy-a randomized, controlled trial. Acta Oncol 1996;35:1021-6.
  • Haslam RH, Dalby JT, Rademaker AW. Effects of megavitamin therapy on children with attention deficit disorders. Pediatrics 1984;74:103-11.
  • Arnold LE, Christopher J, Huestis RD, Smeltzer DJ. Megavitamins for minimal brain dysfunction. A placebo-controlled study. JAMA 1978;240:2642-43.
  • Webster MJ. Physiological and performance responses to supplementation with thiamin and pantothenic acid derivatives. Eur J Appl Physiol Occup Physiol 1998;77:486-91.
  • Anon. Calcium pantothenate in arthritic conditions. A report from the General Practitioner Research Group. Practitioner 1980;224:208-11.
  • Plesofsky-Vig N. Pantothenic acid. In: Shils ME, Olson JA, Shike M, eds. Modern Nutrition in Health and Disease, 8th ed. Malvern, PA: Lea & Febiger, 1994.
  • Ivy, J. L., Kammer, L., Ding, Z., Wang, B., Bernard, J. R., Liao, Y. H., and Hwang, J. Improved cycling time-trial performance after ingestion of a caffeine energy drink. Int J Sport Nutr Exerc Metab 2009;19(1):61-78.
  • Mets, M. A., Ketzer, S., Blom, C., van Gerven, M. H., van Willigenburg, G. M., Olivier, B., and Verster, J. C. Positive effects of Red Bull(R) Energy Drink on driving performance during prolonged driving. Psychopharmacology (Berl) 2011;214(3):737-745.
  • Becker-Schiebe, M., Mengs, U., Schaefer, M., Bulitta, M., and Hoffmann, W. Topical use of a silymarin-based preparation to prevent radiodermatitis : results of a prospective study in breast cancer patients. Strahlenther.Onkol. 2011;187(8):485-491.
  • Egger, S. F., Huber-Spitzy, V., Alzner, E., Scholda, C., and Vecsei, V. P. Corneal wound healing after superficial foreign body injury: vitamin A and dexpanthenol versus a calf blood extract. A randomized double-blind study. Ophthalmologica 1999;213(4):246-249.
  • Kehrl, W. and Sonnemann, U. [Improving wound healing after nose surgery by combined administration of xylometazoline and dexpanthenol]. Laryngorhinootologie 2000;79(3):151-154.
  • Gehring, W. and Gloor, M. Effect of topically applied dexpanthenol on epidermal barrier function and stratum corneum hydration. Results of a human in vivo study. Arzneimittelforschung. 2000;50(7):659-663.
  • Brzezinska-Wcislo, L. [Evaluation of vitamin B6 and calcium pantothenate effectiveness on hair growth from clinical and trichographic aspects for treatment of diffuse alopecia in women]. Wiad.Lek. 2001;54(1-2):11-18.
  • Bergler, W., Sadick, H., Gotte, K., Riedel, F., and Hormann, K. Topical estrogens combined with argon plasma coagulation in the management of epistaxis in hereditary hemorrhagic telangiectasia. Ann.Otol.Rhinol.Laryngol. 2002;111(3 Pt 1):222-228.
  • Schmuth, M., Wimmer, M. A., Hofer, S., Sztankay, A., Weinlich, G., Linder, D. M., Elias, P. M., Fritsch, P. O., and Fritsch, E. Topical corticosteroid therapy for acute radiation dermatitis: a prospective, randomized, double-blind study. Br.J.Dermatol. 2002;146(6):983-991.
  • Ebner, F., Heller, A., Rippke, F., and Tausch, I. Topical use of dexpanthenol in skin disorders. Am.J.Clin.Dermatol. 2002;3(6):427-433.
  • Schreck, U., Paulsen, F., Bamberg, M., and Budach, W. Intraindividual comparison of two different skin care conceptions in patients undergoing radiotherapy of the head-and-neck region. Creme or powder? Strahlenther.Onkol. 2002;178(6):321-329.
  • Kehrl, W., Sonnemann, U., and Dethlefsen, U. [Advance in therapy of acute rhinitis--comparison of efficacy and safety of xylometazoline in combination xylometazoline-dexpanthenol in patients with acute rhinitis]. Laryngorhinootologie 2003;82(4):266-271.
  • Raczynska, K., Iwaszkiewicz-Bilikiewicz, B., Stozkowska, W., and Sadlak-Nowicka, J. [Clinical evaluation of provitamin B5 drops and gel for postoperative treatment of corneal and conjuctival injuries]. Klin.Oczna 2003;105(3-4):175-178.
  • Raczynska, K., Iwaszkiewicz-Bilikiewicz, B., and Stozkowska, W. [Gel with provitamin B5 applied during tests with the Goldmann triple-mirror]. Klin.Oczna 2003;105(3-4):179-181.
  • Biro, K., Thaci, D., Ochsendorf, F. R., Kaufmann, R., and Boehncke, W. H. Efficacy of dexpanthenol in skin protection against irritation: a double-blind, placebo-controlled study. Contact Dermatitis 2003;49(2):80-84.
  • Smolle, M., Keller, C., Pinggera, G., Deibl, M., Rieder, J., and Lirk, P. Clear hydro-gel, compared to ointment, provides improved eye comfort after brief surgery. Can.J.Anaesth. 2004;51(2):126-129.
  • Roper, B., Kaisig, D., Auer, F., Mergen, E., and Molls, M. Theta-Cream versus Bepanthol lotion in breast cancer patients under radiotherapy. A new prophylactic agent in skin care? Strahlenther.Onkol. 2004;180(5):315-322.
  • Herbst, R. A., Uter, W., Pirker, C., Geier, J., and Frosch, P. J. Allergic and non-allergic periorbital dermatitis: patch test results of the Information Network of the Departments of Dermatology during a 5-year period. Contact Dermatitis 2004;51(1):13-19.
  • Verse, T., Klocker, N., Riedel, F., Pirsig, W., and Scheithauer, M. O. [Dexpanthenol nasal spray in comparison to dexpanthenol nasal ointment. A prospective, randomised, open, cross-over study to compare nasal mucociliary clearance]. HNO 2004;52(7):611-615.
  • Gulhas, N., Canpolat, H., Cicek, M., Yologlu, S., Togal, T., Durmus, M., and Ozcan, Ersoy M. Dexpanthenol pastille and benzydamine hydrochloride spray for the prevention of post-operative sore throat. Acta Anaesthesiol.Scand. 2007;51(2):239-243.
  • Petri, H., Pierchalla, P., and Tronnier, H. [The efficacy of drug therapy in structural lesions of the hair and in diffuse effluvium--comparative double blind study]. Schweiz.Rundsch.Med Prax. 11-20-1990;79(47):1457-1462.
  • Wananukul, S., Limpongsanuruk, W., Singalavanija, S., and Wisuthsarewong, W. Comparison of dexpanthenol and zinc oxide ointment with ointment base in the treatment of irritant diaper dermatitis from diarrhea: a multicenter study. J.Med.Assoc.Thai. 2006;89(10):1654-1658.
  • Wolff, H. H. and Kieser, M. Hamamelis in children with skin disorders and skin injuries: results of an observational study. Eur.J.Pediatr. 2007;166(9):943-948.
  • Patrizi, A., Neri, I., Varotti, E., and Raone, B. [Clinical evaluation of the efficacy and tolerability of the ''NoAll Bimbi Pasta Trattante'' barrier cream in napkin dermatitis]. Minerva Pediatr. 2007;59(1):23-28.
  • Ercan, I., Cakir, B. O., Ozcelik, M., and Turgut, S. Efficacy of Tonimer gel spray on postoperative nasal care after endonasal surgery. ORL J.Otorhinolaryngol.Relat Spec. 2007;69(4):203-206.
  • Zollner, C., Mousa, S., Klinger, A., Forster, M., and Schafer, M. Topical fentanyl in a randomized, double-blind study in patients with corneal damage. Clin.J.Pain 2008;24(8):690-696.
  • Fooanant, S., Chaiyasate, S., and Roongrotwattanasiri, K. Comparison on the efficacy of dexpanthenol in sea water and saline in postoperative endoscopic sinus surgery. J.Med.Assoc.Thai. 2008;91(10):1558-1563.
  • Ali, A., Njike, V. Y., Northrup, V., Sabina, A. B., Williams, A. L., Liberti, L. S., Perlman, A. I., Adelson, H., and Katz, D. L. Intravenous micronutrient therapy (Myers' Cocktail) for fibromyalgia: a placebo-controlled pilot study. J.Altern.Complement Med. 2009;15(3):247-257.
  • Baumeister, M., Buhren, J., Ohrloff, C., and Kohnen, T. Corneal re-epithelialization following phototherapeutic keratectomy for recurrent corneal erosion as in vivo model of epithelial wound healing. Ophthalmologica 2009;223(6):414-418.
  • Proksch, E. and Nissen, H. P. Dexpanthenol enhances skin barrier repair and reduces inflammation after sodium lauryl sulphate-induced irritation. J.Dermatolog.Treat. 2002;13(4):173-178.
  • Jerajani, H. R., Mizoguchi, H., Li, J., Whittenbarger, D. J., and Marmor, M. J. The effects of a daily facial lotion containing vitamins B3 and E and provitamin B5 on the facial skin of Indian women: a randomized, double-blind trial. Indian J.Dermatol.Venereol.Leprol. 2010;76(1):20-26.
  • Shibata, K., Fukuwatari, T., Watanabe, T., and Nishimuta, M. Intra- and inter-individual variations of blood and urinary water-soluble vitamins in Japanese young adults consuming a semi-purified diet for 7 days. J.Nutr.Sci.Vitaminol.(Tokyo) 2009;55(6):459-470.
  • Castello, M. and Milani, M. Efficacy of topical hydrating and emollient lotion containing 10% urea ISDIN(R) plus dexpanthenol (Ureadin Rx 10) in the treatment of skin xerosis and pruritus in hemodialyzed patients: an open prospective pilot trial. G.Ital.Dermatol.Venereol. 2011;146(5):321-325.
  • Camargo, F. B., Jr., Gaspar, L. R., and Maia Campos, P. M. Skin moisturizing effects of panthenol-based formulations. J.Cosmet.Sci. 2011;62(4):361-370.
  • Daeschlein, G., Alborova, J., Patzelt, A., Kramer, A., and Lademann, J. Kinetics of physiological skin flora in a suction blister wound model on healthy subjects after treatment with water-filtered infrared-A radiation. Skin Pharmacol.Physiol 2012;25(2):73-77.
  • Tantilipikorn, P., Tunsuriyawong, P., Jareoncharsri, P., Bedavanija, A., Assanasen, P., Bunnag, C., and Metheetrairut, C. A randomized, prospective, double-blind study of the efficacy of dexpanthenol nasal spray on the postoperative treatment of patients with chronic rhinosinusitis after endoscopic sinus surgery. J.Med.Assoc.Thai. 2012;95(1):58-63.
  • Marquardt, R., Christ, T., and Bonfils, P. [Gelatinous tear substitutes and nonspecific eye ointments in the critical care unit and
  • Hayakawa, R., Matsunaga, K., Ukei, C., and Ohiwa, K. Biochemical and clinical study of calcium pantetheine-S-sulfonate. Acta Vitaminol.Enzymol. 1985;7(1-2):109-114.
  • Early, R. G. and Carlson, B. R. Water-soluble vitamin therapy in the delay of fatigue from physical activity in hot climatic conditions. Int.Z.Angew.Physiol 1969;27(1):43-50.
  • Mieny, C. J. Does pantothenic acid accelerate the return of bowel motility in post-operative patients? S.Afr.J.Surg. 1972;10(2):103-105.
  • Klykov, N. V. [Use of calcium pantothenate in the treatment of chronic cardiac insufficiency]. Kardiologiia. 1969;9(2):130-135.
  • Haslock, D. I. and Wright, V. Pantothenic acid in the treatment of osteoarthrosis. Rheumatol.Phys.Med. 1971;11(1):10-13.
  • Riu, M., Flottes, L., Le, Den R., Lemouel, C., and Martin, J. C. [Clinical study of Thiopheol in oto-rhino-laryngology]. Rev.Laryngol.Otol.Rhinol.(Bord.) 1966;87(9):785-789.
  • Waterloh, E. and Groth, K. H. [Objectification of the efficacy of an ointment for joint injuries using a volumetric method]. Arzneimittelforschung. 1983;33(5):792-795.
  • Bonnet, Y. and Mercier, R. [Effect of bepanthene in visceral surgery]. Med.Chir Dig. 1980;9(1):79-81.
  • Budde, J., Tronnier, H., Rahlfs, V. W., and Frei-Kleiner, S. [Systemic therapy of diffuse effluvium and hair structure damage]. Hautarzt 1993;44(6):380-384.
  • Vaxman, F., Olender, S., Lambert, A., Nisand, G., Aprahamian, M., Bruch, J. F., Didier, E., Volkmar, P., and Grenier, J. F. Effect of pantothenic acid and ascorbic acid supplementation on human skin wound healing process. A double-blind, prospective and randomized trial. Eur.Surg.Res. 1995;27(3):158-166.
  • Costa, S. D., Muller, A., Grischke, E. M., Fuchs, A., and Bastert, G. [Postoperative management after cesarean section--infusion therapy and role of intestinal stimulation with parasympathomimetic drugs and dexpanthenon]. Zentralbl.Gynakol. 1994;116(7):375-384.
  • Champault, G. and Patel, J. C. [Treatment of constipation with Bepanthene]. Med.Chir Dig. 1977;6(1):57-59.
  • Gobbels, M. and Gross, D. [Clinical study of the effectiveness of a dexpanthenol containing artificial tears solution (Siccaprotect) in treatment of dry eyes]. Klin.Monbl.Augenheilkd. 1996;209(2-3):84-88.
  • Loftus, E. V., Jr., Tremaine, W. J., Nelson, R. A., Shoemaker, J. D., Sandborn, W. J., Phillips, S. F., and Hasan, Y. Dexpanthenol enemas in ulcerative colitis: a pilot study. Mayo Clin.Proc. 1997;72(7):616-620.
  • Adamietz, I. A., Rahn, R., Bottcher, H. D., Schafer, V., Reimer, K., and Fleischer, W. [Prevention of radiochemotherapy-induced mucositis. Value of the prophylactic mouth rinsing with PVP-iodine solution]. Strahlenther.Onkol. 1998;174(3):149-155.
  • Kehrl, W. and Sonnemann, U. [Dexpanthenol nasal spray as an effective therapeutic principle for treatment of rhinitis sicca anterior]. Laryngorhinootologie 1998;77(9):506-512.
  • Williams RJ, Lyman CM, Goodyear GH, Truesdail JH, Holaday D. "Pantothenic acid," a growth determinant of universal biological occurrence. J Am Chem Soc. 1933;55(7):2912-27.