Orthomoleculair kennisinstituut
Menu

CBD

In het kort
  • Cannabidiol (CBD) is een niet-psychoactief bestanddeel van Cannabis sativa.
  • Meer dan 80 cannabinoïden zijn geïdentificeerd uit Cannabis sativa, waarvan THC de belangrijkste psychoactieve verbinding is. Cannabidiol maakt ongeveer 40% uit van de cannabisextracten.
  • CBD olie heeft verschillende interacties met diverse medicijnen en drugs en kan bepaalde spiegels doen verhogen.
  • Cannabidiol is het vaakst gebruikt in dagelijkse doses van 200 mg of minder gedurende maximaal 13 weken.
  • CBD olie kan onder andere worden ingezet bij epilepsie, depressie, diabetes, pijn en voor kalmerende effecten.
In het kort

Wat is CBD?

Cannabidiol is een niet-psychoactief bestanddeel van Cannabis sativa. Meer dan 80 bestanddelen, bekend als cannabinoïden, zijn geïdentificeerd uit Cannabis sativa. Hiervan is delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) de belangrijkste psychoactieve verbinding. Cannabidiol maakt ongeveer 40% uit van de cannabisextracten.1 Cannabidiol is meestal afgeleid van marihuana of hennep, twee vormen van Cannabis sativa. Marihuana bevat vaak ongeveer 15% THC, waar hennep volgens de federale overheid van de Verenigde Staten een THC-gehalte bevat van 0,3% of lager.2 Cannabidiol kan ook uit andere bronnen worden verkregen.

In tegenstelling tot THC, activeert CBD de cannabinoïde type 1 (CB1) en cannabinoïde type 2 (CB2) receptoren niet.3 Men denkt dat dit het gebrek aan psychoactieve effecten verklaart. Bij blootstelling aan temperaturen die typisch zijn voor e-sigaretten, kan cannabidiol echter worden omgezet in zowel delta-9 THC als delta-8 THC, evenals andere cannabinoïden.4 Ook is aangetoond dat CBD een interactie aangaat met of interfereert met een aantal endocannabinoïde en niet-endocannabinoïde signaalsystemen. Bij lage concentraties is aangetoond dat CBD de wees-G-proteïne-gekoppelde receptor GPR55, het voorbijgaande receptorpotentieel van het melastatine type 8 (TRPM8)-kanaal en de equilibratieve nucleosidetransporter (ENT) blokkeert, en de activiteit van de 5- HT1A-receptor, alfa3- en alfa1-glycinereceptoren en tijdelijk receptorpotentieel van ankyrine type 1 (TRPA1) kanaal. Bij hogere concentraties is aangetoond dat CBD de activiteit van het nucleaire peroxisoom proliferator-geactiveerde receptor-gamma (PPAR-gamma) en het tijdelijke receptorpotentieel van vanilloïde type 1 (TRPV1) en 2 (TRPV2) kanalen verbetert.5 CBD remt ook de cellulaire opname en afbraak van de endocannabinoïde anandamide.6

Wat is CBD?

Gebruik

CBD is waarschijnlijk effectief bij epilepsie. Een specifiek cannabidiolproduct op recept, Epidiolex (GW Pharmaceuticals), is door de FDA goedgekeurd voor gebruik bij het Lennox-Gastaut-syndroom, het Dravet-syndroom of het tubereuze sclerosecomplex. Het is onduidelijk of andere cannabidiol-producten gunstig zijn voor deze aandoeningen.

Onderzoek naar het gebruik van cannabidiol voor de behandeling van epilepsie is voornamelijk uitgevoerd met een specifieke op olie gebaseerde oplossing, Epidiolex. Dit product is door de FDA goedgekeurd voor de behandeling van aanvallen geassocieerd met het syndroom van Lennox-Gastaut, het syndroom van Dravet of het tubereuze sclerosecomplex bij patiënten van 1 jaar en ouder. Cannabidiol op recept wordt meestal gebruikt als aanvullende behandeling bij conventionele anti-epileptica zoals clobazam, valproïnezuur, lamotrigine, levetiracetam en rufinamide. Een meta-analyse van klinische onderzoeken is uitgevoerd bij patiënten met het syndroom van Dravet en het syndroom van Lennox-Gastaut. Het toont aan dat cannabidiol dagelijks gedurende 14 weken moet worden gebruikt door 4 patiënten die anti-epileptische behandelingen met clobazam ondergaan, en 8 patiënten die anti-epileptica gebruiken zonder clobazam, om te resulteren in één extra patiënt bereikte een 50% grotere vermindering van aanvallen.7 Onderzoek suggereert dat Epidiolex werkzaam blijft bij langdurig gebruik.8,9,10 Een prospectieve open-label studie bij volwassenen en kinderen met therapieresistente epilepsie suggereert dat het gebruik van Epidiolex gedurende 2 jaar resulteert in een aanhoudende vermindering van aanvallen in vergelijking met baseline.8

Er is onvoldoende bewijs voor CBD gebruik bij alcoholstoornissen. Observationeel onderzoek bij mensen met een alcoholverslaving heeft uitgewezen dat het roken van 1-3 gram cannabisbloem met ongeveer 24% cannabidiol (CBD) en 1% tetrahydrocannabinol (THC) gedurende 5 dagen geassocieerd is met een verminderd alcoholgebruik in vergelijking met het roken van cannabis met gelijke delen CBD (10%) en THC (9%) of hogere THC (24%) dan CBD (1%).11 Deze studie is beperkt door het observationele karakter en de korte duur.

Ook voor atletische prestaties is het onduidelijk of orale cannabidiol gunstig is voor het verbeteren van atletische prestaties. Een zeer kleine cross-over studie bij uithoudingsvermogen getrainde mannen die een run van 60 minuten ondergaan, gevolgd door een run tot uitputting, suggereert dat het innemen van een enkele dosis cannabidiol 300 mg (GD Cann®-C; GD Pharma Pty Ltd) 90 minuten voor het sporten niet verbetert atletische prestaties en kan het zuurstofverbruik verhogen in vergelijking met placebo.12 Het is echter mogelijk dat deze studie niet voldoende krachtig was om een ​​​​verschil tussen groepen te detecteren. Bovendien was de uitwasperiode van 7 dagen mogelijk onvoldoende, aangezien de meeste personen detecteerbare CBD-niveaus hadden tijdens het cross-over-gedeelte van dit onderzoek.

Gebruik

Indicaties

Antidepressieve effecten

Diermodellen van depressie tonen aan dat CBD enkele antidepressieve effecten heeft.13,14,15,16 Deze effecten kunnen worden verklaard door CBD’s facilitering van endocannabinoïde-activiteit, facilitering van 5HT1A-receptoractiviteit en/of facilitering van hippocampale neurogenese.17

Antidiabetische effecten

Sommige dieronderzoeken tonen aan dat CBD insulitis vermindert bij niet-zwaarlijvige, diabetesgevoelige muizen, waardoor het ontstaan ​​of de progressie van diabetes wordt geremd.18 Omgekeerd, in een muismodel van diabetes, slaagde CBD er niet in hyperglykemie, glucose-intolerantie en pancreas-bètacelverlies te voorkomen, en verergerde het zelfs glomerulaire laesies.19 Ander in vitro en in vivo onderzoek suggereert dat CBD het risico op hart- en netvliescomplicaties van diabetes zou kunnen verminderen via ontstekingsremmende en antioxiderende effecten.20,21,22 Klinisch onderzoek bij volwassenen met type 2-diabetes toont echter aan dat het dagelijks innemen van CBD gedurende 13 weken de plasma-insulinespiegels, nuchtere plasmaglucosespiegels, geglyceerde hemoglobine, insulineresistentie of insulinegevoeligheid niet verandert. Bovendien verandert het de gastro-intestinale niveaus van glucagon-achtig peptide-1 (GLP-1) of glucose-afhankelijk insulinotroop peptide (GIP) niet.23

Anti-epileptische effecten

Diermodellen van epilepsie, evenals klinisch onderzoek, tonen aan dat CBD anti-epileptische effecten heeft.24,25,26,27,28,29 Een aantal onderzoeken bij mensen heeft anti-epileptische activiteit aangetoond bij een verscheidenheid aan therapieresistente epilepsiesyndromen, waaronder Dravet, Lennox-Gastaut, Sturge-Weber en tubereuze sclerosecomplex.9,30,31,32,33,34,35,36 Het werkingsmechanisme is echter onduidelijk. Over het algemeen kunnen de therapeutische effecten van CBD worden verklaard door een combinatie van factoren: CBD verhoogt de niveaus van het anti-epilepticum clobazam, beïnvloedt gamma-aminoboterzuur (GABA)-A-receptoren en beïnvloedt mogelijk complementaire anticonvulsieve routes.36 Deze anticonvulsieve routes omvatten het blokkeren van ENT en GPR55 en het versterken van de activiteit van het TRPV1-kanaal, de 5-HT1A-receptor en alfa3- en alfa1-glycinereceptoren.5 Verder is aangetoond dat farmacogenetische variatie geassocieerd is met CBD-respons bij therapieresistente epilepsie en de expressie van potentiële CBD-doelen kan beïnvloeden.37

Antinociceptieve effecten

Sommige onderzoeken tonen aan dat CBD tactiele allodynie en thermische overgevoeligheid vermindert in een diermodel van neuropathische pijn.38 In een muismodel van aanhoudende pijn gekenmerkt door een initiële acute fase en een daaropvolgende ontstekingsfase, verbeterde CBD alleen bij mannelijke muizen de pijn beperkt tot de acute fase. Omgekeerd vertoonden vrouwelijke muizen die met CBD werden behandeld, toegenomen pijngedrag tijdens de acute fase. CBD in combinatie met een lage dosis morfine gaf geen synergetische antinociceptieve respons.39 Ook vertoonde CBD in ander dieronderzoek geen analgetische effecten wanneer het alleen of in een opioïde formulering werd gebruikt.40 Evenzo suggereert onderzoek bij mensen dat een enkele dosis cannabidiol acute, experimenteel geïnduceerde pijn niet vermindert.41,42,43 Ook toont een onderzoek bij gezonde volwassenen aan dat het innemen van een enkele dosis orale cannabidiololie 1600 mg de door opioïden veroorzaakte hyperalgesie niet verbetert in vergelijking met placebo.43

Antioxiderende effecten

Laboratoriumonderzoek suggereert dat cannabidiol (CBD) antioxiderende effecten heeft. Optische en elektrochemische laboratoriummethoden suggereren dat CBD een vergelijkbare antioxiderende werking heeft als ascorbinezuur, resveratrol en epigallocatechin-3-gallaat (EGCG).44 Deze tests moeten echter worden bevestigd met in vivo-modellen voordat wordt geconcludeerd dat CBD antioxiderende effecten heeft bij dieren of mensen. Aanvullend in vitro onderzoek toont aan dat CBD de corticale neuronculturen van ratten beschermt tegen oxidatieve schade door toxische niveaus van de neurotransmitter glutamaat.45

Antipsychotische effecten

Het exacte mechanisme van de antipsychotische effecten van CBD is onduidelijk.46 De antipsychotische effecten van CBD zijn geëvalueerd in verschillende diermodellen van psychose. Bij muizen verminderde CBD de door dexamfetamine geïnduceerde hyperlocomotie.47 Verder is aangetoond dat CBD superieur is aan haloperidol en vergelijkbaar met clozapine bij het verminderen van door ketamine geïnduceerde hyperlocomotie bij muizen.48 In een ander diermodel werd aangetoond dat CBD en clozapine beide c-fos-expressie induceren in het nucleus accumbens-gebied van de hersenen, wat suggereert dat CBD een soortgelijk werkingsmechanisme kan hebben als de atypische antipsychotica.49 Van intracerebroventriculaire toediening van CBD is aangetoond dat het de extracellulaire dopaminegehalten in de nucleus accumbens verhoogt, wat verschilt van het dopamine-2-receptorantagonisme dat wordt gezien bij antipsychotica.50 Een kleine klinische studie bij gezonde volwassenen toont aan dat een enkele dosis CBD de bloedstroom in de hippocampus verhoogt, wat in theorie de presentatie van schizofrenie zou kunnen beïnvloeden.51 In een ander klinisch onderzoek was verbetering van psychotische symptomen met CBD geassocieerd met hogere anandamidespiegels.52 Er is getheoretiseerd dat anandamide de activiteit van de dopamine-2-receptor tegengaat. Zo kunnen verhogingen van anandamide als gevolg van toediening van CBD de overactivering van dopamine-2-receptoren bij psychotische stoornissen tegengaan.53 In vitro en dieronderzoek suggereert ook dat CBD actief is in zowel op dopamine gebaseerde als op glutamine gebaseerde modellen van schizofrenie.9 Andere mogelijke mechanismen van de antipsychotische effecten van CBD zijn onder meer activering van TRPV1-kanalen, facilitering van 5-HT1A-gemedieerde neurotransmissie en verzwakking van immuunresponsen gerelateerd aan psychotische stoornissen.17,54

Er is ook interesse in het gebruik van CBD om de psychiatrische effecten van THC tegen te gaan. Bij ratten is aangetoond dat CBD de door THC geïnduceerde vermindering van sociale interactie en door apomorfine geïnduceerd snuiven, bijten en ander gedrag ongedaan maakt.55,56 Verschillende kleine onderzoeken bij mensen tonen aan dat voorbehandeling en/of gelijktijdige behandeling met CBD de euforie en angst veroorzaakt door THC-toediening vermindert.57,58,59 Uit één onderzoek blijkt echter dat een enkele dosis CBD de THC-effecten niet lijkt te verzwakken.60 Neuroimaging-onderzoeken tonen aan dat CBD tegengestelde effecten heeft in vergelijking met THC in hersengebieden waarvan bekend is dat ze geassocieerd zijn met THC-geïnduceerde psychotische effecten.

Deze omvatten het ventrale en dorsale striatum, de gyrus cingularis anterior en de rechter temporale kwab, wat suggereert dat het antipsychotische mechanisme van CBD deze hersengebieden kan omvatten.17

Ontstekingsremmende effecten

Van CBD is aangetoond dat het de tumornecrosefactor (TNF)-alfa, interleukine (IL)-1 en interferon (IFN)-gamma moduleert en de productie van chemokines onderdrukt.61,62,63 In een muismodel van reumatoïde artritis verbeterde CBD de symptomen van artritis en blokkeerde het ziekteprogressie.64 Klinisch onderzoek bij volwassenen met diabetes type 2 toont echter aan dat het dagelijks innemen van CBD gedurende 13 weken de plasmaspiegels van C-reactief proteïne (CRP), TNF-alfa of IL-6 niet verandert.65 Ander klinisch onderzoek bij volwassenen met de ziekte van Crohn toont aan dat het dagelijks innemen van CBD gedurende 8 weken de plasma-CRP-spiegels niet verandert of de ziekteactiviteit vermindert.66 Een ander onderzoek bij gezonde proefpersonen toont aan dat het innemen van een enkele dosis cannabidiol 30 mg geen invloed heeft op de niveaus van IL-10 of TNF in niet-gestimuleerde mononucleaire bloedcellen in perifeer bloed (PBMC’s) na 90 minuten in vergelijking met de uitgangswaarde. De TNF-spiegels waren echter verlaagd in LPS-gestimuleerde PBMC’s 90 minuten na toediening van CBD in vergelijking met de uitgangswaarde, wat wijst op een mogelijk ontstekingsremmend effect.67 Klinisch onderzoek bij mannelijke atleten die een uithoudingsoefening ondergaan, suggereert dat het nemen van een enkele dosis cannabidiol 300 mg (GD Cann®-C; GD Pharma Pty Ltd) 90 minuten voor het sporten de serum-IL-1-beta-spiegels enigszins zou kunnen verbeteren, maar heeft geen effect op IL-6 of TNF-alfa, in vergelijking met placebo.68

Antineoplastische effecten

De antitumor effecten van CBD zijn in vitro en in vivo onderzocht bij borstkanker, darmkanker, glioom, leukemie, longkanker, lymfoom en schildklierkanker.69 In vitro en in vivo onderzoek tonen aan dat CBD de proliferatie van borstkankercellen remt, de invasie en metastasen van borstkankercellen verstoort en de tumormassa vermindert.70,71,72 Bovendien is in vitro concentratie-afhankelijke borstkankerceldood aangetoond met CBD. De vermeende mechanismen van autofagie van borstkankercellen en apoptose als gevolg van CBD omvatten de inductie van endoplasmatisch reticulumstress; remming van Akt-, mTOR- en 4EBP1-signalering; productie van reactieve zuurstofsoorten (ROS); en vermindering van het mitochondriale membraanpotentieel, wat uiteindelijk leidt tot activering van de intrinsieke apoptotische route.73 Een diermodel van darmkanker laat zien dat CBD poliepen en tumorvorming in vivo vermindert.74 In vitro onderzoek toont aan dat CBD de proliferatie, invasiviteit en migratie van glioomcellen remt, en in vivo onderzoek toont aan dat CBD de groei van gliomatumoren vermindert.75,76,77,78,79,80 Aangenomen wordt dat het effect van CBD op glioomcellen verband houdt met een aantal mechanismen, waaronder vermindering van ERK-, Akt-, 5-LOX- en HIF-1alpha-signalering; capsase-3 activering; ROS-productie; en verhoogde FAAH-signalering.80 Sommige in vitro en in vivo bewijzen tonen aan dat CBD apoptose induceert en de proliferatie van leukemie- en lymfoomcellijnen remt, mogelijk via ROS-productie en CB2-receptoractiviteit.81 In vitro en in vivo onderzoek toont aan dat CBD de invasie van menselijke longcarcinoomcellen schaadt, waardoor uiteindelijk longmetastasen in vivo afnemen. Van CBD is ook aangetoond dat het de proliferatie remt en apoptose induceert in schildklierkankercellen in vitro.82

Antivirale effecten

Een in vitro en dierstudie toont aan dat CBD van hoge zuiverheid de virale replicatie van SARS-CoV-2 remt na virale binnenkomst in gastheercellen.83 Een kleine klinische studie bij volwassenen met milde tot matige infectie met SARS-CoV-2 vond echter geen voordeel bij het gebruik van CBD 300 mg per dag gedurende 14 dagen in vergelijking met placebo.84

Anxiolytische effecten

Dierstudies tonen aan dat CBD anxiolytische activiteit heeft in diermodellen van gegeneraliseerde angststoornis, paniekstoornis, posttraumatische stressstoornis (PTSS) en obsessief-compulsieve stoornis (OCS).85,86,87,88,89,90,91 Volgens sommige dieronderzoeken kunnen de anxiolytische effecten van CBD een omgekeerde U-vormige curve volgen, waarbij zeer hoge doses (meer dan 20 mg/kg bij ratten) niet effectief zijn.85 Beeldvormende onderzoeken van de hersenen tonen aan dat CBD de hersenactiviteit beïnvloedt in gebieden die verband houden met emotionele processen.92,93 In vivo onderzoek suggereert dat de volgende mechanismen de anxiolytische effecten van CBD kunnen verklaren: activering van 5HT1A-receptoren, facilitering van het endocannabinoïdesysteem, versterking van hippocampale neurogenese en/of activering van TRP-kanalen.94 Er bestaat enige bezorgdheid dat sommige van de gerapporteerde anxiolytische effecten van cannabidiol te wijten kunnen zijn aan een placebo-effect. Een kleine studie bij gezonde vrijwilligers wees uit dat het consumeren van cannabidiol-vrije hennepolie, terwijl wordt verteld dat het cannabidiol bevat, anticiperende stress lijkt te verminderen, maar andere maatregelen van stress en angst niet vermindert, in vergelijking met het consumeren van open-label cannabidiol-vrije hennepolie.95

Cardiovasculaire effecten

In rattenmodellen van primaire en secundaire hypertensie vermindert chronische toediening van CBD hypertrofie en verbetert het de door acetylcholine geïnduceerde endotheel-afhankelijke vasodilatatierespons in zowel grote als kleine bloedvaten.96

Geneesmiddelmetabolisme effecten

In vitro en dieronderzoek heeft aangetoond dat CBD een remmer is van cytochroom P450 1A1, 1A2, 1B1, 2A6, 2B6, 2C19, 2C9, 2D6, 2E1, 3A4 en 3A5.97,98,99,100,101,102 In onderzoeken bij mensen is CBD in verband gebracht met verhoogde serumspiegels van topiramaat, N-desmethylclobazam en zonisamide, substraten van respectievelijk CYP2C9, 2C19 en 3A4103, maar dit effect is niet waargenomen voor CYP3A5-substraten bij doses van CBD geëvalueerd.100 Onderzoek naar de effecten van CBD op andere substraten van deze CYP-enzymen ontbreekt. Bij toediening in combinatie met een aantal anti-epileptica werden geen veranderingen in de plasmaspiegels waargenomen voor CBD, noch voor valproaat, levetiracetam, lamotrigine, oxcarbazepine, ethosuximide, vigabatrine, ezogabine, pregabaline, perampanel of lacosamide.103

Gelijktijdige toediening van CBD met CYP3A4-inductoren, CYP2C9-inductoren en CYP2C9-remmers lijkt geen klinisch significant effect te hebben op de CBD-concentraties.104

Gastro-intestinale effecten

Sommige onderzoeken suggereren dat CBD de doorlaatbaarheid van het maag-darmkanaal vermindert. Dit kan gunstig zijn voor aandoeningen zoals inflammatoire darmaandoeningen, die gepaard gaan met een verhoogde darmpermeabiliteit. In vitro onderzoek toont aan dat CBD experimenteel opgewekte ontstekingen vermindert. Onderzoek bij mensen toont aan dat CBD de verhoogde absorptie van lactulose en mannitol, die experimenteel werd geïnduceerd door het gebruik van aspirine, afzwakt.105

Levereffecten

CBD lijkt neuro-ontsteking en cognitieve en motorische stoornissen te verbeteren in een muismodel van chronische leverziekte, wat suggereert dat CBD enig voordeel kan bieden aan patiënten met hepatische encefalopathie. Dit effect is mogelijk te wijten aan indirecte activering van hippocampale A2A-adenosinereceptoren.106 Bij volwassenen met type 2-diabetes ging het dagelijks innemen van CBD gedurende 13 weken niet gepaard met een verbetering van de viscerale adipositas of levertriglyceridenspiegels.107

Hypnotische effecten

De hypnotische effecten van CBD zijn gemeld bij mensen en dieren108,109; het mechanisme van dit effect is echter onduidelijk.

Immunomodulerende effecten

In vivo en in vitro onderzoek suggereert dat CBD de functie van het immuunsysteem moduleert, inclusief de onderdrukking van celgemedieerde en humorale immuniteit en de remming van antigeenpresentatie, humorale respons en proliferatie, rijping en migratie van immuuncellen.110 Van CBD is aangetoond dat het de tumornecrosefactor (TNF)-alfa, interleukine (IL)-1 en interferon (IFN)-gamma moduleert en de productie van chemokines onderdrukt.111,112,113

Stemmingseffecten

Klinisch onderzoek bij gezonde, jongere volwassenen toont aan dat het innemen van een enkele dosis orale CBD 600 mg de emotionele verwerking niet verbetert en ook geen invloed heeft op angst, bloeddruk of hartslag tijdens een stress-geïnduceerde test, in vergelijking met placebo.114

Neurologische effecten

In vivo en in vitro onderzoek suggereert dat CBD neuroprotectieve effecten kan hebben bij neurodegeneratieve ziekten, zoals de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Huntington. Hoewel het mechanisme van deze effecten nog onduidelijk is, wordt aangenomen dat het verband houdt met ontstekingsremmende en antioxiderende effecten.115,116,117,118,119,120,121,122 Er is ook interesse in het gebruik van CBD voor psychische en neurologische ontwikkelingsstoornissen, zoals autismespectrumstoornissen. Voorlopig klinisch onderzoek suggereert dat het nemen van CBD de niveaus van gamma-amino-boterzuur (GABA) verlaagt en de resultaten van functionele magnetische resonantiebeeldvorming (fMRI) beïnvloedt bij patiënten met autismespectrumstoornissen.123,124

Voortplantingseffecten

Sommige dieronderzoeken tonen aan dat ontregeling van het endocannabinoïdesysteem door chronische toediening van CBD de kwaliteit en beweeglijkheid van het sperma vermindert, maar niet de concentratie, en DNA-schade in spermacellen verhoogt.125

Kalmerende effecten

Van hoge doses CBD is aangetoond dat ze een kalmerende werking hebben bij muizen, waarbij doses tot 4,72 mg/kg sedatie veroorzaakten bij 50% van de geteste muizen.126 Het mechanisme van dit effect is onduidelijk.

Indicaties

Veiligheid

Oraal lijkt cannabidiol goed te worden verdragen.

Volwassenen

Het is mogelijk veilig bij oraal en correct gebruik bij volwassenen. Cannabidiol-doses tot 200 mg per dag zijn gebruikt met schijnbare veiligheid gedurende maximaal 13 weken127,128, terwijl hogere doses van 700 mg per dag gedurende maximaal 6 weken en 1200 mg per dag gedurende maximaal 4 weken zijn gebruikt met duidelijke veiligheid.129,130 Een cannabidiol-olie op recept (Epidiolex, GW Pharmaceuticals) is veilig gebruikt in doses van 10-25 mg/kg per dag, getitreerd op basis van respons en verdraagbaarheid.8,9,34,35

Kinderen

Bij kinderen is het mogelijk veilig wanneer cannabidiololie op recept (Epidiolex, GW Pharmaceuticals) oraal en op de juiste manier wordt gebruikt. Dit cannabidiolproduct is veilig gebruikt in klinisch onderzoek in doses van 2-50 mg/kg per dag bij kinderen van 1 jaar en ouder. De maximale aanbevolen dosering van dit product is echter 12,5 mg/kg tweemaal daags (25 mg/kg/dag); hogere doses lijken een hoger risico op bijwerkingen te hebben. Er is onvoldoende betrouwbare informatie beschikbaar over de veiligheid van andere vormen van cannabidiol bij kinderen.

Zwangerschap en lactatie

Bij zwangerschap en lactatie is het mogelijk onveilig bij oraal gebruik. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) raadt het gebruik van cannabidiol tijdens de zwangerschap ten zeerste af. Cannabidiol-producten kunnen tetrahydrocannabinol (THC) of andere verontreinigingen bevatten, zoals pesticiden, zware metalen, bacteriën en schimmels, die gevaarlijk kunnen zijn voor de baby. Dieronderzoek toont ook aan dat hoge niveaus van cannabidiol het voortplantingssysteem van mannelijke baby’s kunnen beschadigen.131

Veiligheid

Interacties

Medicijnen

CBD heeft de volgende interacties met medicijnen waarvan relatief sterk bewijs is.

Cannabidiol kan de hoeveelheid clobazam verhogen en het optreden van slaperigheid doen toenemen. In klinische onderzoeken ging gelijktijdige toediening van cannabidiol en clobazam gepaard met een stijging tot 60% van de serumspiegels van N-desmethylclobazam, de primaire actieve metaboliet van clobazam. Deze verhoogde concentratie is waarschijnlijk te wijten aan remming van CYP2C19 door cannabidiol. De interactie lijkt echter niet dosisafhankelijk te zijn. Bij kinderen en volwassenen wordt gelijktijdig gebruik van cannabidiol en clobazam geassocieerd met een verhoogd optreden van slaperigheid.9,32,34,35,103,104

Cannabidiol kan het niveau van stiripentol verhogen. Twee klinische farmacokinetische onderzoeken bij patiënten gestabiliseerd op stiripentol tonen aan dat het toevoegen van cannabidiol, 750 mg tweemaal daags gedurende 3-10 dagen of tot 20 mg/kg per dag gedurende 24 dagen, de gemiddelde maximale concentratie stiripentol met 17% tot 28% verhoogt en de gemiddelde oppervlakte onder de curve met 30% tot 55% in vergelijking met het nemen van alleen stiripentol. Het mechanisme voor deze interactie is onbekend; cannabidiol kan de isovormen van cytochroom P450 2C19 (CYP2C19) en/of UDP-glucuronosyltransferase (UGT) remmen, die stiripentol metaboliseren.132,133 Hoewel er geen nadelige klinische resultaten waren, is voorzichtigheid geboden wanneer cannabidiol en stiripentol samen worden ingenomen.

Cannabidiol kan het risico op hepatotoxiciteit en trombocytopenie met valproïnezuur verhogen. In klinisch onderzoek is gelijktijdige toediening van valproïnezuur en cannabidiol geassocieerd met verhoogde levertransaminasen en zeldzame gevallen van trombocytopenie. De levertransaminasespiegels en het aantal bloedplaatjes moeten nauwlettend worden gecontroleerd wanneer cannabidiol en valproïnezuur samen worden ingenomen. Verhoging van levertransaminase lijkt in de meeste gevallen licht te zijn; er kunnen echter ernstige verhogingen optreden. Er zijn ten minste 15 gevallen van trombocytopenie gemeld na gelijktijdige toediening van valproïnezuur en cannabidiol. Hoewel trombocytopenie een bekende bijwerking is van valproïnezuur, kan het risico iets hoger zijn wanneer cannabidiol en valproïnezuur gelijktijdig worden toegediend.133,134,135,136 Het is onduidelijk of en hoe cannabidiol bijdraagt ​​aan het risico op deze bijwerkingen, aangezien er geen directe farmacokinetische interactie lijkt te zijn. Farmacokinetische studies bij mensen tonen aan dat gelijktijdige toediening van valproaat met cannabidiol geen klinisch betekenisvolle effecten heeft op de spiegels van valproaat of zijn metaboliet 4-een-VPA.133,135


CBD kan ook interacties veroorzaken met de volgende medicijnen of drugs:

  • Cannabidiol kan de brivaracetam-spiegels verhogen.
  • Cannabidiol kan het cafeïnegehalte verhogen.
  • Cannabidiol kan de citalopramspiegels verhogen.
  • Cannabidiol kan de niveaus van geneesmiddelen die door CYP1A2 worden gemetaboliseerd, verhogen.
  • Cannabidiol kan de niveaus van geneesmiddelen die door CYP2C19 worden gemetaboliseerd, verhogen.
  • Theoretisch zou cannabidiol de niveaus van geneesmiddelen die door CYP2C9 worden gemetaboliseerd, kunnen verhogen.
  • Cannabidiol kan de niveaus van geneesmiddelen die door CYP3A4 worden gemetaboliseerd, verhogen.
  • Cannabidiol kan de eslicarbazepinespiegels verhogen.
  • Cannabidiol kan de everolimusspiegels verhogen.
  • Cannabidiol kan de rufinamidespiegels verhogen.
  • Cannabidiol kan de tacrolimusspiegels verhogen.
  • Cannabidiol kan de topiramaatspiegels verhogen.
  • Cannabidiol kan de zonisamidespiegels verhogen.

Kruiden en supplementen

Theoretisch zou gelijktijdig gebruik van een hoge dosis cannabidiol met kalmerende supplementen de sedatieve effecten verder kunnen versterken.

Voorlopig klinisch onderzoek en dierstudies suggereren dat een hoge dosis cannabidiol sedatieve en hypnotische effecten heeft.137,138,139

Interacties

Dosering

Volwassen

Oraal

Cannabidiol is het vaakst gebruikt in dagelijkse doses van 200 mg of minder gedurende maximaal 13 weken. Het is ook gebruikt in enkelvoudige doses van 300-600 mg.140,141,142,143

Inname van cannabidiol met voedsel of drank, zoals volle melk, verhoogt de opname ervan. Alcohol kan ook de opname van cannabidiol verhogen. Bovendien verhoogt het innemen van op olie gebaseerde cannabidiolproducten met vet voedsel de absorptie van cannabidiol aanzienlijk en verkort het de tijd tot maximale plasmaconcentraties.144,145

Kinderen

Oraal

Er is beperkt onderzoek beschikbaar naar cannabidiol-producten zonder recept. Gebruik cannabidiol op recept zoals aangegeven.

Aandoening Dagdosering
Schizofrenie 5 – 34 mg per dag
Pijn 2,5 – 5 mg per dag (opbouwen)
Epilepsie 28 - 60 mg per dag
Stress 14 - 28 mg per dag
Slaapstoornis 42 – 70 mg per dag
Ziekte van Parkinson 22 - 54 mg per dag
MS (Multiple Sclerose) 28 - 56 mg per dag
Neuropathie 28 - 56 mg per dag
Traag werkende schildklier (Hypothyreoïdie) 5 – 35 mg per dag
Immuniteit 28 - 56 mg per dag
Angst 14 - 28 mg per dag
Dosering
Referenties
  1. Zuardi, A. W., Crippa, J. A. D. S., Hallak, J. E. C., Moreira, F. A., & Guimarães, F. S. (2006). Cannabidiol, a Cannabis sativa constituent, as an antipsychotic drug. Brazilian journal of medical and biological research39, 421-429.
  2. Isis Evans, E., Hong, J., Mattison, M., & Capoccia, K. (2020). Cannabidiol: Navigating the Evidence. ADCES in Practice8(5), 42-51.
  3. Pertwee, R. (2008). The diverse CB1 and CB2 receptor pharmacology of three plant cannabinoids: Δ9‐tetrahydrocannabinol, cannabidiol and Δ9‐tetrahydrocannabivarin. British journal of pharmacology153(2), 199-215.
  4. Czégény, Z., Nagy, G., Babinszki, B., Bajtel, Á., Sebestyén, Z., Kiss, T., … & Csupor, D. (2021). CBD, a precursor of THC in e-cigarettes. Scientific reports11(1), 1-6.
  5. Devinsky, O., Cilio, M. R., Cross, H., Fernandez‐Ruiz, J., French, J., Hill, C., … & Friedman, D. (2014). Cannabidiol: pharmacology and potential therapeutic role in epilepsy and other neuropsychiatric disorders. Epilepsia55(6), 791-802.
  6. Leweke, F. M., Piomelli, D., Pahlisch, F., Muhl, D., Gerth, C. W., Hoyer, C., … & Koethe, D. (2012). Cannabidiol enhances anandamide signaling and alleviates psychotic symptoms of schizophrenia. Translational psychiatry2(3), e94-e94.
  7. Lattanzi, S., Trinka, E., Striano, P., Zaccara, G., Del Giovane, C., Nardone, R., … & Brigo, F. (2020). Cannabidiol efficacy and clobazam status: a systematic review and meta‐analysis. Epilepsia61(6), 1090-1098.
  8. Gaston, T. E., Ampah, S. B., Bebin, E. M., Grayson, L. P., Cutter, G. R., Hernando, K., & Szaflarski, J. P. (2021). Long-term safety and efficacy of highly purified cannabidiol for treatment refractory epilepsy. Epilepsy & Behavior117, 107862.
  9. Patel, A. D., Mazurkiewicz-Bełdzińska, M., Chin, R. F., Gil-Nagel, A., Gunning, B., Halford, J. J., … & Devinsky, O. (2021). Long-term safety and efficacy of add-on cannabidiol in patients with Lennox–Gastaut syndrome: Results of a long-term open-label extension trial. Epilepsia62(9), 2228-2239.
  10. Scheffer, I. E., Halford, J. J., Miller, I., Nabbout, R., Sanchez‐Carpintero, R., Shiloh‐Malawsky, Y., … & Devinsky, O. (2021). Add‐on cannabidiol in patients with Dravet syndrome: Results of a long‐term open‐label extension trial. Epilepsia62(10), 2505-2517.
  11. Karoly, H. C., Mueller, R. L., Andrade, C. C., & Hutchison, K. E. (2021). THC and CBD effects on alcohol use among alcohol and cannabis co-users. Psychology of Addictive Behaviors35(6), 749.
  12. Sahinovic, A., Irwin, C., Doohan, P. T., Kevin, R. C., Cox, A. J., Lau, N. S., … & McCartney, D. (2022). Effects of Cannabidiol on Exercise Physiology and Bioenergetics: A Randomised Controlled Pilot Trial. Sports medicine-open8(1), 1-18.
  13. Granjeiro, E. M., Gomes, F. V., Guimarães, F. S., Corrêa, F. M., & Resstel, L. B. (2011). Effects of intracisternal administration of cannabidiol on the cardiovascular and behavioral responses to acute restraint stress. Pharmacology Biochemistry and Behavior99(4), 743-748.
  14. Resstel, L. B., Tavares, R. F., Lisboa, S. F., Joca, S. R., Corrêa, F. M., & Guimarães, F. S. (2009). 5‐HT1A receptors are involved in the cannabidiol‐induced attenuation of behavioural and cardiovascular responses to acute restraint stress in rats. British journal of pharmacology156(1), 181-188.
  15. El-Alfy, A. T., Ivey, K., Robinson, K., Ahmed, S., Radwan, M., Slade, D., … & Ross, S. (2010). Antidepressant-like effect of Δ9-tetrahydrocannabinol and other cannabinoids isolated from Cannabis sativa L. Pharmacology Biochemistry and Behavior95(4), 434-442.
  16. Cryan, J. F., Markou, A., & Lucki, I. (2002). Assessing antidepressant activity in rodents: recent developments and future needs. Trends in pharmacological sciences23(5), 238-245.
  17. Campos, A. C., Moreira, F. A., Gomes, F. V., Del Bel, E. A., & Guimaraes, F. S. (2012). Multiple mechanisms involved in the large-spectrum therapeutic potential of cannabidiol in psychiatric disorders. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences367(1607), 3364-3378.
  18. Weiss, L., Zeira, M., Reich, S., Har-Noy, M., Mechoulam, R., Slavin, S., & Gallily, R. (2006). Cannabidiol lowers incidence of diabetes in non-obese diabetic mice. Autoimmunity39(2), 143-151.
  19. Carmona-Hidalgo, B., García-Martín, A., Muñoz, E., & González-Mariscal, I. (2021). Detrimental effect of cannabidiol on the early onset of diabetic nephropathy in male mice. Pharmaceuticals14(9), 863.
  20. Rajesh, M., Mukhopadhyay, P., Bátkai, S., Hasko, G., Liaudet, L., Drel, V. R., … & Pacher, P. (2007). Cannabidiol attenuates high glucose-induced endothelial cell inflammatory response and barrier disruption. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology293(1), H610-H619.
  21. El-Remessy, A. B., Al-Shabrawey, M., Khalifa, Y., Tsai, N. T., Caldwell, R. B., & Liou, G. I. (2006). Neuroprotective and blood-retinal barrier-preserving effects of cannabidiol in experimental diabetes. The American journal of pathology168(1), 235-244.
  22. Rajesh, M., Mukhopadhyay, P., Bátkai, S., Patel, V., Saito, K., Matsumoto, S., … & Pacher, P. (2010). Cannabidiol attenuates cardiac dysfunction, oxidative stress, fibrosis, and inflammatory and cell death signaling pathways in diabetic cardiomyopathy. Journal of the American College of Cardiology56(25), 2115-2125.
  23. Jadoon, K. A., Ratcliffe, S. H., Barrett, D. A., Thomas, E. L., Stott, C., Bell, J. D., … & Tan, G. D. (2016). Efficacy and safety of cannabidiol and tetrahydrocannabivarin on glycemic and lipid parameters in patients with type 2 diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel group pilot study. Diabetes Care39(10), 1777-1786.
  24. Trumbly, B. (1990). Double-blind clinical study of cannabidiol as a secondary anticonvulsant. In Presented at Marijuana’90 Int. Conf. on Cannabis and Cannabinoids, Kolympari (Crete)(Vol. 11).
  25. Carlini, E. A., Leite, J. R., Tannhauser, M., & Berardi, A. C. (1973). Cannabidiol and Cannabis sativa extract protect mice and rats against convulsive agents. Journal of Pharmacy and Pharmacology25(8), 664-665.
  26. Consroe, P., & Wolkin, A. (1977). Cannabidiol–antiepileptic drug comparisons and interactions in experimentally induced seizures in rats. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics201(1), 26-32.
  27. Consroe, P. F., & Wolkin, A. L. (1977). Anticonvulsant interaction of cannabidiol and ethosuximide in rats. Journal of Pharmacy and Pharmacology29(1), 500-501.
  28. Karler, R., Cely, W., & Turkanis, S. A. (1973). The anticonvulsant activity of cannabidiol and cannabinol. Life Sciences13(11), 1527-1531.
  29. Karler, R. A. L. P. H., & Turkanis, S. A. (1980). Subacute cannabinoid treatment: anticonvulsant activity and withdrawal excitability in mice. British journal of pharmacology68(3), 479.
  30. Devinsky, O., Cross, J. H., Laux, L., Marsh, E., Miller, I., Nabbout, R., … & Wright, S. (2017). Trial of cannabidiol for drug-resistant seizures in the Dravet syndrome. New England Journal of Medicine376(21), 2011-2020.
  31. Hess, E. J., Moody, K. A., Geffrey, A. L., Pollack, S. F., Skirvin, L. A., Bruno, P. L., … & Thiele, E. A. (2016). Cannabidiol as a new treatment for drug‐resistant epilepsy in tuberous sclerosis complex. Epilepsia57(10), 1617-1624.
  32. Devinsky, O., Marsh, E., Friedman, D., Thiele, E., Laux, L., Sullivan, J., … & Cilio, M. R. (2016). Cannabidiol in patients with treatment-resistant epilepsy: an open-label interventional trial. The Lancet Neurology15(3), 270-278.
  33. Kaplan, E. H., Offermann, E. A., Sievers, J. W., & Comi, A. M. (2017). Cannabidiol treatment for refractory seizures in Sturge-Weber syndrome. Pediatric neurology71, 18-23.
  34. Devinsky, O., Patel, A. D., Cross, J. H., Villanueva, V., Wirrell, E. C., Privitera, M., … & Zuberi, S. M. (2018). Effect of cannabidiol on drop seizures in the Lennox–Gastaut syndrome. New England Journal of Medicine378(20), 1888-1897.
  35. Thiele, E. A., Marsh, E. D., French, J. A., Mazurkiewicz-Beldzinska, M., Benbadis, S. R., Joshi, C., … & Wilfong, A. (2018). Cannabidiol in patients with seizures associated with Lennox-Gastaut syndrome (GWPCARE4): a randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. The Lancet391(10125), 1085-1096.
  36. Anderson, L. L., Absalom, N. L., Abelev, S. V., Low, I. K., Doohan, P. T., Martin, L. J., … & Arnold, J. C. (2019). Coadministered cannabidiol and clobazam: Preclinical evidence for both pharmacodynamic and pharmacokinetic interactions. Epilepsia60(11), 2224-2234.
  37. Davis, B. H., Beasley, T. M., Amaral, M., Szaflarski, J. P., Gaston, T., Perry Grayson, L., … & UAB CBD Study Group (includes all the investigators involved in the UAB EAP CBD program). (2021). Pharmacogenetic Predictors of Cannabidiol Response and Tolerability in Treatment‐Resistant Epilepsy. Clinical Pharmacology & Therapeutics110(5), 1368-1380.
  38. Toth, C. C., Jedrzejewski, N. M., Ellis, C. L., & Frey, W. H. (2010). Cannabinoid-mediated modulation of neuropathic pain and microglial accumulation in a model of murine type I diabetic peripheral neuropathic pain. Molecular pain6, 1744-8069.
  39. Sepulveda, D. E., Morris, D. P., Raup-Konsavage, W. M., Sun, D., Vrana, K. E., & Graziane, N. M. (2021). Evaluating the Antinociceptive Efficacy of Cannabidiol Alone or in Combination with Morphine Using the Formalin Test in Male and Female Mice. Cannabis and Cannabinoid Research.
  40. Harris, H. M., Gul, W., ElSohly, M. A., & Sufka, K. J. (2021). Differential Effects of Cannabidiol and a Novel Cannabidiol Analog on Oxycodone Place Preference and Analgesia in Mice: an Opioid Abuse Deterrent with Analgesic Properties. Cannabis and Cannabinoid Research.
  41. Schneider, T., Zurbriggen, L., Dieterle, M., Mauermann, E., Frei, P., Mercer-Chalmers-Bender, K., & Ruppen, W. (2022). Pain response to cannabidiol in induced acute nociceptive pain, allodynia, and hyperalgesia by using a model mimicking acute pain in healthy adults in a randomized trial (CANAB I). Pain163(1), e62-e71.
  42. Arout, C. A., Haney, M., Herrmann, E. S., Bedi, G., & Cooper, Z. D. (2021). The dose-dependent analgesic effects, abuse liability, safety and tolerability of oral cannabidiol in healthy humans. British journal of clinical pharmacology.
  43. Dieterle, M., Zurbriggen, L., Mauermann, E., Mercer-Chalmers-Bender, K., Frei, P., Ruppen, W., & Schneider, T. (2022). Pain response to cannabidiol in opioid-induced hyperalgesia, acute nociceptive pain, and allodynia using a model mimicking acute pain in healthy adults in a randomized trial (CANAB II). Pain.
  44. Hacke, A. C. M., Lima, D., de Costa, F., Deshmukh, K., Li, N., Chow, A. M., … & Kerman, K. (2019). Probing the antioxidant activity of Δ 9-tetrahydrocannabinol and cannabidiol in Cannabis sativa extracts. Analyst144(16), 4952-4961.
  45. Hampson, A. J., Grimaldi, M., Axelrod, J., & Wink, D. (1998). Cannabidiol and (−) Δ9-tetrahydrocannabinol are neuroprotective antioxidants. Proceedings of the National Academy of Sciences95(14), 8268-8273.
  46. Campos, A. C., Moreira, F. A., Gomes, F. V., Del Bel, E. A., & Guimaraes, F. S. (2012). Multiple mechanisms involved in the large-spectrum therapeutic potential of cannabidiol in psychiatric disorders. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences367(1607), 3364-3378.
  47. Long, L. E., Chesworth, R., Huang, X. F., McGregor, I. S., Arnold, J. C., & Karl, T. (2010). A behavioural comparison of acute and chronic Δ9-tetrahydrocannabinol and cannabidiol in C57BL/6JArc mice. International Journal of Neuropsychopharmacology13(7), 861-876.
  48. Moreira, F. A., & Guimarães, F. S. (2005). Cannabidiol inhibits the hyperlocomotion induced by psychotomimetic drugs in mice. European journal of pharmacology512(2-3), 199-205.
  49. Guimarães, V. M., Zuardi, A. W., Del Bel, E. A., & Guimarães, F. S. (2004). Cannabidiol increases Fos expression in the nucleus accumbens but not in the dorsal striatum. Life Sciences75(5), 633-638.
  50. Murillo-Rodríguez, E., Millán-Aldaco, D., Palomero-Rivero, M., Mechoulam, R., & Drucker-Colín, R. (2006). Cannabidiol, a constituent of Cannabis sativa, modulates sleep in rats. FEBS letters580(18), 4337-4345.
  51. Bloomfield, M. A., Green, S. F., Hindocha, C., Yamamori, Y., Yim, J. L. L., Jones, A. P., … & Freeman, T. P. (2020). The effects of acute cannabidiol on cerebral blood flow and its relationship to memory: An arterial spin labelling magnetic resonance imaging study. Journal of Psychopharmacology34(9), 981-989.
  52. Leweke, F. M., Piomelli, D., Pahlisch, F., Muhl, D., Gerth, C. W., Hoyer, C., … & Koethe, D. (2012). Cannabidiol enhances anandamide signaling and alleviates psychotic symptoms of schizophrenia. Translational psychiatry2(3), e94-e94.
  53. Schubart, C. D., Sommer, I. E. C., Fusar-Poli, P., De Witte, L., Kahn, R. S., & Boks, M. P. M. (2014). Cannabidiol as a potential treatment for psychosis. European Neuropsychopharmacology24(1), 51-64.
  54. De Filippis, D., Esposito, G., Cirillo, C., Cipriano, M., De Winter, B. Y., Scuderi, C., … & Iuvone, T. (2011). Cannabidiol reduces intestinal inflammation through the control of neuroimmune axis. PLoS One6(12), e28159.
  55. Malone, D. T., Jongejan, D., & Taylor, D. A. (2009). Cannabidiol reverses the reduction in social interaction produced by low dose Δ9-tetrahydrocannabinol in rats. Pharmacology Biochemistry and Behavior93(2), 91-96.
  56. Zuardi, A. W., Antunes Rodrigues, J., & Cunha, J. M. (1991). Effects of cannabidiol in animal models predictive of antipsychotic activity. Psychopharmacology104(2), 260-264.
  57. Crippa, J. A., Zuardi, A. W., Martín‐Santos, R., Bhattacharyya, S., Atakan, Z., McGuire, P., & Fusar‐Poli, P. (2009). Cannabis and anxiety: a critical review of the evidence. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental24(7), 515-523.
  58. Zuardi, A. W., Shirakawa, I., Finkelfarb, E., & Karniol, I. G. (1982). Action of cannabidiol on the anxiety and other effects produced by Δ9-THC in normal subjects. Psychopharmacology76(3), 245-250.
  59. Dalton, W. S., Martz, R., Lemberger, L., Rodda, B. E., & Forney, R. B. (1976). Influence of cannabidiol on delta‐9‐tetrahydrocannabinol effects. Clinical Pharmacology & Therapeutics19(3), 300-309.
  60. Woelfl, T., Rohleder, C., Mueller, J. K., Lange, B., Reuter, A., Schmidt, A. M., … & Leweke, F. M. (2020). Effects of cannabidiol and delta-9-tetrahydrocannabinol on emotion, cognition, and attention: a double-blind, placebo-controlled, randomized experimental trial in healthy volunteers. Frontiers in psychiatry11, 576877.
  61. Watzl, B., Scuderi, P., & Watson, R. R. (1991). Marijuana components stimulate human peripheral blood mononuclear cell secretion of interferon-gamma and suppress interleukin-1 alpha in vitro. International journal of immunopharmacology13(8), 1091-1097.
  62. Srivastava, M. D., Srivastava, B. I. S., & Brouhard, B. (1998). Δ9 tetrahydrocannabinol and cannabidiol alter cytokine production by human immune cells. Immunopharmacology40(3), 179-185.
  63. Formukong, E. A., Evans, A. T., & Evans, F. J. (1988). Analgesic and antiinflammatory activity of constituents ofCannabis sativa L. Inflammation12(4), 361-371.
  64. Malfait, A. M., Gallily, R., Sumariwalla, P. F., Malik, A. S., Andreakos, E., Mechoulam, R., & Feldmann, M. (2000). The nonpsychoactive cannabis constituent cannabidiol is an oral anti-arthritic therapeutic in murine collagen-induced arthritis. Proceedings of the National Academy of Sciences97(17), 9561-9566.
  65. Jadoon, K. A., Ratcliffe, S. H., Barrett, D. A., Thomas, E. L., Stott, C., Bell, J. D., … & Tan, G. D. (2016). Efficacy and safety of cannabidiol and tetrahydrocannabivarin on glycemic and lipid parameters in patients with type 2 diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel group pilot study. Diabetes Care39(10), 1777-1786.
  66. Naftali, T., Mechulam, R., Marii, A., Gabay, G., Stein, A., Bronshtain, M., … & Konikoff, F. M. (2017). Low-dose cannabidiol is safe but not effective in the treatment for Crohn’s disease, a randomized controlled trial. Digestive diseases and sciences62(6), 1615-1620.
  67. Hobbs, J. M., Vazquez, A. R., Remijan, N. D., Trotter, R. E., McMillan, T. V., Freedman, K. E., … & Weir, T. L. (2020). Evaluation of pharmacokinetics and acute anti‐inflammatory potential of two oral cannabidiol preparations in healthy adults. Phytotherapy Research34(7), 1696-1703.
  68. Sahinovic, A., Irwin, C., Doohan, P. T., Kevin, R. C., Cox, A. J., Lau, N. S., … & McCartney, D. (2022). Effects of Cannabidiol on Exercise Physiology and Bioenergetics: A Randomised Controlled Pilot Trial. Sports medicine-open8(1), 1-18.
  69. Massi, P., Solinas, M., Cinquina, V., & Parolaro, D. (2013). Cannabidiol as potential anticancer drug. British journal of clinical pharmacology75(2), 303-312.
  70. Ligresti, A., Moriello, A. S., Starowicz, K., Matias, I., Pisanti, S., De Petrocellis, L., … & Di Marzo, V. (2006). Antitumor activity of plant cannabinoids with emphasis on the effect of cannabidiol on human breast carcinoma. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics318(3), 1375-1387.
  71. McAllister, S. D., Christian, R. T., Horowitz, M. P., Garcia, A., & Desprez, P. Y. (2007). Cannabidiol as a novel inhibitor of Id-1 gene expression in aggressive breast cancer cells. Molecular cancer therapeutics6(11), 2921-2927.
  72. McAllister, S. D., Murase, R., Christian, R. T., Lau, D., Zielinski, A. J., Allison, J., … & Desprez, P. Y. (2011). Pathways mediating the effects of cannabidiol on the reduction of breast cancer cell proliferation, invasion, and metastasis. Breast cancer research and treatment129(1), 37-47.
  73. Shrivastava, A., Kuzontkoski, P. M., Groopman, J. E., & Prasad, A. (2011). Cannabidiol Induces Programmed Cell Death in Breast Cancer Cells by Coordinating the Cross-talk between Apoptosis and AutophagyCBD Induces Programmed Cell Death in Breast Cancer Cells. Molecular cancer therapeutics10(7), 1161-1172.
  74. Aviello, G., Romano, B., Borrelli, F., Capasso, R., Gallo, L., Piscitelli, F., … & Izzo, A. A. (2012). Chemopreventive effect of the non-psychotropic phytocannabinoid cannabidiol on experimental colon cancer. Journal of molecular medicine90(8), 925-934.
  75. Massi, P., Vaccani, A., Ceruti, S., Colombo, A., Abbracchio, M. P., & Parolaro, D. (2004). Antitumor effects of cannabidiol, a nonpsychoactive cannabinoid, on human glioma cell lines. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics308(3), 838-845.
  76. Massi, P., Vaccani, A., Bianchessi, S., Costa, B., Macchi, P., & Parolaro, D. (2006). The non-psychoactive cannabidiol triggers caspase activation and oxidative stress in human glioma cells. Cellular and Molecular Life Sciences CMLS63(17), 2057-2066.
  77. Jacobsson, S. O., Rongård, E., Stridh, M., Tiger, G., & Fowler, C. J. (2000). Serum-dependent effects of tamoxifen and cannabinoids upon C6 glioma cell viability. Biochemical pharmacology60(12), 1807-1813.
  78. Torres, S., Lorente, M., Rodríguez-Fornés, F., Hernández-Tiedra, S., Salazar, M., García-Taboada, E., … & Velasco, G. (2011). A combined preclinical therapy of cannabinoids and temozolomide against glioma. Molecular cancer therapeutics10(1), 90-103.
  79. Valenti, M., Massi, P., Bolognini, D., Solinas, M., & Parolaro, D. (2009). Cannabidiol, a non-psychoactive cannabinoid compound, inhibits human glioma cell migration and invasiveness. In Il valore del farmaco per la tutela della salute.
  80. Massi, P., Valenti, M., Vaccani, A., Gasperi, V., Perletti, G., Marras, E., … & Parolaro, D. (2008). 5‐Lipoxygenase and anandamide hydrolase (FAAH) mediate the antitumor activity of cannabidiol, a non‐psychoactive cannabinoid. Journal of neurochemistry104(4), 1091-1100.
  81. Massi, P., Solinas, M., Cinquina, V., & Parolaro, D. (2013). Cannabidiol as potential anticancer drug. British journal of clinical pharmacology75(2), 303-312.
  82. Lee, C. Y., Wey, S. P., Liao, M. H., Hsu, W. L., Wu, H. Y., & Jan, T. R. (2008). A comparative study on cannabidiol-induced apoptosis in murine thymocytes and EL-4 thymoma cells. International immunopharmacology8(5), 732-740.
  83. Nguyen, L. C., Yang, D., Nicolaescu, V., Best, T. J., Gula, H., Saxena, D., … & Rosner, M. R. (2022). Cannabidiol inhibits SARS-CoV-2 replication through induction of the host ER stress and innate immune responses. Science Advances8(8), eabi6110.
  84. Crippa, J. A. S., Pacheco, J. C., Zuardi, A. W., Guimarães, F. S., Campos, A. C., Osório, F. D. L., … & Cannabidiol for COVID-19 Patients (CANDIDATE) Trial Investigators. (2021). Cannabidiol for COVID-19 patients with mild to moderate symptoms (CANDIDATE Study): A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Cannabis and Cannabinoid Research.
  85. Guimarães, F. S., Chiaretti, T. M., Graeff, F. G., & Zuardi, A. W. (1990). Antianxiety effect of cannabidiol in the elevated plus-maze. Psychopharmacology100(4), 558-559.
  86. Onaivi, E. S., Green, M. R., & Martin, B. R. (1990). Pharmacological characterization of cannabinoids in the elevated plus maze. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics253(3), 1002-1009.
  87. Moreira, F. A., Aguiar, D. C., & Guimarães, F. S. (2006). Anxiolytic-like effect of cannabidiol in the rat Vogel conflict test. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry30(8), 1466-1471.
  88. Resstel, L. B., Joca, S. R., Moreira, F. A., Corrêa, F. M., & Guimarães, F. S. (2006). Effects of cannabidiol and diazepam on behavioral and cardiovascular responses induced by contextual conditioned fear in rats. Behavioural brain research172(2), 294-298.
  89. Campos, A. C., & Guimaraes, F. S. (2009). Activation of 5HT1A receptors mediates the anxiolytic effects of cannabidiol in a PTSD model.  Pharmacol20, S54.
  90. Uribe-Marino, A., Francisco, A., Castiblanco-Urbina, M. A., Twardowschy, A., Salgado-Rohner, C. J., Crippa, J. A. S., … & Coimbra, N. C. (2012). Anti-aversive effects of cannabidiol on innate fear-induced behaviors evoked by an ethological model of panic attacks based on a prey vs the wild snake Epicrates cenchria crassus confrontation paradigm. Neuropsychopharmacology37(2), 412-421.
  91. Casarotto, P. C., Gomes, F. V., Resstel, L. B., & Guimarães, F. S. (2010). Cannabidiol inhibitory effect on marble-burying behaviour: involvement of CB1 receptors. Behavioural pharmacology21(4), 353-358.
  92. Crippa, J. A. D. S., Zuardi, A. W., Garrido, G. E., Wichert-Ana, L., Guarnieri, R., Ferrari, L., … & Busatto Filho, G. (2004). Effects of cannabidiol (CBD) on regional cerebral blood flow. Neuropsychopharmacology29(2), 417-426.
  93. Fusar-Poli, P., Allen, P., Bhattacharyya, S., Crippa, J. A., Mechelli, A., Borgwardt, S., … & McGuire, P. (2010). Modulation of effective connectivity during emotional processing by Δ 9-tetrahydrocannabinol and cannabidiol. The The International Journal of Neuropsychopharmacology13(4), 421-432.
  94. Campos, A. C., Moreira, F. A., Gomes, F. V., Del Bel, E. A., & Guimaraes, F. S. (2012). Multiple mechanisms involved in the large-spectrum therapeutic potential of cannabidiol in psychiatric disorders. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences367(1607), 3364-3378.
  95. Spinella, T. C., Stewart, S. H., Naugler, J., Yakovenko, I., & Barrett, S. P. (2021). Evaluating cannabidiol (CBD) expectancy effects on acute stress and anxiety in healthy adults: a randomized crossover study. Psychopharmacology238(7), 1965-1977.
  96. Baranowska-Kuczko, M., Kozłowska, H., Kloza, M., Kusaczuk, M., Harasim-Symbor, E., Biernacki, M., … & Malinowska, B. (2021). Vasoprotective Endothelial Effects of Chronic Cannabidiol Treatment and Its Influence on the Endocannabinoid System in Rats with Primary and Secondary Hypertension. Pharmaceuticals14(11), 1120.
  97. Yamaori, S., Kushihara, M., Yamamoto, I., & Watanabe, K. (2010). Characterization of major phytocannabinoids, cannabidiol and cannabinol, as isoform-selective and potent inhibitors of human CYP1 enzymes. Biochemical pharmacology79(11), 1691-1698.
  98. Yamaori, S., Maeda, C., Yamamoto, I., & Watanabe, K. (2011). Differential inhibition of human cytochrome P450 2A6 and 2B6 by major phytocannabinoids. Forensic Toxicology29(2), 117-124.
  99. Yamaori, S., Ebisawa, J., Okushima, Y., Yamamoto, I., & Watanabe, K. (2011). Potent inhibition of human cytochrome P450 3A isoforms by cannabidiol: role of phenolic hydroxyl groups in the resorcinol moiety. Life sciences88(15-16), 730-736.
  100. Harvey, D. J. (1999). Absorption, distribution, and biotransformation of the cannabinoids. In Marihuana and medicine(pp. 91-103). Humana Press, Totowa, NJ.
  101. Bornheim, L. M., Everhart, E. T., Li, J., & Correia, M. A. (1993). Characterization of cannabidiol-mediated cytochrome P450 inactivation. Biochemical pharmacology45(6), 1323-1331.
  102. Nasrin, S., Watson, C. J., Perez-Paramo, Y. X., & Lazarus, P. (2021). Cannabinoid metabolites as inhibitors of major hepatic CYP450 enzymes, with implications for cannabis-drug interactions. Drug Metabolism and Disposition49(12), 1070-1080.
  103. Gaston, T. E., Bebin, E. M., Cutter, G. R., Liu, Y., Szaflarski, J. P., & UAB CBD Program. (2017). Interactions between cannabidiol and commonly used antiepileptic drugs. Epilepsia58(9), 1586-1592.
  104. Geffrey, A. L., Pollack, S. F., Bruno, P. L., & Thiele, E. A. (2015). Drug–drug interaction between clobazam and cannabidiol in children with refractory epilepsy. Epilepsia56(8), 1246-1251.
  105. Couch, D. G., Cook, H., Ortori, C., Barrett, D., Lund, J. N., & O’Sullivan, S. E. (2019). Palmitoylethanolamide and cannabidiol prevent inflammation-induced hyperpermeability of the human gut in vitro and in vivo—A randomized, placebo-controlled, double-blind controlled trial. Inflammatory bowel diseases25(6), 1006-1018.
  106. Magen, I., Avraham, Y., Ackerman, Z., Vorobiev, L., Mechoulam, R., & Berry, E. M. (2009). Cannabidiol ameliorates cognitive and motor impairments in mice with bile duct ligation. Journal of hepatology51(3), 528-534.
  107. Jadoon, K. A., Ratcliffe, S. H., Barrett, D. A., Thomas, E. L., Stott, C., Bell, J. D., … & Tan, G. D. (2016). Efficacy and safety of cannabidiol and tetrahydrocannabivarin on glycemic and lipid parameters in patients with type 2 diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel group pilot study. Diabetes Care39(10), 1777-1786.
  108. Carlini, E. A., & Cunha, J. M. (1981). Hypnotic and antiepileptic effects of cannabidiol. The Journal of Clinical Pharmacology21(S1), 417S-427S.
  109. Monti, J. M. (1977). Hypnoticlike effects of cannabidiol in the rat. Psychopharmacology.
  110. Booz, G. W. (2011). Cannabidiol as an emergent therapeutic strategy for lessening the impact of inflammation on oxidative stress. Free Radical Biology and Medicine51(5), 1054-1061.
  111. Watzl, B., Scuderi, P., & Watson, R. R. (1991). Marijuana components stimulate human peripheral blood mononuclear cell secretion of interferon-gamma and suppress interleukin-1 alpha in vitro. International journal of immunopharmacology13(8), 1091-1097.
  112. Srivastava, M. D., Srivastava, B. I. S., & Brouhard, B. (1998). Δ9 tetrahydrocannabinol and cannabidiol alter cytokine production by human immune cells. Immunopharmacology40(3), 179-185.
  113. Formukong, E. A., Evans, A. T., & Evans, F. J. (1988). Analgesic and antiinflammatory activity of constituents ofCannabis sativa L. Inflammation12(4), 361-371.
  114. Bloomfield, M. A., Yamamori, Y., Hindocha, C., Jones, A. P., Yim, J. L., Walker, H. R., … & Freeman, T. P. (2022). The acute effects of cannabidiol on emotional processing and anxiety: a neurocognitive imaging study. Psychopharmacology239(5), 1539-1549.
  115. Iuvone, T., Esposito, G., Esposito, R., Santamaria, R., Di Rosa, M., & Izzo, A. A. (2004). Neuroprotective effect of cannabidiol, a non‐psychoactive component from Cannabis sativa, on β‐amyloid‐induced toxicity in PC12 cells. Journal of neurochemistry89(1), 134-141.
  116. Izzo, A. A., Borrelli, F., Capasso, R., Di Marzo, V., & Mechoulam, R. (2009). Non-psychotropic plant cannabinoids: new therapeutic opportunities from an ancient herb. Trends in pharmacological sciences30(10), 515-527.
  117. Zuardi, A. W. (2008). Cannabidiol: from an inactive cannabinoid to a drug with wide spectrum of action. Brazilian Journal of Psychiatry30, 271-280.
  118. Iuvone, T., Esposito, G., Esposito, R., Santamaria, R., Di Rosa, M., & Izzo, A. A. (2004). Neuroprotective effect of cannabidiol, a non‐psychoactive component from Cannabis sativa, on β‐amyloid‐induced toxicity in PC12 cells. Journal of neurochemistry89(1), 134-141.
  119. Bisogno, T., & Di Marzo, V. (2008). The role of the endocannabinoid system in Alzheimer’s disease: facts and hypotheses. Current pharmaceutical design14(23), 2299-2305.
  120. Esposito, G., De Filippis, D., Maiuri, M. C., De Stefano, D., Carnuccio, R., & Iuvone, T. (2006). Cannabidiol inhibits inducible nitric oxide synthase protein expression and nitric oxide production in β-amyloid stimulated PC12 neurons through p38 MAP kinase and NF-κB involvement. Neuroscience letters399(1-2), 91-95.
  121. Esposito, G., Scuderi, C., Savani, C., Steardo Jr, L., De Filippis, D., Cottone, P., … & Steardo, L. (2007). Cannabidiol in vivo blunts β‐amyloid induced neuroinflammation by suppressing IL‐1β and iNOS expression. British journal of pharmacology151(8), 1272-1279.
  122. Valvassori, S. S., Elias, G., de Souza, B., Petronilho, F., Dal-Pizzol, F., Kapczinski, F., … & Crippa, J. A. (2011). Effects of cannabidiol on amphetamine-induced oxidative stress generation in an animal model of mania. Journal of Psychopharmacology25(2), 274-280.
  123. Pretzsch, C. M., Freyberg, J., Voinescu, B., Lythgoe, D., Horder, J., Mendez, M. A., … & McAlonan, G. M. (2019). Effects of cannabidiol on brain excitation and inhibition systems; a randomised placebo-controlled single dose trial during magnetic resonance spectroscopy in adults with and without autism spectrum disorder. Neuropsychopharmacology44(8), 1398-1405.
  124. Pretzsch, C. M., Voinescu, B., Mendez, M. A., Wichers, R., Ajram, L., Ivin, G., … & McAlonan, G. M. (2019). The effect of cannabidiol (CBD) on low-frequency activity and functional connectivity in the brain of adults with and without autism spectrum disorder (ASD). Journal of Psychopharmacology33(9), 1141-1148.
  125. Carvalho, R. K., Rocha, T. L., Fernandes, F. H., Gonçalves, B. B., Souza, M. R., Araújo, A. A., … & Mazaro‐Costa, R. (2022). Decreasing sperm quality in mice subjected to chronic cannabidiol exposure: New insights of cannabidiol-mediated male reproductive toxicity. Chemico-biological interactions351, 109743.
  126. Pickens, J. T. (1981). Sedative activity of cannabis in relation to its delta’-trans-tetrahydrocannabinol and cannabidiol content. British journal of pharmacology72(4), 649.
  127. Jadoon, K. A., Ratcliffe, S. H., Barrett, D. A., Thomas, E. L., Stott, C., Bell, J. D., … & Tan, G. D. (2016). Efficacy and safety of cannabidiol and tetrahydrocannabivarin on glycemic and lipid parameters in patients with type 2 diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel group pilot study. Diabetes Care39(10), 1777-1786.
  128. Velayudhan, L., McGoohan, K., & Bhattacharyya, S. (2021). Safety and tolerability of natural and synthetic cannabinoids in adults aged over 50 years: A systematic review and meta-analysis. PLoS medicine18(3), e1003524.
  129. Leweke, F. M., Piomelli, D., Pahlisch, F., Muhl, D., Gerth, C. W., Hoyer, C., … & Koethe, D. (2012). Cannabidiol enhances anandamide signaling and alleviates psychotic symptoms of schizophrenia. Translational psychiatry2(3), e94-e94.
  130. Velayudhan, L., McGoohan, K., & Bhattacharyya, S. (2021). Safety and tolerability of natural and synthetic cannabinoids in adults aged over 50 years: A systematic review and meta-analysis. PLoS medicine18(3), e1003524.
  131. Food, U. S. (2019). Drug Administration. What you should know about using cannabis, including CBD, when pregnant or breastfeeding.
  132. Ben-Menachem, E., Gunning, B., Arenas Cabrera, C. M., VanLandingham, K., Crockett, J., Critchley, D., … & Toledo, M. (2020). A phase II randomized trial to explore the potential for pharmacokinetic drug–drug interactions with stiripentol or valproate when combined with cannabidiol in patients with epilepsy. CNS drugs34(6), 661-672.
  133. Morrison, G., Crockett, J., Blakey, G., & Sommerville, K. (2019). A phase 1, open‐label, pharmacokinetic trial to investigate possible drug‐drug interactions between clobazam, stiripentol, or valproate and cannabidiol in healthy subjects. Clinical pharmacology in drug development8(8), 1009-1031.
  134. Klotz, K. A., Grob, D., Hirsch, M., Metternich, B., Schulze-Bonhage, A., & Jacobs, J. (2019). Efficacy and tolerance of synthetic cannabidiol for treatment of drug resistant epilepsy. Frontiers in Neurology10, 1313.
  135. Ben-Menachem, E., Gunning, B., Arenas Cabrera, C. M., VanLandingham, K., Crockett, J., Critchley, D., … & Toledo, M. (2020). A phase II randomized trial to explore the potential for pharmacokinetic drug–drug interactions with stiripentol or valproate when combined with cannabidiol in patients with epilepsy. CNS drugs34(6), 661-672.
  136. McNamara, N. A., Dang, L. T., Sturza, J., Ziobro, J. M., Fedak Romanowski, E. M., Smith, G. C., … & Shellhaas, R. A. (2020). Thrombocytopenia in pediatric patients on concurrent cannabidiol and valproic acid. Epilepsia61(8), e85-e89.
  137. Carlini, E. A., & Cunha, J. M. (1981). Hypnotic and antiepileptic effects of cannabidiol. The Journal of Clinical Pharmacology21(S1), 417S-427S.
  138. Monti, J. M. (1977). Hypnoticlike effects of cannabidiol in the rat. Psychopharmacology.
  139. Pickens, J. T. (1981). Sedative activity of cannabis in relation to its delta’-trans-tetrahydrocannabinol and cannabidiol content. British journal of pharmacology72(4), 649.
  140. Consroe, P., Sandyk, R., & Snider, S. R. (1986). Open label evaluation of cannabidiol in dystonic movement disorders. International Journal of Neuroscience30(4), 277-282.
  141. Bergamaschi, M. M., Queiroz, R. H. C., Chagas, M. H. N., De Oliveira, D. C. G., De Martinis, B. S., Kapczinski, F., … & Crippa, J. A. S. (2011). Cannabidiol reduces the anxiety induced by simulated public speaking in treatment-naive social phobia patients. Neuropsychopharmacology36(6), 1219-1226.
  142. Zuardi, A. W., Cosme, R. A., Graeff, F. G., & Guimarães, F. S. (1993). Effects of ipsapirone and cannabidiol on human experimental anxiety. Journal of psychopharmacology7(1_suppl), 82-88.
  143. Linares, I. M., Zuardi, A. W., Pereira, L. C., Queiroz, R. H., Mechoulam, R., Guimarães, F. S., & Crippa, J. A. (2018). Cannabidiol presents an inverted U-shaped dose-response curve in a simulated public speaking test. Brazilian Journal of Psychiatry41, 9-14.
  144. Birnbaum, A. K., Karanam, A., Marino, S. E., Barkley, C. M., Remmel, R. P., Roslawski, M., … & Leppik, I. E. (2019). Food effect on pharmacokinetics of cannabidiol oral capsules in adult patients with refractory epilepsy. Epilepsia60(8), 1586-1592.
  145. Crockett, J., Critchley, D., Tayo, B., Berwaerts, J., & Morrison, G. (2020). A phase 1, randomized, pharmacokinetic trial of the effect of different meal compositions, whole milk, and alcohol on cannabidiol exposure and safety in healthy subjects. Epilepsia61(2), 267-277.

 

Vademecum bestellen
Vademecum
Vademecum bestellen
3-secties
  • Aandoeningen
  • Monografie
  • Oplossingen

Prijs
€ 29,90 (exclusief BTW)

Bestel vademecum
Bestel vademecum
Sluiten