Orthomoleculair kennisinstituut
Menu

Vitamine B12 injecties

14 januari 2022
7 minuten leestijd

Cobalamine klinkt wellicht als een zonnig eiland om even lekker bij te tanken… In realiteit is dit de benaming voor vitamine B12. Vermoeidheid of futloosheid brengt men geregeld in verband met een vitamine B12 tekort. In extreme gevallen wanneer jouw in- of opname van dit micro-nutriënt ontoereikend is kan een vitamine B12 injectie uitkomst bieden.

Ons lichaam maakt zelf vitamine B12 aan door micro-organismen in de darmen. Een zelfvoorzienend systeem zou je zeggen. Helaas! De aanmaak is er wel maar het productiegedeelte van de darmen neemt deze vitamine B12 vervolgens niet op.

Als nutriënt vind je vitamine B12 alleen in dierlijke producten zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Cobalamine is in deze voeding gebonden aan eiwitten. De routebeschrijving van vitamine B12 in het lichaam is als volgt:

Na het eten bindt vitamine B12 zich aan eiwitten gevormd door speekselklieren en het maagslijmvlies. Vervolgens weken spijsverteringssappen de vitamine B12 los van deze eiwitten en in de darm bindt een ander eiwit, de intrinsieke factor, zich aan de vitamine. Deze combinatie wordt daarna opgenomen via de dunne darm in het bloed. Via transporteiwitten vervolgt vitamine B12 zijn weg zich via het bloed door het lichaam.1

Verschillende vormen Cobalamine

Vitamine B12 is voor heel veel biologische processen van belang. Cobalamine is belangrijk voor de aanmaak van zenuwcellen en rode bloedcellen, het bevordert de energiestofwisseling en activeert de energie in het lichaam. Verder is vitamine B12 goed voor het geheugen, het immuunsysteem, de concentratie, de gemoedstoestand en helpt bij geestelijke balans.

De bio-actieve vormen van vitamine B12 in het lichaam zijn methylcobalamine en adenosylcobalamine.

  • Methylcobalamine is een bio-actieve vorm van vitamine B12 en draagt bij aan de werking van het Ook in het ruggenmerg en de hersenen heeft deze actieve vorm invloed.
  • Adenosylcobalamine is een bio-actieve vorm van vitamine B12, tref je aan in weefselcellen en draagt bij aan een verminderde vermoeidheid.

Met een bloedtest kan worden opgespoord of er voldoende B12 in het bloed aanwezig is. Dit geeft overigens niet altijd goed weer hoeveel en hoe goed de vitamine B12 in de cellen functioneert, maar wel of de vitamine B12 voldoende vanuit de voeding wordt opgenomen. Wanneer dit niet het geval is, dan kan extra B12 nodig zijn. In sommige gevallen schrijft de (huis)arts na het constateren van een zeer scheve vitamine B12 huishouding injecties voor in de vorm van hydroxocobalamine.

  • Hydroxocobalamine is een semi-actieve vorm die niet kan worden opgenomen door middel van vitamine B12 (zuig)tabletten. Daarom wordt deze vorm vaak gebruikt bij injecties.

Wat is een vitamine B12 injectie

Je eet verantwoord en afwisselend waarbij vlees, vis, schelpdieren, gevogelte, zuivel en eieren regelmatig op je bord belanden. Als toetje keurig een multivitamine en toch voel je je futloos en laat je concentratievermogen je regelmatig in de steek. Lees hier meer over de werking van vitamine B12.

De aanpak van een ontoereikend vitamine B12 niveau kan via sublinguale tabletten (onder de tong) of injectie.

De injectie bestaat uit een:

  • ampul hydroxocobalamine (vitamine B12);
  • spuit;
  • optreknaald (alleen te gebruiken voor het optrekken van de vloeistof);
  • injectienaald.

Een cobalamine behandeling met injectie bestaat normaal gesproken uit dagelijkse tot wekelijkse injecties voor een periode van 1 tot 3 maanden om de voorraad in het lichaam aan te vullen. Vervolgens worden de injecties voortgezet met een frequentie van 1 keer per week.

In overleg met een arts of therapeut worden deze injectiemomenten frequent doorgezet. Minder ongemakken na de injecties? Dan ben je op de goede weg!2

Intramusculair of subcutaan injecteren

Normaal gesproken is de basisvoorraad cobalamine in het lichaam samen met de inname via dierlijke voeding voldoende voor een fit en vitaal leven. Opname van vitamine B12 door de dunne darm is hierbij wel een vereiste. Wat niet opgenomen wordt, verdwijnt helaas via de “achterdeur”.

Een alternatieve voorraadplaats om B12 op te slaan biedt mogelijk uitkomst in dit geval: intramusculair injecteren. Door een hydroxocobalamine (B12) injectie in bij voorkeur een dikke spier (bil- of beenspier). De injectie plaatst de vitamine B12 diep in de spier waarna het micronutriënt van daaruit langzaam in de bloedbaan terechtkomt. In het bloed is een kleine hoeveelheid transporteiwit aanwezig die ervoor zorgt dat B12 opgenomen wordt in behoeftige lichaamscellen.3

Subcutaan injecteren is een injectietechniek waarbij de vitamine B12 in onderhuids weefsel in de bloedbaan wordt gespoten. Een geschikte plek hiervoor in bijvoorbeeld de buik. Bij een subcutane opslag verdeelt cobalamine zich snel waardoor er van een langzame afgifte geen sprake is.

Wanneer zie je resultaat van vitamine B12 injecties?

Uit een enquete van Stichting B12 Tekort uit 2013 blijkt dat 56,2% van de mensen die vitamine B12 injecties kregen binnen de eerste 10 injecties een positief resultaat ervaren. Bij 18,2% duurde dat langer dan 15 injecties en 8,8% heeft geen verbetering gemerkt na meer dan 15 injecties.3

Zijn vitamine B12 injecties pijnlijk?

In principe is een vitamine B12 injectie niet pijnlijk. Daarbij is het belangrijk dat de injectie correct wordt gezet:

  • De B12 vloeistof moet op lichaamstemperatuur zijn;
  • De vloeistof wordt langzaam geïnjecteerd;
  • De spier waarin geïnjecteerd wordt is ontspannen;
  • Na de injectie de ingespoten plek niet masseren.

Na het injecteren van het micronutriënt B12 vult zich een kleine holte met vloeistof. Al snel na het geven van de injectie verspreidt de cobalamine zich door de spier en daarna via het bloed door de rest van het lichaam. Soms kan de spier hier met een soort kramp op reageren. Dit geeft tijdelijk gevoelige spieren. Dit treedt met name op als de injectie wat te snel gegeven wordt, als de injectie niet goed opgewarmd is of als de spier niet helemaal ontspannen was tijdens de prik.

Belangrijkste is dat het geen kwaad kan; het gaat vanzelf weer over. Als het langer dan 1-2 dagen blijft bestaan is het wel een idee om te overleggen met de huisarts: de spier moet dan weer tot rust gekomen zijn.4

Bijwerkingen van vitamine B12 injecties

Heb je na het constateren van een ontoereikend vitamine B12 niveau door een arts of therapeut het advies voor vitamine B12 injecties? In sommige gevallen kan de injectie zorgen voor bijwerkingen. Normaal gesproken reguleert het lijf cobalamine zelf. Een overmaat verlaat het lichaam via de nieren en gal.

Ben je bekend met een overgevoelige reactie op bepaalde stoffen? Dan is alertheid op zijn plaats bij het ontvangen van hydroxocobalamine injecties. Het hangt er namelijk vanaf hoe jouw lichaam de doseringen verwerkt en uitscheidt. Het kan zijn dat jouw lichaam de overmaat aan vitamine B12 niet zelf kan reguleren en dit uit zich in:

  • onzuiverheden van de huid;
  • vervelende oprispingen;
  • een loopneus;
  • een ongemakkelijke spijsvertering;
  • gevoelige spieren.

Stop in dit geval niet zomaar met de behandeling maar vraag je arts om advies.5

Vitamine B12 in sublinguale vorm

Er zijn sublinguale tabletten die met nieuwe technologie zo ontwikkeld zijn dat ze een injectie kunnen vervangen. Het slijmvlies in de mond neemt de tabletten op en de vitamine B12 bereikt zo via het bloed de verschillende weefsels. Daarmee omzeil je het probleem dat cobalamine niet goed wordt opgenomen via transport van de maag naar de darmen zoals eerder vermeld.

De verschillende vormen van B12 in deze tabletten, adenocylcobalamine en methylcobalamine, zijn direct actief en kunnen op een veilige manier hoog gedoseerd worden. Zo hoog dat ze het niveau van een maandelijkse injectie halen.

Het voordeel ten opzichte van hydroxocobalamine (de injectievorm van vitamine B12) is dat het lichaam hydroxocobalamine eerst om moet zetten naar methyl- en adenosylcobalamine voordat het in de bloedbaan kan worden opgenomen. In die omzetting (methylering) gaat nog wel een wat mis. Dat probleem heb je niet bij de actieve vormen.

Een uitgebreid onderzoek, onder meer dan 10.000 huisartsen, in Zweden laat zien dat behandeling van een ontoereikend vitamine B12 niveau via tabletten even goed werkt als via injecties.6

Belangrijk om te vermelden is de combinatie van vitamine B12 en foliumzuur: die hebben elkaar nodig. Ze gebruiken elkaar namelijk om werkzaam te worden in het lichaam. Als je bijvoorbeeld foliumzuur aanvult maar geen vitamine B12 dan vergroot dat de kans op een vitamine B12 tekort omdat alle vitamine B12 opgebruikt wordt door de verhoogde inname van foliumzuur. Slik dus altijd naast foliumzuur vitamine B12 en andersom.7

Tot slot

Vitamine B12 of cobalamine is een belangrijke schakel in veel processen in ons lichaam. Het activeert je natuurlijke energie in het lichaam, draagt bij aan geestelijke veerkracht en een heldere geest en draagt bij aan extra energie bij vermoeidheid. Bij een vastgesteld vitamine B12 tekort kan het geven van vitamine B12 injecties een advies zijn van de huisarts.

Deze injectie wordt bij voorkeur in de been- of bilspier gespoten. Daar vindt een langzame afgifte van dit micronutriënt plaats aan het bloed en doordrenkt zo behoeftige cellen van cobalamine. Onder normale omstandigheden is de prik niet pijnlijk en zijn de bijwerkingen te verwaarlozen.

Uit Zweeds onderzoek blijkt dat het nemen van sublinguale tabletten vitamine B12 uitkomst biedt bij een scheve cobalamine huishouding.6 Deze tabletten bevatten de bio-actieve vormen van vitamine B12. Door de opname van het micronutriënt via het mondslijmvlies belandt de B12 direct in de bloedbaan. Problemen met de opname van vitamine B12 via voeding door het maag-darmkanaal en de omzetting van hydroxocobalamine-injectie door het lichaam omzeil je op die manier.

Referenties
  1. Martyn Hooper, Peter Hudson, Fiona Porter and Andrew. (2014). Patient journeys: diagnosis and treatment of pernicious anaemia. British Journal of Nursing, 2014,Vol 23, No 7
  2. J.Wiersinga, S.E.J.A.de Rooij, J.G.M.Huijmans, J.C.Fischer en J.B.L.Hoekstra. (2005). De diagnostiek van vitamine B12 deficiëntie herzien. Nederlands Tijdschrift Geneeskunde;149:2789-94
  3. Stichting B12 Tekort. (2013). Na hoeveel injecties begon u verbetering van klachten te merken. https://stichtingb12tekort.nl/enquete/na-hoeveel-injecties-begon-u-verbetering-van-klachten-te-merken/
  4. Robert, C. David, L .(2003). Vitamin B12 deficiency. Am Fam Physician;67(5):979-986. https://www.aafp.org/afp/2003/0301/p979.html
  5. B12 Kliniek. (n.b.) Mogelijke bijwerkingen van behandeling. Medisch-specialistisch B12 kennisinstituut en behandelcentrum. https://www.b12kliniek.com/vitamine-b12/behandeling-b12-tekort#mogelijke-bijwerkingen-van-behandeling
  6. Norberg, B. (2004). Medical intelligence in Sweden. Vitamin B12: oral compared with parenteral? University Hospital of Northern Sweden. https://pmj.bmj.com/content/81/953/191.full
  7. Pan Y, Liu Y, Guo H, Jabir MS, Liu X, Cui W, Li D. (2017). Associations between Folate and Vitamin B12 Levels and Inflammatory Bowel Disease: A Meta-Analysis. Nutrients, 9(4), 382.
Sluiten