Calcium

Synoniem: 
Calcium Acetate
Calcium Aspartate
Calcium Carbonate
Calcium Chelate
Calcium Chloride
Calcium Citrate
Calcium D-Gluconate
Calcium Disuccinate
Calcium Glucoheptonate
Calcium Gluconate
Calcium Glycerophosphate
Calcium HVP Chelate
Calcium Hydrogen Phosphate
Calcium Hydroxyapatite
Calcium Lactate
Calcium Lactogluconate
Calcium Orotate
Calcium Oxide
Calcium Phosphate
Calcium Sulfate

Wetenschappelijke naam

Calcium; Ca; Atomic number 20.

Bronnen

Zuivel, koolsoorten, sesamzaad, donker groene groenten, vijgen, sardinen, rode alg

Algemeen

Het meeste calcium in het lichaam bevindt zich in het skelet en de tanden. Calcium is ook nodig voor de prikkelgeleiding in het hart, zenuwprikkeloverdracht, een gezonde bloeddruk, de bloedstolling, wondheling, het transport en opname van voedingsstoffen, spiercontractie, nierfunctie, onze energiehuishouding, vetstofwisseling, afgifte hormonen, aanmaak neurotransmitters en enzymen. Zwangeren hebben extra calcium nodig en ook ouderen. Voor een goede calciumopname in de botten is calcium afhankelijk van de voorraad vitamine D in het lichaam, maar ook van magnesium. Een goede distributie van calcium wordt mogelijk gemaakt door vitamine K2. De Rode Alg (Lithotamnium) bevat een bron van calcium, magnesium en vooral ook stontium die een goede opname heeft in de botten. In combinatie met vitamine D3 en vitamine K2 wordt dit met veel succes ingezet voor het behoud van sterke botten (1, 2, 3).

Toepassing

Calcium wordt in de eerste instantie gebruikt bij osteoporose, rachitis, tetany en bij een tekort aan calcium. Het wordt tevens gebruikt bij een tekort aan het PTH hormoon, bij botziekten, PMS, beenkramp die bij zwangerschap voorkomt, pre-eclampsie, en vermindering op kans op darmkanker. Calcium wordt ook nog weleens gebruikt bij diarree, hoge bloeddruk, verhoogde cholesterol niveaus, ziekte van Lyme en bij verhoogde bloedwaarden van lood of fluoride. Om maagzuur te binden kan men het beste calcium gebruiken uit de Rode alg, het zogenaamde Lithotamnium. Bij een tekort aan B12 door toedoen van het medicijn metformin kan men ook deze bron van calcium gebruiken. Bij een tekort aan calcium wordt soms gebruik gemaakt van calcium infuus van de vormen calcium gluconaatmacetaat of chloride.

Werkingsmechanisme

De botten en tanden bevatten meer dan 99% van het calcium in het menselijk lichaam. Calcium dat in het bot aanwezig is, is vooral hydroxyapatiet (4, 5, 6, 7). Calcium is ook aanwezig in het bloed, extracellulaire vloeistof, spieren en andere weefsels. Het is essentieel voor zenuwgeleiding, spiercontractie, vasculaire contractie, vasodilatie, uitscheiding uit een klier, celmembranen en capillaire permeabiliteit, enzymreacties, ademhaling, nierfunctie en bloedstolling. Het speelt ook een rol bij neurotransmitter en hormoonafgifte en opslag, opname en binding van aminozuren, cyanocobalamine (vitamine B12) absorptie en gastrine secretie (15). Calcium in het bot is een reserve bron van calcium dat kan worden gemobiliseerd voor het behoud van de concentratie extracellulair calcium. Ongeveer de helft van het serumcalcium is gebonden aan plasma-eiwitten. Het vrije geïnoseerd calcium is een nuttige klinische indicator van de calcium-status (7). De calcium balans is over het algemeen positief tijdens de groei, neutraal in de volgroeide volwassene, en negatief bij oudere volwassenen. Calcium gaat verloren in variërende hoeveelheden via de ontlasting, de urine, het zweet en via afgestoten huidcellen. Verminderde oestrogeen bij vrouwen leidt tot een verminderde opname van calcium en een lagere botmassa (7, 8, 9, 10). Calciumabsorptie wordt beïnvloed door verschillende factoren. Het is afhankelijk van de leeftijd, het milieu en dieet omstandigheden, en ras (11, 12). Mensen van Aziatische en Afrikaanse afkomst absorberen calcium efficiënter dan blanken (11). In het algemeen hebben oudere vrouwen een verminderde intestinale reactie op vitamine D. Deze waardevermindering kan verder bijdragen aan een negatief calcium evenwicht en botverlies (8, 9). In gezonde premenopauzale vrouwen, is het percentage calcium dat geabsorbeerd wordt 10% tot 60% en wordt positief gecorreleerd aan de body mass index (vet) en het serum vitamine D-gehalte (13). Het is omgekeerd gecorreleerd aan een totale hoeveelheid calcium, voedingsvezels, alcoholgebruik en lichamelijke activiteit (13). Er is een verband tussen een vetarm, vezelrijk dieet en een slechte opname van calcium, mogelijk als gevolg van een sneller tempo van de darmtransit (13). Er is ook een verband tussen gewichtsverlies en de opname van calcium. Gewichtsverlies van 5% of meer is geassocieerd met een verminderde botmassa en een verhoogd risico op fracturen. Het nemen van calciumsupplementen bij gewichtsverlies lijkt verstandig voor het behoud van sterke botten (14).

In het algemeen wordt calcium uit supplementen slecht geabsorbeerd. Inname van calcium met voedsel verhoogt de absorptie van calcium (15). Calcium uit de rode alg bijvoorbeeld wordt prima opgenomen in het menselijk lichaam. Sommige onderzoeken suggereren dat calcium citraat beter wordt opgenomen dan calciumcarbonaat (15, 16, 17). Uit ander onderzoek blijkt dat zeewier calcium product beter kan worden opgenomen (18, 20). In andere studies, wat met een zeer gevoelige indicatorgasmethode de absorptie beoordelen blijkt geen significant verschil in absorptie tussen calciumcitraat en calciumcarbonaat wanneer deze producten bij de maaltijd worden ingenomen (21, 22).

Voorlopige gegevens wijzen erop dat de Rode Alg rijk is aan calcium en andere mineralen en een hogere biologische beschikbaarheid heeft in vergelijking met andere calciumsupplementen (24). Deze calciumbron, Lithotamnium kan ook goed gebruikt worden als een antacidum omdat het reageert met maagzoutzuur (23). Calcium wordt soms gebruikt voor nierpatiënten omdat het fosfaat kan binden in de darm. Calciumcarbonaat en calciumacetaat worden gebruikt voor dit doel. Omgekeerd veroorzaakt hypofosfatemie een toename van intestinale calciumabsorptie en verhoogde calcium in het bloed, die de vorming van nieuw bot kunnen remmen en mogelijk kunnen leiden tot een groter risico van niersteenvorming (25, 26).

Calciuminname kan leiden tot gewichtsverlies en vetverlies door remming van de lipogenese (12, 27, 38). Dit effect kan te wijten zijn aan calcium onderdrukking van calcitriol niveaus die intracellulair calcium in vetcellen vermindert. Dit leidt tot verminderde lipogene genexpressie en verhoogde lipolyse, wat resulteert in verminderde totale adipositas (28).

Bewijs suggereert ook dat inadequate inname van calcium een ​​rol kan spelen in de ontwikkeling van hoge bloeddruk, beroerte en hart-en vaatziekten (29). Calcium kan de bloeddruk verlagen door het verhogen van de nieren natrium excretie (30). Bij vrouwen kan het calcium gehalte lager zijn in de premenstruele periode, wat kan bijdragen tot de stemmingswisselingen en andere symptomen die geassocieerd zijn met premenstrueel syndroom (PMS) (31, 32).

Indicaties

Dyspepsi

Het nemen van Lithotamnium (Rode Alg) is door zijn bindende werking op het maagzuur effectief voor het behandelen van dyspepsi (23).

Osteoporose, osteomalacie, rachitis

Voor zowel het voorkomen als het behandelen van osteoporose is het innemen van calcium effectief (37). Een sterke botgroei wordt ontwikkeld in de eerste 35-40 jaar van het leven (33, 34). Botverlies tijdens de menopauze kan worden vermindert door het innemen van calcium (34, 35). Echter 5 jaar later is het effect minder (36, 46). Het meeste succes wordt geboekt in de eerste twee jaar tijdens de menopauze door het innemen van calcium in combinatie met vitamine D3 en K2. In deze periode is het mogelijk om met remodelling het botverlies tegen te gaan (34, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 50). De meeste studies laten zien dat lange termijn inname van calcium de kans op fracturen verlaagt met 30% bij wervels en met 25% bij de heup (45). De combinatie met vitamine D3 en K2 is efficienter om fracturen te voorkomen (47, 48, 49, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58). Verschillende analyses van klinische studies bewijzen dat het nemen van melk geen effect heeft op het verminderen van de kans op botfracturen (198, 199, 200). Naar de effecten op de botdichtheid van de mannen met de inname van calcium is nog niet veel onderzoek gedaan, hoewel de effecten nagenoeg hetzelfde lijken (47, 59, 60). Als aanvulling op onderzoek is er bezorgdheid met betrekking tot het nemen van alleen calcium bij ouderen. Dit lijkt geen effect te hebben, alleen wanneer de calcium wordt gecombineerd met andere componenten zoals vitamine D3 en vitamine K2 (8, 9, 10, 11, 61).

Osteoporose door corticosteroïden

Calcium met vitamine D is een aanvullende therapie die effectief lijkt te zijn om botmineraalverlies te voorkomen bij mensen die lange-termijn corticosteroïden krijgen toegediend (62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74). Bij osteoporose is weliswaar een verhoogde behoefte aan calcium, alleen wordt te veel de nadruk op deze behoefte gelegd. Er zou meer aandacht moeten zijn op het gebruik van extra biologische beschikbaar silicium, zoals silanol in een drinkbare oplossing.

Te lage calciuminname/calciumtekort

Het innemen van calcium is effectief bij het behandelen van hypocalcemie. Het nemen van calcium bij ernstige hypocalcemie of hypocalcemische tetany wordt intraveneus toegepast (12, 13, 14, 75). Tekenen van een mogelijk tekort zijn Osteomalacie, osteoporose, vertraagde bloedstolling, grotere kans op nierstenen en dikkedarmkanker, bij ernstig calciumtekort: spierkramp, spierzwakte, verwardheid, vergeetachtigheid, hartritmestoornissen.

Nierfalen

Het nemen van calcium carbonaat of calcium acetaat is effectief als een fosfaat binder bij nierfalen. Calcium citraat wordt voor dit doel niet aangeraden vanwege het feit dat dit aluminium absorptie verhoogt en niet de fosfaten net zo efficient bindt als calcium acetaat of calciumcarbonaat (76, 77, 78, 197).

Hyperparathyroidie

Het nemen van calcium vermindert het PTH hormoon niveau bij patienten met chronisch nierfalen en bij hyperparathyroidie (79, 80, 81, 83). Vitamine D en calcium wordt dan aangeraden om heupfracturen te voorkomen (49).

Pre Menstrueel Syndroom (P.M.S)

Er wordt een verband gelegd tussen onvoldoende calcium inname en PMS symptomen (32, 39, 82). Het nemen van calcium vermindert wisselende stemming, vocht vasthouden en pijn die door PMS wordt veroorzaakt (82, 84, 85, 86).

Preventie colorectale kanker

Uit verschillende studies is gebleken dat het nemen van calcium door suppletie het risico van colorectale kanker lijkt te verminderen (87, 88, 89, 90). Uit klinische studies en analyses van klinisch onderzoek blijkt ook dat het nemen van calciumsupplementen het risico van colorectale adenoom herhaling kan verminderen (91, 92, 93, 94, 95, 96, 97). Niet al het onderzoek was positief en ook sommige analyses van klinisch onderzoek of observationele studies suggereren dat het nemen van calcium niet het risico van familiaire adenomateuze polyposis of colorectale kanker vermindert (95, 97, 98). Vitamine D kan ook hierbij een belangrijke factor zijn om de voordelen van calcium te krijgen (92).

De dosering die gebruikt is om colorectale kanker te voorkomen was 1200-1600 mg per dag (87, 88, 91, 92, 94, 99). Ter preventie van alle kanker types werd 1400-1500 per dag met vitamine D gebruikt (inclusief de voedselinname) (100).

Preventie tanduitval bij ouderen

Het nemen van calcium en vitamine D is gunstig om tanduitval bij ouderen te voorkomen (101).

Preventie pre-eclampsie

Inname van calcium met 1000 mg lijkt bij zwangerschap te helpen tegen hoge bloeddruk en pre-eclampsie (7, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108). Dit effect werd versterkt bij vrouwen met lage calcium gehaltes (109, 110). Voor het voorkomen van pre-eclampsie zijn doseringen aangehouden van 1-2 gram per dag (7, 102, 103, 104, 105, 109).

Preventie overgewicht

Volwassenen en kinderen met een lage inname van calcium hebben een grotere kans op het ontwikkelen van overgewicht dan mensen met voldoende calcium inname (27, 111, 112, 113, 114, 115). Echter zijn er wel tegenstellingen in onderzoek aangezien inname van voeding zoals yogurt met een hoeveelheid van 800-1000 mg calcium per dag meer overgewicht voorkwam (27, 28, 115, 116, 117). Menopauzale vrouwen met een hogere calcium inname met vitamine D uit supplementen hadden weer wel minder overgewicht, incl. buikvet, dan andere die geen supplementen slikken (118, 119).

Diabetes type 2

Er is enig bewijs geleverd dat een hogere inname van calciumsuppletie met vitamine D het risico tot het krijgen van diabetes type 2 vermindert (119, 120).

Metformine gebruik gerelateerde vitamine B12 tekort.

Calcium inname zou mogelijk het vitamine B12 tekort dat kan ontstaan bij het gebruik van metformine kunnen verminderen. Meer onderzoek hiervoor is nog nodig (121).

Hoge bloeddruk

Uit verschillende studies blijkt dat inname van calcium suppletie de bloeddruk kan verlagen met ongeveer 1-2 mmHg (122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129).

Valpreventie

Het is bewezen dat de inname van calcium met vitamine D de val kans verkleint door het normaliseren van de lichaamszwaai en de systolische bloeddruk. Dit is uitsluitend in combinatie met vitamine D (131, 132, 133).

Beenkramp gerelateerd aan zwangerschap

Er is klinisch bewijs dat het nemen van calcium met 1000 mg zwangerschaps gerelateerde been kramp te verminderen tijdens de tweede helft van de zwangerschap (130).

Veiligheid

Calcium kan veilig worden gebruikt mits men zich houdt aan de gebruikelijke dosis zoals in deze monografie wordt beschreven (75, 134, 135). Excessieve dosis dient vermeden te worden, de aanvaardbare bovengrens uit voeding en supplementen bedraagt 2000 mg. Dit betekent dat men naast de voeding maximaal 1000 tot 1600 mg per dag mag gebruiken. Het is leeftijd afhankelijk. Totale maximale bovengrens van calcium inname inclusief uit voeding bij kinderen van 0-6 maanden is 1000 mg, 6 tot 12 maanden 1500 mg; van 1 t/m 8 jaar 2500 mg; van 9t/m 18 jaar 3000 mg; 19 t/m 50 jaar 2500 mg; van 51 jaar en ouder 2000 mg (136). Dosis die deze bovengrens te boven gaat kan het risico van de genoemde bijwerkingen significant verhogen zoals hypercalcemie en verhoogt het risico tot hart-infarct (137, 138). Calcium kan ook veilig gebruikt worden tijdens de zwangerschap en lactatieperiode mits de juiste dosis wordt aangehouden (122, 136, 139, 140, 141). Genoemde dosis is de nog veilige maximale bovengrens en niet de adequate dosis. Om aderverkalking te voorkomen door gebruik van calcium is het aan te raden om vitamine K2 en D3 te combineren.

Contra-indicaties

Inname van extra calciumis gecontraindiceerd bij sarcoïdose, bij een te hoog vitamine D-spiegel en bij hypercalcemie.

Bijwerkingen

Calcium kan boeren en winderigheid veroorzaken. Bovendien wordt vaak constipatie gezien bij hogere dosering calcium (23, 142, 143). Er is ook enige bezorgdheid dat een te hoog calcium inname kan leiden tot een verhoogd risico op prostaat kanker (144, 145). Meer onderzoek is nodig.

Interactie met supplementen of kruiden

IJzer: Het nemen van calcium zowel uit voeding als uit supplementen kan de ijzer absorptie verminderen (146, 147). Uit een aantal studies bleek dat ijzer absorptie met 30 tot 50% verhoogde wanneer producten met calcium werd vermeden tijdens de maaltijden (147). Alleen bij mensen met een voldoende gehalte aan ijzer heeft het nemen van calcium geen effect (148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 158). Het beste tijdstip om ijzer depletie te vermijden is om vlak voor het slapen gaan calcium in te nemen in plaats van de gebruikelijke tijd bij de maaltijd.

Magnesium: Calcium supplementen kan de absorptie van magnesium verlagen maar alleen wanneer het in erg hoge dosis wordt ingenomen (2600 mg per dag). Echter bij mensen met een gezonde magnesium voorraad in het lic haam is er geen effect. Net als bij ijzer en zink geldt ook hier het advies dat de inname vlak voor het slapen beter is dan wat normaal gesproken het beste is namelijk tijdens de avondmaaltijd (134, 146, 149, 150, 152, 153, 155, 156, 157, 158). Orale magnesium supplementen tot 576 mg per dag zal de calciumabsorptie niet verhinderen (156). Magnesium olie kan interfereren met calcium, het kan de absorptie van vitamine D en calcium verhinderen. Adviseer uw patiënten niet lange tijd magnesium olie of mineralen olie te gebruiken (201).

Prébiotica en Probiotica: Klinisch bewijs suggereert dat het nemen van prebiotica of probiotica mogelijk de absorptie van calcium verhoogt (159).

Vitamine D: Vitamine D verhoogt actieve absorptie van calcium in de dunne darm (134).

Vitamine K2 bevordert de juiste distributie van calcium in het lichaam (depositie in botten en niet in zachte weefsels zoals bloedvaten).

Zink: Een hoge calciuminname kan de zinkbehoefte verhogen (146, 147, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 158).

Cafeïne: Hoge inname van cafeïne verhoogt de calcium uitscheiding (36). Meer dan 4 kopjes koffie of cola per dag wordt in verband gebracht met verhoogd botverlies en meer kans op botbreuken bij oudere vrouwen (160, 161).

Fytinezuur: Fytinezuur in granen en oxaalzuur uit spinazie en rabarber vermindert de opname van calcium (134, 162). Andere vezels zoals glucomannan en psyllium doet de calcium absorptie niet verminderen (163).

Eiwitten: Voldoende maar niet te veel eiwitten zal de calcium balans niet verstoren. Echter het nemen van veel dierlijke eiwitten kan een verhoogde calcium uitscheiding via de nieren veroorzaken (164, 165, 166, 167).

Interactie met medicijnen en andere stoffen

  • Verschillende medicijnen verhogen de calciumbehoefte, waaronder anticonvulsiva (carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne), cholestyramine, lisdiuretica, fluoroquinolonen (Cipro), levofloxacin (Levaquin), ofloxacin (Floxin), moxifloxacin (Avelox), gatifloxacin (Tequin), laxatieven en corticosteroïden (66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 168, 169, 170, 171, 172, 173). Inname van vitamine D3 en calcium wordt meestal aangeraden.
  • Calcium vermindert de opname van anti-biotica zoals bij tetracycline en docycline (23, 172, 174, 175, 176).
  • Calcium kan de absorptie van aluminium verhogen bij inname van aluminium hydroxide. Dit kan toxisch worden in deze combinatie bij sommige mensen met een nieraandoening (77).
  • Alcohol verlaagt de opname en verhoogt de uitscheiding van calcium.
  • Natrium (zout) verhoogt de calciumuitscheiding in de urine.
  • Calcium remt de opname van lood en verhoogt de opname van aluminium.
  • Gebruik geen calciumsupplement in combinatie met calcipotrieen (een vitamine D-analoog); hierbij neemt de kans op hypercalcemie toe.
  • Chronisch gebruik van laxeermiddelen kan de calcium en vitamine D behoefte verhogen.
  • Gebruik geen calciumsupplement in combinatie met ceftriaxone (177, 178).
  • Verhoging van de kaliuminname met verlaging van de natriuminname vermindert de calciumuitscheiding, vooral bij postmenopauzale vrouwen.
  • Thiazide diuretica (Diuril, Hydrodiuril, Esidrix, Lozol, Zaroxolyn, Hygroton) verminderen het calciumverlies met de urine; wees voorzichtig met calciumsuppletie (179).
  • Neem calcium niet gelijktijdig in met calcipotriene, sotalol, levothyroxine, bifosfonaten, tetracyclines of quinolonen; calcium kan de opname van deze medicijnen verlagen. Patiënten worden aangeraden om de bisfosfonaten (bijv.Fosamax, Didronel. Boniva, Actonel, Skelid bij botontkalking) minimaal 30 minuten voor de calciuminname te nemen maar bij voorkeur op een geheel ander tijd van de dag met 4 uur ertussen (180, 181, 182, 183, 184).
  • Phenytoin (Dilantin), fosphenytoin (Cerebyx), phenobarbital en carbamazepine (Tegretol) verlagen de absorptie van calcium doordat het vitamine D metabolisme te wordt verhoogd (185).
  • Ceftriaxone (Rocephin) moet niet worden genomen in combinatie met calcium.
  • Hypercalcemie verhoogt het risico van cardiale-arhythmie met het gebruik van Digoxin (186). Vermijd intraveneus calcium wanneer er ook Digoxin wordt gebruikt.
  • Hypercalcemie kan het effect van verapamil bij atriele fibratie verminderen. Wees voorzichtig bij gebruik van Diltiazem (Verapamil, Cardizem, Dilacor, Tiazac) met calcium (187).
  • Oestrogenen verhogen de absorptie van gesuppleert calcium bij postmenopausale vrouwen (7, 188).
  • Lithium veroorzaakt op lange termijn hypercalcemie bij 10% tot 60% van lithium gebruikers (189).

Interactie met ziekten

Achlorhydria: Patiënten met achlorhydria hebben een lagere absorptie van calcium. Bij deze mensen wordt calcium citraat aangeraden en geen calcium carbonaat (190, 191).

Hyperparatthyroïdie: Bij hyperparathyroïdie kan de calcium absorptie verhogen (192).

Hyperfosfatemie: Calcium suppletie zou voorzichtig gebruikt worden bij patiënten met hyperfosfatemie met hoge fosfaat niveau’s (193).

Hypofosfatemie: Calcium inname moet ook voorzichtig worden genomen met hypofosfatemie. Wanneer calcium te hoog wordt kan het fosforgehalte verlagen waardoor het verergert (26).

Hypothyroïdie: Patiënten die levothyroxine nemen (L-thyroxine, Levothroid, Synthroid) moeten de middelen gescheiden innemen, minimaal 4 uur ertussen laten. Calcium inname vermindert de absorptie van levothyroxine (180, 181, 182).

Nier insufficiency: Calcium carbonaat supplementen verhogen het risico op hypercalcemie en alkalosis (134).

Sarcoïdose: Calcium supplementen zouden vermeden moeten worden bij sarcoïdose. Het verhoogt de kans op excessief calcium absorptie en hypercalcemie (194).

Roken: sigarettenrook verlaagt calcium opname in de darmen (195).

Dosering

  • Algemene onderhoudsdosering: 200-600 mg calcium per dag
  • Algemene therapeutische dosering: 600-1600 mg calcium per dag
  • Preventie osteoporose: 1000-1600 mg/dag
  • PMS: 1000-1200 mg/dag
  • Preventie pre-eclampsie: 1000-1600 mg/dag

Zorg bij calciumsuppletie in ieder geval voor voldoende inname van vitamine D, vitamine K2 en magnesium.

Voor osteoporose preventie zijn doseringen gebruikt van 1000-1600 mg inclusief voedingsbronnen (9, 12, 33, 34, 39, 40, 41, 42, 43, 45, 196). Er is enig meningverschil in de adequate calcium inname bij het verminderen van de kans op botbreuken. De nadruk lijkt niet te liggen bij calciuminname bij de preventie van osteoporose maar bij silicium.

Bij overmatige maagzuur kan men calcium gebruiken in de vorm van Lithotamnium (Rode Alg) in combinatie met D3 (23).

Bij zwangeren met een lage calcium inname vanuit de voeding is aan te raden een extra dosering calcium te nemen voor de foetus tussen 300 en 1300 mg vanaf week 20 van de zwangerschap (140, 141).

Calcium vormen

Er bestaan veel verschillende calciumverbindingen die een groot verschil maken als het gaat om de biologische beschikbaarheid oftewel de absorptie in het lichaam. Calcium die voorkomt in algen zoals Lithotamnium heeft groot absorptievermogen in het lichaam. Andere goede vormen zijn calciumbisglycinaat, calciumgluconaat of calciumcitraat.

Risicofactoren calciumtekort, preventie osteoporose

  • Verminderde intestinale absorptie of malabsorptie van calcium: de opname van calcium uit voeding kan verminderen door vitamine D-tekort, een hoge vezel-, fytinezuur- of oxalaatinname, lage vetinname, eiwittekort, postmenopauze (oestrogeengebrek), stress, gebrek aan beweging, roken, coeliakie, inflammatoire darmziekten (met name ziekte van Crohn), pancreatitis/ exocriene pancreasinsufficiëntie, gebrek aan maagzuur (gebruik van antacida, atrofische gastritis, maagoperatie), cystische fibrose.
  • Verhoogde renale calciumuitscheiding: onder meer bij een hoge inname van zout, (dierlijke) eiwitten en cafeïne, verminderde nierfunctie.
  • Verhoogde calciumbehoefte: door bijvoorbeeld een hoge alcoholconsumptie, gebruik van bepaalde medicijnen (zie interacties), anorexia.

Osteoporose wordt gekenmerkt door afname van de bot(mineraal)massa en het verminderen van calciumdepots in het bot waardoor er een verhoogde kans bestaat op botbreuken. Osteoporose kan ontstaan door toename van de botafbraak, afname van de botaanmaak of beide. Preventie van osteoporose dient al op zeer jonge leeftijd te beginnen. Immers, de hoogte van de bereikte piekbotmassa rond 25-30 jaar bepaalt mede op welke leeftijd osteoporose ontstaat. Juist jongeren in de groei hebben vaak een te lage inname van calcium en andere nutriënten (zoals vitamine K2, vitamine D, magnesium) die essentieel zijn voor de botopbouw. Bij een DEXA meting die een standaarddeviatie heeft van minimaal -2, 5, wat betekent dat de botmineraaldichtheid is afgenomen ten opzichte van een gemiddelde botpiekmassa van een 35 jarige dan is er sprake van osteoporose. Primaire osteoporose ontstaat meestal door oestrogeentekort bij postmenopauzale vrouwen en vrouwen bij wie de eierstokken verwijderd zijn, maar kan ook op hogere leeftijd (boven 70 jaar) optreden, mede door een te lage inname van calcium en vitamine D. Secundaire osteoporose is het gevolg van andere aandoeningen zoals collitis ulcerosa, Coeliakie, diabetes, hyperthyroïdie of door medicijn gebruik zoals bij corticosteroïden of maagzuurbinders. Optimaal suppleren van calcium is van belang. Zowel te weinig maar ook te veel calcium kan leiden tot poreuze botten. Combineer calcium met vitamine D, Vitamine K en vaak is het nemen van organisch silicium in een drinkbare oplossing een must.

Referenties: 
  1. Peacock M. Calcium metabolism in health and disease. Clin J Am Soc Nephrol. 2010;5:S23-S30.
  2. Blumenthal M, ed. The Complete German Commission E Monographs: Therapeutic Guide to Herbal Medicines. Trans. S. Klein. Boston, MA: American Botanical Council, 1998.Magnesium in human health and disease. 2013
  3. IOM (Institute of Medicine). 2011. Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. Washington, DC: The National Academies Press.
  4. van den Berg P et al. First quantification of calcium intake from calcium-dense dairy products in Dutch fracture patients (the Delft Cohort Study). Nutrients 2014;6:2404-2418.
  5. National Institute for Public Health and the Environment RIVM. Dutch National Food Consumption Survey 2007-2010: Diet of children and adults aged 7 to 69 years. Report number: 350050006/2011.
  6. Gezondheidsraad. Naar een voldoende inname van vitamines en mineralen. Den Haag: Gezondheidsraad, 2009; publicatienr. 2009/06.
  7. Koshihara Y et al. Vitamin K2 enhances osteocalcin accumulation in the extracellular matrix of human osteoblasts in vitro. J Bone Miner Res. 1997;12(3):431-8.
  8. Theuwissen E et al. Vitamin K status in healthy volunteers. Food Funct. 2014;5(2):229-34. Pattanaungkul S, Riggs BL, Yergey AL, et al.
  9. Vermeer C. Vitamin K: the effect on health beyond coagulation - an overview. Food & Nutrition Research 2012;56:5329
  10. Power ML, Heaney RP, Kalkwarf HJ, et al. The role of calcium in health and disease. Am J Obstet Gynecol 1999;181:1560-9.
  11. Celotti F, Bignamini A. Dietary calcium and mineral/vitamin supplementation: a controversial problem. J Int Med Res 1999;27:1-14
  12. Miller GD, Jarvis JK, McBean LD. The importance of meeting calcium needs with foods. J Am Coll Nutr 2001;20:168S-85S
  13. Wolf RL, Cauley JA, Baker CE, et al. Factors associated with calcium absorption efficiency in pre- and perimenopausal women. Am J Clin Nutr 2000;72:466-71
  14. Cifuentes M, Riedt CS, Brolin RE, et al. Weight loss and calcium intake influence calcium absorption in overweight postmenopausal women. Am J Clin Nutr 2004;80:123-30
  15. Heller HJ, Greer LG, Haynes SD, et al. Pharmacokinetic and pharmacodynamic comparison of two calcium supplements in postmenopausal women. J Clin Pharmacol 2000;40:1237-44..
  16. Heller HJ, Stewart A, Haynes S, Pak CY. Pharmacokinetics of calcium absorption from two commercial calcium supplements. J Clin Pharmacol 1999;39:1151-4
  17. Talbot JR, Guardo P, Seccia S, etal. Calcium bioavailability and parathyroid hormone acute changes after oral intake of dairy and nondairy products in healthy volunteers. Osteoporos Int 1999;10:137-42
  18. Fujita T, Ohue T, Fujii Y, et al. Heated oyster shell-seaweed calcium (AAA Ca) on osteoporosis. Calcif Tissue Int 1996;58:226-30
  19. Anderson JJ. Calcium requirements during adolescence to maximize bone health. J Am Coll Nutr 2001;20:186S-91S
  20. Fujita T, Ohue T, Fujii Y, et al. Effect of calcium supplementation on bone density and parathyroid function in elderly subjects. Miner Electrolyte Metab 1995;21:229-31.
  21. Heaney RP, Dowell MS, Barger-Lux MJ. Absorption of calcium as the carbonate and citrate salts, with some observations on method. Osteoporos Int 1999;9:19-23
  22. Heaney RP, Dowell MS, Bierman J, et al. Absorbability and cost effectiveness in calcium supplementation. J Am Coll Nutr 2001;20:239-46
  23. Maton PN, Burton ME. Antacids revisited: a review of their clinical pharmacology and recommended therapeutic use. Drugs 1999;57:855-70
  24. Bohmer H, Muller H, Resch KL. Calcium supplementation with calcium-rich mineral red algae waters: a systematic review and meta-analysis of its bioavailability. Osteoporos Int 2000;11:938-43..
  25. Roberts DH, Knox FG. Renal phosphate handling and calcium nephrolithiasis: role of dietary phosphate and phosphate leak. Semin Nephrol 1990;10:24-30
  26. Heaney RP, Nordin BE. Calcium effects on phosphorus absorption: implications for the prevention and co-therapy of osteoporosis. J Am Coll Nutr 2002;21:239-44
  27. Heaney RP, Davies KM, Barger-Lux MJ. Calcium and weight: clinical studies. J Am Coll Nutr 2002;21:152S-5S.
  28. Zemel MB, Richards J, Mathis S, et al. Dairy augmentation of total and central fat loss in obese subjects. Int J Obes Relat Metab Disord 2005;29:391-7
  29. McCarron DA, Reusser ME. Are low intakes of calcium and potassium important causes of cardiovascular disease? Am J Hypertens 2001;14:206S-12S..
  30. McCarron DA. Calcium and magnesium nutrition in human hypertension. Ann Intern Med 1983;98:800-5.
  31. Thys-Jacobs S. Micronutrients and the premenstrual syndrome: The case for calcium. J Am Coll Nutr 2000;19:220-7
  32. Bendich A. The potential for dietary supplements to reduce premenstrual syndrome (PMS) symptoms. J Am Coll Nutrition 2000;19:3-12.
  33. McGarry KA, Kiel DP. Postmenopausal osteoporosis. Strategies for preventing bone loss, avoiding fracture. Postgrad Med 2000;108:79-82,85-88, 91.
  34. Bryant RJ, Cadogan J, Weaver CM. The new dietary reference intakes for calcium: implications for osteoporosis. J Am Coll Nutr 1999;18:406S-412S
  35. Welten, D. C., Kemper, H. C., Post, G. B., and van Staveren, W. A. A meta-analysis of the effect of calcium intake on bone mass in young and middle aged females and males. J Nutr 1995;125(11):2802-2813.
  36. Chiu KM. Efficacy of calcium supplements on bone mass in postmenopausal women. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 1999;54:M275-80.
  37. Warensjo E, Byberg L, Melhus H, et al. Dietary calcium intake and risk of fracture and osteoporosis: prospective longitudinal cohort study. BMJ 2011;342:d1473
  38. Zemel MB. Regulation of adiposity and obesity risk by dietary calcium: mechanisms and implications. J Am Coll Nutr 2002;21:146S-51S.
  39. Jorde, R., Sneve, M., Figenschau, Y., Svartberg, J., and Waterloo, K. Effects of vitamin D supplementation on symptoms of depression in overweight and obese subjects: randomized double blind trial. J Intern.Med. 2008;264(6):599-609.
  40. Storm D, Eslin R, Porter ES, et al. Calcium supplementation prevents seasonal bone loss and changes in biochemical markers of bone turnover in elderly New England women: a randomized, placebo-controlled trial. J Clin Endocrinol Metab 1998;83:3817-25
  41. Riggs BL, O'Fallon WM, Muhs J, et al. Long-term effects of calcium supplementation on serum parathyroid hormone level, bone turnover, and bone loss in elderly women. J Bone Miner Res 1998;13:168-74. 
  42. Devine A, Dick IM, Heal SJ, et al. A 4-year follow-up study of the effects of calcium supplementation on bone density in elderly postmenopausal women.
  43. Osteoporos Int 1997;7:23-8. Heaney RP. Calcium, dairy products and osteoporosis. J Am Coll Nutr 2000;19:83S-99S.
  44. Castelo-Branco C, Pons F, Vicente JJ, et al. Preventing postmenopausal bone loss with ossein-hydroxyapatite compounds. Results of a two-year, prospective trial. J Reprod Med 1999;44:601-5
  45. Kanis JA. The use of calcium in the management of osteoporosis. Bone 1999;24:279-90.
  46. Nordin, B. E. The effect of calcium supplementation on bone loss in 32 controlled trials in postmenopausal women. Osteoporos.Int 2009;20(12):2135-2143.
  47. Combined calcium and vitamin D3 supplementation in elderly women: confirmation of reversal of secondary hyperparathyroidism and hip fracture risk: the Decalyos II study. Osteoporos Int 2002;13:257-64
  48. Dawson-Hughes B, Harris SS, Krall EA, Dallal GE. Effect of calcium and vitamin D supplementation on bone density in men and women 65 years of age or older. N Engl J Med 1997;337:670-6.
  49. Chapuy MC, Arlot ME, Duboeuf F, et al. Vitamin D3 and calcium to prevent hip fractures in the elderly women. N Engl J Med 1992;327:1637-42 Chapuy MC, Pamphile R, Paris E, et al.
  50. Castelo-Branco, C., Ciria-Recasens, M., Cancelo-Hidalgo, M. J., Palacios, S., Haya-Palazuelos, J., Carbonell-Abello, J., Blanch-Rubio, J., Martinez-Zapata, M. J., Manasanch, J., and Perez-Edo, L. Efficacy of ossein-hydroxyapatite complex compared with calcium carbonate to prevent bone loss: a meta-analysis. Menopause. 2009;16(5):984-991.
  51. NIH Consensus Development Panel on Osteoporosis Prevention, Diagnosis, and Therapy. Osteoporosis prevention, diagnosis, and therapy. JAMA 2001;285:785-95
  52. National Osteoporosis Foundation. Physician's Guide to Prevention and Treatment of Osteoporosis. Universal Recommendations for All Patients. Available at: http://www.nof.org/physguide/univeral_recommendations.htm#adequate. (Accessed 14 May 2005).
  53. Larsen ER, Mosekilde L, Foldspang A. Vitamin D and calcium supplementation prevents osteoporotic fractures in elderly community dwelling residents: a pragmatic population-based 3-year intervention study. J Bone Miner Res 2004;19:370-8
  54. Bischoff-Ferrari HA, Willett WC, Wong JB, et al. Fracture prevention with vitamin D supplementation: a meta-analysis of randomized controlled trials. JAMA 2005;293:2257-64.
  55. Boonen S, Body JJ, Boutsen Y, et al. Evidence-based guidelines for the treatment of postmenopausal osteoporosis: a consensus document of the Belgian Bone Club. Osteoporos Int 2005;16:239-54
  56. Papadimitropoulos E, Wells G, Shea B, et al. Meta-analyses of therapies for postmenopausal osteoporosis. VIII: Meta-analysis of the efficacy of vitamin D treatment in preventing osteoporosis in postmenopausal women. Endocr Rev 2002;23:560-9
  57. Tang, B. M., Eslick, G. D., Nowson, C., Smith, C., and Bensoussan, A. Use of calcium or calcium in combination with vitamin D supplementation to prevent fractures and bone loss in people aged 50 years and older: a meta-analysis. Lancet 8-25-2007;370(9588):657-666
  58. Jackson RD, LaCroix AZ, Gass M. Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of fractures. N Engl J Med 2006;354:669-83
  59. Ebeling PR, Wark JD, Yeung S, et al. Effects of calcitriol or calcium on bone mineral density, bone turnover, and fractures in men with primary osteoporosis: a two-year randomized, double blind, double placebo study. J Clin Endocrinol Metab 2001;86:4098-103
  60. Ebeling PR, Wark JD, Yeung S, et al. Effects of calcium and calcitriol on bone mass over three years in men with primary osteoporosis- A prospective cross-over study. Bone 2000;27:54S.
  61. The RECORD Trial Group. Oral vitamin D3 and calcium for secondary prevention of low-trauma fractures in elderly people (Randomised Evaluation of Calcium Or vitamin D, RECORD): a randomised placebo-controlled trial. Lancet 2005;365:1621-8
  62. Janssen, H. C., Samson, M. M., and Verhaar, H. J. Muscle strength and mobility in vitamin D-insufficient female geriatric patients: a randomized controlled trial on vitamin D and calcium supplementation. Aging Clin Exp.Res 2010;22(1):78-84
  63. Bernstein CN, Seeger LL, Anton PA, et al. A randomized, placebo-controlled trial of calcium supplementation for decreased bone density in corticosteroid-using patients with inflammatory bowel disease: a pilot study. Aliment Pharmacol Ther 1996;10:777-86
  64. Buckley LM, Leib ES, Cartularo KS, et al. Calcium and vitamin D3 supplementation prevents bone loss in the spine secondary to low-dose corticosteroids in patients with rheumatoid arthritis. A randomized double-blind, placebo-controlled trial. Ann Intern Med 1996;125:961-8.
  65. Adachi JD, Ioannidis G. Calcium and vitamin D therapy in corticosteroid-induced bone loss: what is the evidence? Calcif Tissue Int 1999;65:332-6
  66. Adachi JD, Bensen WG, Bianchi F, et al. Vitamin D and calcium in the prevention of corticosteroid induced osteoporosis: a 3 year followup. J Rheumatol 1996;23:995-1000
  67. Recommendations for the prevention and treatment of glucocorticoid-induced osteoporosis. American College of Rheumatology Task Force on Osteoporosis Guidelines. Arthritis Rheum 1996;39:1791-801
  68. Lems WF, Van Veen GJ, Gerrits MI, et al. Effect of low-dose prednisolone (with calcium and calcitriol supplementation) on calcium and bone metabolism in healthy volunteers.
  69. Lems WF, Jacobs JW, Netelenbos JC, et al. [Pharmacological prevention of osteoporosis in patients on corticosteroid medication]. Ned Tijdschr Geneeskd 1998;142:1904-8
  70. Br J Rheumatol 1998;37:27-33 Reid DM, Kennedy NS, Smith MA, et al. Total body calcium in rheumatoid arthritis: Effects of disease activity and corticosteroid treatment. Br Med J (Clin Res Ed) 1982;285:330-2.
  71. Need AG, Philcox JC, Hartley TF, et al. Calcium metabolism and osteoporosis in corticosteroid-treated postmenopausal women. Aust N Z J Med 1986;16:341-6
  72. Reid IR, Ibbertson HK. Calcium supplements in the prevention of steroid-induced osteoporosis. Am J Clin Nutr 1986;44:287-90
  73. Homik J, Suarez-Almazor ME, Shea B, et al. Calcium and vitamin D for corticosteroid-induced osteoporosis. Cochrane Database Syst Rev 2000;(2):CD000952
  74. Amin, S., LaValley, M. P., Simms, R. W., and Felson, D. T. The role of vitamin D in corticosteroid-induced osteoporosis: a meta-analytic approach. Arthritis Rheum 1999;42(8):1740-1751.
  75. Ariyan CE, Sosa JA. Assessment and management of patients with abnormal calcium. Crit Care Med 2004;32:S146-54
  76. Emmett M. A comparison of clinically useful phosphorus binders for patients with chronic kidney failure. Kidney Int Suppl 2004;90:S25-32
  77. Coburn JW, Mischel MG, Goodman WG, et al. Calcium citrate markedly enhances aluminum absorption from aluminum hydroxide. Am J Kidney Dis. 1991;17(6):708-11
  78. Navaneethan, S. D., Palmer, S. C., Craig, J. C., Elder, G. J., and Strippoli, G. F. Benefits and harms of phosphate binders in CKD: a systematic review of randomized controlled trials. Am J Kidney Dis. 2009;54(4):619-637
  79. Jones, A. N., Blank, R. D., Lindstrom, M. J., Penniston, K. L., and Hansen, K. E. Adjustment for body mass index and calcitrophic hormone levels improves the diagnostic accuracy of the spot urine calcium-to-creatinine ratio. Osteoporos.Int 2010;21(8):1417-1425. View abstract.
  80. Barsotti G, Cupisti A, Morelli E, et al. Secondary hyperparathyroidism in severe chronic renal failure is corrected by very-low dietary phosphate intake and calcium carbonate supplementation. Nephron 1998;79:137-41
  81. Tsukamoto Y, Moriya R, Nagaba Y, et al. Effect of administering calcium carbonate to treat secondary hyperparathyroidism in nondialyzed patients with chronic renal failure. Am J Kidney Dis 1995;25:879-86.
  82. Rudnicki M, Hojsted J, Petersen LJ, et al. Oral calcium effectively reduces parathyroid hormone levels in hemodialysis patients: a randomized double-blind placebo-controlled study.
  83. Bleyer, A. J., Burke, S. K., Dillon, M., Garrett, B., Kant, K. S., Lynch, D., Rahman, S. N., Schoenfeld, P., Teitelbaum, I., Zeig, S., and Slatopolsky, E. A comparison of the calcium-free phosphate binder sevelamer hydrochloride with calcium acetate in the treatment of hyperphosphatemia in hemodialysis patients. Am J Kidney Dis. 1999;33(4):694-701
  84. Nephron 1993;65:369-74 Penland JG, Johnson PE. Dietary calcium and manganese effects on menstrual cycle symptoms. Am J Obstet Gynecol 1993;168:1417-23
  85. Thys-Jacobs S, Starkey P, Bernstein D, Tian J. Calcium carbonate and the premenstrual syndrome: effects on premenstrual and menstrual symptoms. Premenstrual Syndrome Study Group. Am J Obstet Gynecol 1998;179:444-52
  86. Alvir JM, Thys-Jacobs S. Premenstrual and menstrual symptom clusters and response to calcium treatment. Psychopharmacol Bull 1991;27:145-8.
  87. Thys-Jacobs S, Ceccarelli S, Bierman A, et al. Calcium supplementation in premenstrual syndrome: a randomized crossover trial. J Gen Intern Med 1989;4:183-9
  88. White E, Shannon JS, Patterson RE. Relationship between vitamin and calcium supplement use and colon cancer. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 1997;6:769-74
  89. Cho E, Smith-Warner SA, Spiegelman D, et al. Dairy foods, calcium, and colorectal cancer: a pooled analysis of 10 cohort studies. J Natl Cancer Inst 2004;96:1015-22
  90. Huncharek, M., Muscat, J., and Kupelnick, B. Colorectal cancer risk and dietary intake of calcium, vitamin D, and dairy products: a meta-analysis of 26,335 cases from 60 observational studies. Nutr Cancer 2009;61(1):47-69
  91. Grau MV, Baron JA, Sandler RS, et al. Vitamin D, calcium supplementation, and colorectal adenomas: results of a randomized trial. J Natl Cancer Inst 2003;95:1765-71
  92. Baron JA, Beach M, Mandel JS, et al. Calcium supplements for the prevention of colorectal adenomas. Calcium Polyp Prev Study Group. N Engl J Med 1999;340:101-7
  93. Weingarten MA, Zalmanovici A, Yaphe J. Dietary calcium supplementation for preventing colorectal cancer and adenomatous polyps. Cochrane Database Syst Rev 2004;(1):CD003548
  94. Grau MV, Baron JA, Sandler RS, et al. Prolonged effect of calcium supplementation on risk of colorectal adenomas in a randomized trial. J Natl Cancer Inst 2007;99:129-36
  95. Cooper, K., Squires, H., Carroll, C., Papaioannou, D., Booth, A., Logan, R. F., Maguire, C., Hind, D., and Tappenden, P. Chemoprevention of colorectal cancer: systematic review and economic evaluation. Health Technol.Assess. 2010;14(32):1-206
  96. Shaukat, A., Scouras, N., and Schunemann, H. J. Role of supplemental calcium in the recurrence of colorectal adenomas: a metaanalysis of randomized controlled trials. Am J Gastroenterol. 2005;100(2):390-394
  97. Carroll, C., Cooper, K., Papaioannou, D., Hind, D., Pilgrim, H., and Tappenden, P. Supplemental calcium in the chemoprevention of colorectal cancer: a systematic review and meta-analysis. Clin Ther 2010;32(5):789-803
  98. Bergsma-Kadijk, J. A., van, 't, V, Kampman, E., and Burema, J. Calcium does not protect against colorectal neoplasia. Epidemiology 1996;7(6):590-597
  99. Lappe JM, Travers-Gustafson D, Davies KM, et al. Vitamin D and calcium supplementation reduces cancer risk: results of a randomized trial. Am J Clin Nutr 2007;85:1586-91
  100. Baron JA, Tosteson TD, Wargovich MJ, et al. Calcium supplementation and rectal mucosal proliferation: a randomized controlled trial. J Natl Cancer Inst 1995;87:1303-7
  101. Krall EA, Wehler C, Garcia RI, et al. Calcium and vitamin D supplements reduce tooth loss in the elderly. Am J Med 2001;111:452-6
  102. FRACOG and the ACT Study Group. Aust N Z J Obstet Gynaecol 1999;39:12-8 Niromanesh S, Laghaii S, Mosavi-Jarrahi A. Supplementary calcium in prevention of pre-eclampsia. Int J Gynaecol Obstet 2001;74:17-21
  103. Levine RJ, Hauth JC, Curet LB, et al. Trial of calcium to prevent preeclampsia. N Engl J Med 1997;337:69-76.
  104. Purwar M, Kulkarni H, Motghare V, Dhole S. Calcium supplementation and prevention of pregnancy induced hypertension. J Obstet Gynaecol Res 1996;22:425-30
  105. Crowther CA, Hiller JE, Pridmore B, et al. Calcium supplementation in nulliparous women for the prevention of pregnancy-induced hypertension, preeclampsia and preterm birth: an Australian randomized trial.
  106. Hofmeyr, G. J., Lawrie, T. A., Atallah, A. N., and Duley, L. Calcium supplementation during pregnancy for preventing hypertensive disorders and related problems. Cochrane.Database.Syst.Rev. 2010;(8):CD001059.
  107. Bucher, H. C., Guyatt, G. H., Cook, R. J., Hatala, R., Cook, D. J., Lang, J. D., and Hunt, D. Effect of calcium supplementation on pregnancy-induced hypertension and preeclampsia: a meta-analysis of randomized controlled trials. JAMA 4-10-1996;275(14):1113-1117
  108. Kulier, R., de, Onis M., Gulmezoglu, A. M., and Villar, J. Nutritional interventions for the prevention of maternal morbidity. Int J Gynaecol.Obstet. 1998;63(3):231-246.
  109. Hofmeyr GJ, Atallah AN, Duley L. Calcium supplementation during pregnancy for preventing hypertensive disorders and related problems. Cochrane Database Syst Rev 2006;3:CD001059.
  110. DerSimonian, R. and Levine, R. J. Resolving discrepancies between a meta-analysis and a subsequent large controlled trial. JAMA 8-18-1999;282(7):664-670
  111. Buchowski MS, Semenya J, Johnson AO. Dietary calcium intake in lactose maldigesting intolerant and tolerant African-American women. J Am Coll Nutr 2002;21:47-54
  112. Tanasescu M, Ferris AM, Himmelgreen DA, et al. Biobehavioral factors are associated with obesity in Puerto Rican children. J Nutr 2000;130:1734-42
  113. Jacqmain M, Doucet E, Després JP, et al. Calcium intake, body composition, and lipoprotein-lipid concentrations in adults. Am J Clin Nutr 2003;77:1448-52
  114. Davies KM, Heaney RP, Recker RR, et al. Calcium intake and body weight. J Clin Endocrinol Metab 2000;85:4635-8
  115. Lorenzen JK, Molgaard C, Michaelsen KF, Astrup A. Calcium supplementation for 1 y does not reduce body weight or fat mass in young girls. Am J Clin Nutr 2006;83:18-23.
  116. Lin YC, Lyle RM, McCabe LD, et al. Dairy calcium is related to changes in body composition during a two-year exercise intervention in young women. J Am Coll Nutr 2000;19:754-60..
  117. Zemel MB, Thompson W, Milstead A, et al. Calcium and dairy acceleration of weight and fat loss during energy restriction in obese adults. Obes Res 2004;12:582-90
  118. Caan B, Neuhouser M, Aragaki A, et al. Calcium plus vitamin d supplementation and the risk of postmenopausal weight gain. Arch Intern Med 2007;167:893-902
  119. Liu S, Song Y, Ford ES, et al. Dietary calcium, vitamin D, and the prevalence of metabolic syndrome in middle-aged and older US women. Diabetes Care 2005;28:2926-32
  120. Pittas AG, Lau J, Hu FB, Dawson-Hughes B. The role of vitamin d and calcium in type 2 diabetes. A systematic review and meta-analysis. J Clin Endocrinol Metab 2007;92:2017-29
  121. Bauman WA, Shaw S, Jayatilleke E, et al. Increased intake of calcium reverses vitamin B12 malabsorption induced by metformin. Diabetes Care 2000;23:1227-31
  122. Jorde R, Bonaa KH. Calcium from dairy products, vitamin D intake, and blood pressure: the Tromso study. Am J Clin Nutr 2000;71:1530-5
  123. Shils M, Olson A, Shike M. Modern Nutrition in Health and Disease. 8th ed. Philadelphia, PA: Lea and Febiger, 1994
  124. Whelton PK, Kumanyika SK, Cook NR, et al. Efficacy of nonpharmacologic interventions in adults with high-normal blood pressure: results from phase 1 of the trials of hypertension prevention (TOHP). Trials of Hypertension Prev (TOHP) Collab Res Group. Am J Clin Nutr 1997;65:652S-60S
  125. Yamamoto ME, Applegate WB. Klag MJ, et al. Lack of blood pressure effect with calcium and magnesium supplementation in adults with high-normal blood pressure. Results from phase I of the trials of hypertension prevention (TOHP). Trials of Hypertension Prev (TOHP) Collab Res Group. Ann Epidemiol 1995;5:96-107.
  126. Weinberger MH, Wagner UL, Fineberg NS. The blood pressure effects of calcium supplementation in humans of known sodium responsiveness. Am J Hypertens 1993;6:799-805.
  127. Allender PS, Cutler JA, Follmann D, et al. Dietary calcium and blood pressure: a meta-analysis of randomized clinical trials. Ann Intern Med 1996;124:825-31
  128. Kawano Y, Yoshimi H, Matsuoka H, et al. Calcium supplementation in patients with essential hypertension: assessment by office, home and ambulatory blood pressure. J Hypertens 1998;16:1693-9
  129. Griffith LE, Guyatt GH, Cook RJ, et al. The influence of dietary and nondietary calcium supplementation on blood pressure: an updated meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Hypertens 1999;12:84-92
  130. Hammar M, Larsson L, Tegler L. Calcium treatment of leg cramps in pregnancy. Effect on clinical symptoms and total serum and ionized serum calcium concentrations. Acta Obstet Gynecol Scand 1981;60:345-7
  131. Minne HW, Pfeifer M, Begerow B, et al. Vitamin D and calcium supplementation reduces falls in elderly women via improvement of body sway and normalization of blood pressure: a prospective, randomized, and double-blind study. Abstracts World Congress on Osteoporosis 2000.
  132. Bischoff HA, Stahelin HB, Dick W, et al. Effects of vitamin D and calcium supplementation on falls: a randomized controlled trial. J Bone Miner Res 2003;18:343-51..
  133. Kalyani, R. R., Stein, B., Valiyil, R., Manno, R., Maynard, J. W., and Crews, D. C. Vitamin D treatment for the prevention of falls in older adults: systematic review and meta-analysis. J Am Geriatr Soc 2010;58(7):1299-1310.
  134. Food and Nutrition Board, Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Calcium, Phosphorus, Magnesium, Vitamin D, and Fluoride. Washington, DC: National Academy Press, 1999. Available at: http://books.nap.edu/books/0309063507/html/index.html.
  135. Mosekilde, L., Langdahl, B. L., Nielsen, L. R., and Vestergaard, P. [The usefulness of calcium and vitamin D supplementation after the Women's Health Initiative trial]. Ugeskr.Laeger 9-24-2007;169(39):3273-3276.
  136. Dietary reference intakes for calcium and vitamin D. Institute of Medicine, November 30, 2010. Available at: http://www.iom.edu/~/media/Files/Report%20Files/2010/Dietary-Reference-I....
  137. Bolland MJ, Barber PA, Doughty RN, et al. Vascular events in healthy older women receiving calcium supplementation: randomised control trial. BMJ 2008;336:262-6
  138. Bolland MJ, Avenell A, Baron JA, et al. Effect of calcium supplements on risk of myocardial infarction and cardiovascular events: meta-analysis. BMJ 2010;341:c3691
  139. Epidemiology 2003;14:206-12.. Koo WK, Walters JC, Esterlitz J, et al. Maternal calcium supplementation and fetal bone mineralization. Obstet Gynecol 1999;94:577-82
  140. Hernandez-Avila M, Gonzalez-Cossio T, Hernandez-Avila JE, et al. Dietary calcium supplements to lower blood lead levels in lactating women: a randomized placebo-controlled trial.
  141. Raman L, Rajalakshmi K, Krishnamachari KAVR, et al. Effect of calcium supplementation to undernourished mothers during pregnancy on the bone density of the neonates. Am J Clin Nutr 1978; 31:466-9
  142. Clemens JD, Feinstein AR. Calcium carbonate and constipation: a historical review of medical mythopoeia. Gastroenterology 1977;72:957-61.
  143. Saunders D, Sillery J, Chapman R. Effect of calcium carbonate and aluminum hydroxide on human intestinal function. Dig Dis Sci 1988;33:409-13.
  144. Chan JM, Giovannucci E, Andersson SO, et al. Dairy products, calcium, phosphorous, vitamin D, and risk of prostate cancer. Cancer Causes Control 1998;9:559-66.
  145. Tseng M, Breslow RA, Graubard BI, Ziegler RG. Dairy, calcium, and vitamin D intakes and prostate cancer risk in the National Health and Nutrition Examination Epidemiologic Follow-up Study cohort. Am J Clin Nutr 2005;81:1147-54.
  146. Benkhedda K, L'abbé MR, Cockell KA. Effect of calcium on iron absorption in women with marginal iron status. Br J Nutr. 2010;103(5):742-8.
  147. Gleerup A, Rossander-Hulthén L, Gramatkovski E, et al. Iron absorption from the whole diet: comparison of the effect of two different distributions of daily calcium intake. Am J Clin Nutr. 1995;61(1):97-104.
  148. Snijder, M. B., Lips, P., Seidell, J. C., Visser, M., Deeg, D. J., Dekker, J. M., and Van Dam, R. M. Vitamin D status and parathyroid hormone levels in relation to blood pressure: a population-based study in older men and women. J Intern.Med. 2007;261(6):558-565
  149. Minihane AM, Fairweather-Tait SJ. Effect of calcium supplementation on daily nonheme-iron absorption and long-term iron status. Am J Clin Nutr 1998;68:96-102
  150. Sokoll LJ, Dawson-Hughes B. Calcium supplementation and plasma ferritin concentrations in premenopausal women. Am J Clin Nutr 1992;56:1045-8
  151. Kalkwarf HJ, Harrast SD. Effects of calcium supplementation and lactation on iron status. Am J Clin Nutr 1998;67:1244-9
  152. Food and Nutrition Board, Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. Washington, DC: National Academy Press, 2002. Available at: www.nap.edu/books/0309072794/html/.
  153. Hallberg L. Does calcium interfere with iron absorption? Am J Clin Nutr 1998;68:3-4.
  154. Roughead ZK, Zito CA, Hunt JR. Initial uptake and absorption of nonheme iron and absorption of heme iron in humans are unaffected by the addition of calcium as cheese to a meal with high iron bioavailability. Am J Clin Nutr 2002;76:419-25
  155. Bendich A. Calcium supplementation and iron status of females. Nutrition 2001;17:46-51
  156. Spencer H, Fuller H, Norris C, Williams D. Effect of magnesium on the intestinal absorption of calcium in man. J Am Coll Nutr 1994;15:485-92
  157. Sojka J, Wastney M, Abrams S, et al. Magnesium kinetics in adolescent girls determined using stable isotopes: effects of high and low calcium intake. Am J Physiol 1997;273:R710-5..
  158. Andon MB, Ilich JZ, Tzagournis MA, et al. Magnesium balance in adolescent females consuming a low- or high-calcium diet. Am J Clin Nutr. 1996;63(6):950-3
  159. Adolphi B, Scholz-Ahrens KE, de Vrese M, et al. Short-term effect of bedtime consumption of fermented milk supplemented with calcium, inulin-type fructans and caseinphosphopeptides on bone metabolism in healthy, postmenopausal women. Eur J Nutr. 2009;48(1):45-53
  160. Rapuri PB, Gallagher JC, Kinyamu HK, Ryschon KL. Caffeine intake increases the rate of bone loss in elderly women and interacts with vitamin D receptor genotypes. Am J Clin Nutr 2001;74:694-700.
  161. Heaney RP, Rafferty K. Carbonated beverages and urinary calcium excretion. Am J Clin Nutr 2001;74:343-7.
  162. James WP, Branch WJ, Southgate DA. Calcium binding by dietary fibre. Lancet 1978;1:638-9
  163. Haack VS, Chesters JG, Vollendorf NW, et al. Increasing amounts of dietary fiber provided by foods normalizes physiologic response of the large bowel without altering calcium balance or fecal steroid excretion. Am J Clin Nutr. 1998;68(3):615-22
  164. Itoh R, Nishiyama N, Suyama Y. Dietary protein intake and urinary excretion of calcium: a cross-sectional study in a healthy Japanese population. Am J Clin Nutr. 1998;67(3):438-44
  165. Reddy, S. T., Wang, C. Y., Sakhaee, K., Brinkley, L., and Pak, C. Y. Effect of low-carbohydrate high-protein diets on acid-base balance, stone-forming propensity, and calcium metabolism. Am J Kidney Dis. 2002;40(2):265-274
  166. Cao, J. J. and Nielsen, F. H. Acid diet (high-meat protein) effects on calcium metabolism and bone health. Curr Opin.Clin Nutr Metab Care 2010;13(6):698-702.
  167. Kerstetter, J. E., O'Brien, K. O., and Insogna, K. L. Dietary protein affects intestinal calcium absorption. Am J Clin Nutr 1998;68(4):859-865
  168. Knodel LC, Talbert RL. Adverse effects of hypolipidaemic drugs. Med Toxicol 1987;2:10-32
  169. Compston JE, Horton LW. Oral 25-hydroxyvitamin D3 in treatment of osteomalacia associated with ileal resection and cholestyramine therapy. Gastroenterology 1978;74:900-2.
  170. Compston JE, Thompson RP. Intestinal absorption of 25-hydroxyvitamin D and osteomalacia in primary biliary cirrhosis. Lancet 1977;1:721-4
  171. Heaton KW, Lever JV, Barnard RE. Osteomalacia associated with cholestyramine therapy for post-ileectomy diarrhea. Gastroenterology 1972;62:642-6.
  172. Murry JJ, Healy MD. Drug-mineral interactions: a new responsibility for the hospital dietician. J Am Diet Assoc 1991;91:66-73.
  173. Frier BM, Scott RD. Osteomalacia and arthropathy associated with prolonged abuse of purgatives. Br J Clin Pract 1977;31:17-9
  174. Pletz MW, Petzold P, Allen A, et al. Effect of calcium carbonate on bioavailability of orally administered gemifloxacin. Antimicrob Agents Chemother 2003;47:2158-60
  175. Kays MB, Overholser BR, Mueller BA, et al. Effects of sevelamer hydrochloride and calcium acetate on the oral bioavailability of ciprofloxacin. Am J Kidney Dis. 2003;42(6):1253-9.
  176. Neuhofel, A. L., Wilton, J. H., Victory, J. M., Hejmanowsk, L. G., and Amsden, G. W. Lack of bioequivalence of ciprofloxacin when administered with calcium-fortified orange juice: a new twist on an old interaction. J Clin Pharmacol. 2002;42(4):461-466.
  177. Rocephin (ceftriaxone) and calcium interaction. Pharmacist's Letter / Prescriber's Letter 2007;23(10):231005.
  178. Bradley JS, Wassel RT, Lee L, et al. Intravenous ceftriaxone and calcium in the neonate: assessing the risk for cardiopulmonary adverse events. Pediatrics. 2009;123(4):e609-13.
  179. Friedman PA, Bushinsky DA. Diuretic effects on calcium metabolism. Semin Nephrol 1999;19:551-6
  180. Butner LE, Fulco PP, Feldman G, et al. Calcium carbonate-induced hypothyroidism. Ann Intern Med 2000:132:595.
  181. Schneyer CR. Calcium carbonate and reduction of levothyroxine efficacy. JAMA 1998;279:750
  182. Singh N, Singh PN, Hershman JM. Effect of calcium carbonate on the absorption of levothyroxine. JAMA 2000;283:2822-5.
  183. Peters ML, Leonard M, Licata AA. Role of alendronate and risedronate in preventing and treating osteoporosis. Cleve Clin J Med 2001;68:945-51
  184. Kahela P, Anttila M, Tikkanen R, Sundquist H. Effect of food, food constituents and fluid volume on the bioavailability of sotalol. Acta Pharmacol Toxicol (Copenh) 1979;44:7-12
  185. Gough H, Goggin T, Bissessar A, et al. A comparative study of the relative influence of different anticonvulsant drugs, UV exposure and diet on vitamin D and calcium metabolism in out-patients with epilepsy. Quart J Med 1986;59:569-77
  186. Vella A, Gerber TC, Hayes DL, Reeder GS. Digoxin, hypercalcaemia, and cardiac conduction. Postgrad Med J 1999;75:554-6
  187. Bar-Or D, Yoel G. Calcium and calciferol antagonize effect of verapamil in atrial fibrillation. Br Med J 1981;282:1585-6
  188. Gallagher JC, Riggs BL, DeLuca. Effect of estrogen on calcium absorption and serum vitamin D metabolites in postmenopausal osteoporosis. J Clin Endocrinol Metab 1980;51:1359-64
  189. Jones, B. J. and Twomey, P. J. Requesting patterns for serum calcium concentration in patients on long-term lithium therapy. Int J Clin Pract. 2009;63(1):170-172
  190. Braun, M., Palacios, C., Wigertz, K., Jackman, L. A., Bryant, R. J., McCabe, L. D., Martin, B. R., McCabe, G. P., Peacock, M., and Weaver, C. M. Racial differences in skeletal calcium retention in adolescent girls with varied controlled calcium intakes. Am J Clin Nutr 2007;85(6):1657-1663.
  191. McGrath, J., Scragg, R., Chant, D., Eyles, D., Burne, T., and Obradovic, D. No association between serum 25-hydroxyvitamin D3 level and performance on psychometric tests in NHANES III. Neuroepidemiology 2007;29(1-2):49-54.
  192. Akerstrom G, Hellman P, Hessman O, et al. Parathyroid glands in calcium regulation and human disease. Ann N Y Acad Sci 2005;1040:53-8
  193. Carey CF, Lee HH, Woeltje KF (eds). Washington Manual of Medical Therapeutics. 29th ed. New York, NY: Lippincott-Raven, 1998.
  194. Rizzato G. Clinical impact of bone and calcium metabolism changes in sarcoidosis. Thorax 1998;53:425-9
  195. Krall EA, Dawson-Hughes B. Smoking increases bone loss and decreases intestinal calcium absorption. J Bone Miner Res 1999;14:215-20.
  196. Scopacasa F, Wishart JM, Need AG, et al. The effects of divided dose calcium on bone resorption in early postmenopausal women. Bone 2000;27:45S.
  197. Qunibi WY, Hootkins RE, McDowell LL, et al. Treatment of hyperphosphatemia in hemodialysis patients: The Calcium Acetate Renagel Evaluation (CARE Study). Kidney Int 2004;65:1914-26
  198. Shea, B., Wells, G., Cranney, A., Zytaruk, N., Robinson, V., Griffith, L., Ortiz, Z., Peterson, J., Adachi, J., Tugwell, P., and Guyatt, G. Meta-analyses of therapies for postmenopausal osteoporosis. VII. Meta-analysis of calcium supplementation for the prevention of postmenopausal osteoporosis. Endocr.Rev. 2002;23(4):552-559.
  199. Kanis, J. A., Johansson, H., Oden, A., De, Laet C., Johnell, O., Eisman, J. A., Mc, Closkey E., Mellstrom, D., Pols, H., Reeve, J., Silman, A., and Tenenhouse, A. A meta-analysis of milk intake and fracture risk: low utility for case finding. Osteoporos.Int 2005;16(7):799-804.
  200. Bischoff-Ferrari, H. A., Dawson-Hughes, B., Baron, J. A., Burckhardt, P., Li, R., Spiegelman, D., Specker, B., Orav, J. E., Wong, J. B., Staehelin, H. B., O'Reilly, E., Kiel, D. P., and Willett, W. C. Calcium intake and hip fracture risk in men and women: a meta-analysis of prospective cohort studies and randomized controlled trials. Am J Clin Nutr 2007;86(6):1780-1790.
  201. Becker GL. The case against mineral oil. Am J Digestive Dis 1952;19:344-8

Gerelateerde aandoeningen

Aandoening Dagdosering*
Osteoporose 1 x daags 200 mg per dag