Orthomoleculair kennisinstituut
Menu

Ervaringen met collageen poeder: huid, spieren, artrose en osteoporose

15 maart 2022
8 minuten leestijd
Collagen powder and glass of water on bright background, top view

Wanneer je de gezondheid van je huid, haar en nagels wilt ondersteunen, is bekend dat het toevoegen van collageenpoeder aan je koffie of smoothie kan helpen.1 Waar we echter nog vrij weinig over lezen is het feit dat collageen ook ingezet kan worden bij bot- en gewrichtsaandoeningen zoals osteoporose en artrose. 

Dit artikel vertelt je alles wat je moet weten over collageen, inclusief wat het is, de werking en wat de rol is bij aandoeningen zoals osteoporose en artrose. 

Is gezondheid ook jouw passie en wil je meer leren over voeding en suppletie? Bekijk dan eens onze e-learning Orthomoleculair Adviseur Basis.

Gratis advies op maat

Wij bieden gratis advies op maat aan door onze orthomoleculair specialisten!

Advies op maat

Wat is collageen?

Collageen is het meest voorkomende eiwit in ons lichaam. Het eiwit wordt aangetroffen in bindweefsel, huid, pezen, gewrichtsbanden, botten en kraakbeen. Collageen is dan ook verantwoordelijk voor onder meer de elasticiteit van de huid en de gezondheid van botten en gewrichten. Het biedt structurele ondersteuning aan weefsels en speelt een belangrijke rol in cellulaire processen, zoals:2,3,4,5

  • weefselherstel
  • immuunrespons
  • cellulaire communicatie
  • cellulaire migratie (een proces dat nodig is voor weefselonderhoud)

Bindweefselcellen, of fibroblasten, produceren en behouden collageen. Naarmate we ouder worden, wordt de fibroblastfunctie aangetast en vertraagt ​​de collageenproductie.5,6 Deze veranderingen, samen met het verlies van een ander belangrijk structureel eiwit elastine, leiden tot tekenen van veroudering, zoals een slappe huid en rimpels.

Soorten collageen

Collageen bestaat voornamelijk uit de aminozuren glycine, proline en hydroxyproline. Er zijn 28 soorten collageen bekend, waarvan type I collageen het meest voorkomt.7

Van de 28 soorten collageen zijn dit de vier meest voorkomende:5

  • Type I: het meest voorkomende type, goed voor 90 procent van het collageen in het menselijk lichaam en komt voor in alle bindweefsels.7
  • Type II:gevonden in gewrichten en tussenwervelschijven
  • Type lll: het hoofdbestanddeel van reticulaire vezels, deze vezels worden in huid en bloedvaten aangetroffen
  • Type IV: onderdeel van de nieren, binnenoor en ooglens

Collageenpoeder bij osteoporose en artrose, wat zijn de ervaringen vanuit de wetenschap?

In de afgelopen jaren zijn collageensupplementen populair geworden. Met name om de gezondheid van de huid, haar en nagels te verbeteren. Maar daarnaast zijn collageensupplementen ook goed in te zetten bij bot- en gewrichtsaandoeningen zoals osteoporose en artrose.

Suppletie met collageen biedt dus verschillende gezondheidsvoordelen, we onderbouwen de vier belangrijkste:

1. Kan de gezondheid van de huid verbeteren

Collageen is een belangrijk bestanddeel van je huid. Zo speelt het een rol bij het versterken ervan, maar ook bij de elasticiteit en hydratatie. De afname van collageen kan leiden tot een droge huid en de vorming van rimpels.17 

Verschillende onderzoeken hebben echter aangetoond dat collageenpeptiden of supplementen die collageen bevatten, de veroudering van je huid kunnen vertragen door rimpels en droogheid te verminderen.

Uit een overzicht van 11 onderzoeken kwam naar voren dat het nemen van 3-10 gram collageen per dag, gedurende 69 dagen, leidde tot verbeteringen in de elasticiteit en hydratatie van de huid.18

Collageensupplementen kunnen werken door jouw lichaam te stimuleren zelf collageen aan te maken. Bovendien kunnen deze supplementen de aanmaak van andere eiwitten bevorderen die helpen bij de opbouw van je huid, waaronder elastine en fibrilline.

Volg deze opleiding als E-learning
Start nu met e-learning en ontvang tot wel 27.5% korting! E-learning
Bekijk de E-learning

2. Draagt bij aan spiergroei

Als het meest voorkomende eiwit in het lichaam, is collageen een belangrijk onderdeel van de skeletspier.5

Studies suggereren dat collageensupplementen de spiermassa helpen vergroten bij mensen met sarcopenie, het verlies van spiermassa dat optreedt met de leeftijd. In een onderzoek van 12 weken namen 27 mannen met sarcopenie 15 gram collageen in tijdens een trainingsprogramma. Vergeleken met mannen die trainden maar geen collageen slikten, bouwden ze significant meer spiermassa en kracht op. Verder suggereert het onderzoek dat aanvullend collageen de synthese van spiereiwitten, zoals creatine, kan bevorderen en de spiergroei na inspanning kan stimuleren.19

Vrouw met gewrichtspijn door artrose

3. Helpt bij het verlichten van gewrichtspijn door artrose

Collageen helpt de integriteit van het kraakbeen tussen de gewrichten behouden. Omdat collageen met de leeftijd afneemt, neemt het risico op degeneratieve gewrichtsaandoeningen zoals artrose toe.8

Sommige onderzoeken suggereren dat collageensupplementen de symptomen van artrose kunnen helpen verbeteren en de algehele gewrichtspijn kunnen verminderen.9,10

Zo wees een overzicht van vijf onderzoeken bij meer dan 500 mensen met artrose uit dat dagelijkse inname van ongeveer 10 gram collageen gedurende 24 weken leidde tot significante verbeteringen in gewrichtsstijfheid en gewrichtspijn.11

Onderzoekers hebben getheoretiseerd dat aanvullend collageen zich kan ophopen in kraakbeen en de weefsels kan stimuleren om collageen te maken. Dit kan op zijn beurt leiden tot minder ontsteking, betere ondersteuning van de gewrichten en minder pijn. Als je collageensupplementen wilt proberen voor mogelijke pijnstillende effecten, suggereert het onderzoek dat je een effect zult zien bij 10 gram per dag.10

4. Kan botverlies remmen en osteoporose voorkomen

Je botten zijn grotendeels gemaakt van collageen, waardoor ze structuur en stevigheid krijgen.12

Zoals we weten maakt ons lichaam met de jaren minder collageen aan, hierdoor neemt ook je botmassa af. Deze afname kan leiden tot osteoporose, welke zich kenmerkt door een lage botdichtheid en een hoger risico op botbreuken.13

Verminderde botdichtheid door osteoporose

Verschillende studies tonen aan dat collageensupplementen kunnen helpen bij het remmen van de botafbraak die leidt tot osteoporose.9,14 In een onderzoek van Florida State University namen vrouwen gedurende 12 maanden dagelijks ofwel een calciumsupplement met 5 gram collageen, ofwel een calciumsupplement en geen collageen. Degenen die het calcium- en collageensupplement slikten toonden significant lagere bloedspiegels van eiwitten die de botafbraak bevorderen, dan degenen die alleen het calciumsupplement namen.15

Een studie door de Universiteit van Freiburg vond vergelijkbare resultaten bij 66 vrouwen die 12 maanden lang dagelijks 5 gram collageen slikten. Degenen die het collageen namen, vertoonden een toename van maximaal 7 procent in hun botmineraaldichtheid vergeleken met degenen die geen collageen gebruikten.16

Botmineraaldichtheid (BMD) is een maat voor de dichtheid van mineralen, zoals calcium, in je botten. Een lage BMD is geassocieerd met zwakke botten en het risico op osteoporose.

Hoe lang duurt het voordat je resultaten ziet?

De omzet van collageen in je lichaam is een langzaam proces. Als zodanig, ongeacht wat je doel is, zal het minstens 8 weken duren om merkbare resultaten te ervaren.9

Verreweg de meeste onderzoeken rekenen 8 weken of langer om de effecten van collageen op de gezondheid van de huid en gewrichtspijn te beoordelen. Andere onderzoeken gebruiken langere perioden, zoals 12 maanden, om het effect op de botgezondheid te meten.13,17,18 Een gezonde portie geduld is dus nodig om de effecten van een collageensupplement op te merken.

Nadelen en bijwerkingen van collageensupplementen

Collageensupplementen worden over het algemeen goed verdragen, met weinig gemelde bijwerkingen. Sommige supplementen zijn echter gemaakt van veel voorkomende voedselallergenen, zoals vis, schaaldieren of eieren. Iemand met een allergie voor deze voedingsmiddelen wordt afgeraden collageensupplementen met deze ingrediënten te nemen.

Sommige mensen hebben ook misselijkheid en een opgeblazen gevoel gemeld bij het nemen van collageensupplementen, maar deze effecten waren niet direct gerelateerd aan de supplementen.9 Daarbij kunnen collageensupplementen een effect op de spijsvertering veroorzaken, zoals een vol gevoel.16

Al met al zijn collageensupplementen voor de meeste mensen dus veilig om te nemen.

Tot slot

Collageen is een ongelooflijk heilzaam supplement en wordt in verband gebracht met een breed scala aan gezondheidsvoordelen. Zo is aangetoond dat het innemen van collageenpeptiden osteoporose kan voorkomen, artrose kan verlichten, bijdraagt aan spiergroei en de gezondheid van je huid verbetert.

Naast supplementen kunnen verschillende voedingsmiddelen ook voor een collageen boost zorgen, denk hierbij bijvoorbeeld aan bottenbouillon. Daarnaast is vitamine C cruciaal voor de collageensynthese. Het is dus aan te raden collageenrijke voedingsmiddelen en supplementen met een bron van vitamine C te combineren.

Is gezondheid ook jouw passie en wil je meer leren over voeding en suppletie? Bekijk dan eens onze Orthomoleculair Adviseur Basis.

Referenties
  1. Ganceviciene R, Liakou AI, Theodoridis A, Makrantonaki E, Zouboulis CC. Skin anti-aging strategies. Dermatoendocrinol. 2012;4(3):308-319. doi:10.4161/derm.22804 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3583892/
  2. Zhao C, Xiao Y, Ling S, Pei Y, Ren J. Structure of Collagen. Methods Mol Biol. 2021;2347:17-25. doi: 10.1007/978-1-0716-1574-4_2. PMID: 34472051. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34472051/
  3. Izu Y, Adams SM, Connizzo BK, Beason DP, Soslowsky LJ, Koch M, Birk DE. Collagen XII mediated cellular and extracellular mechanisms regulate establishment of tendon structure and function. Matrix Biol. 2021 Jan;95:52-67. doi: 10.1016/j.matbio.2020.10.004. Epub 2020 Oct 20. PMID: 33096204; PMCID: PMC7870578. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33096204/
  4. Yamada KM, Sixt M. Mechanisms of 3D cell migration. Nat Rev Mol Cell Biol. 2019 Dec;20(12):738-752. doi: 10.1038/s41580-019-0172-9. Epub 2019 Oct 3. PMID: 31582855.
  5. Wu M, Cronin K, Crane JS. Biochemistry, Collagen Synthesis. [Updated 2021 Sep 13]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507709/
  6. Dick MK, Miao JH, Limaiem F. Histology, Fibroblast. [Updated 2021 Aug 4]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541065/
  7. Naomi R, Ridzuan PM, Bahari H. Current Insights into Collagen Type I. Polymers (Basel). 2021;13(16):2642. Published 2021 Aug 9. doi:10.3390/polym13162642 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/labs/pmc/articles/PMC8399689/
  8. Li YS, Xiao WF, Luo W. Cellular aging towards osteoarthritis. Mech Ageing Dev. 2017 Mar;162:80-84. doi: 10.1016/j.mad.2016.12.012. Epub 2016 Dec 31. PMID: 28049007. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28049007/
  9. Elisângela Porfírio, Gustavo Bernardes Fanaro. Collagen supplementation as a complementary therapy for the prevention and treatment of osteoporosis and osteoarthritis: a systematic review. Jan-Feb 2016 https://doi.org/10.1590/1809-9823.2016.14145  https://www.scielo.br/j/rbgg/a/fk95TfhxB7mPsmqYRDdHH8K/?format=pdf&lang=en
  10. Bello AE, Oesser S. Collagen hydrolysate for the treatment of osteoarthritis and other joint disorders: a review of the literature. Curr Med Res Opin. 2006 Nov;22(11):2221-32. doi: 10.1185/030079906X148373. PMID: 17076983. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17076983/
  11. García-Coronado JM, Martínez-Olvera L, Elizondo-Omaña RE, Acosta-Olivo CA, Vilchez-Cavazos F, Simental-Mendía LE, Simental-Mendía M. Effect of collagen supplementation on osteoarthritis symptoms: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Int Orthop. 2019 Mar;43(3):531-538. doi: 10.1007/s00264-018-4211-5. Epub 2018 Oct 27. PMID: 30368550. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30368550/
  12. Garnero P. The Role of Collagen Organization on the Properties of Bone. Calcif Tissue Int. 2015 Sep;97(3):229-40. doi: 10.1007/s00223-015-9996-2. Epub 2015 Apr 17. Erratum in: Calcif Tissue Int. 2015 Sep;97(3):241. PMID: 25894071. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25894071/
  13. Föger-Samwald U, Dovjak P, Azizi-Semrad U, Kerschan-Schindl K, Pietschmann P. Osteoporosis: Pathophysiology and therapeutic options. EXCLI J. 2020;19:1017-1037. Published 2020 Jul 20. doi:10.17179/excli2020-2591 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/labs/pmc/articles/PMC7415937/
  14. Moskowitz RW. Role of collagen hydrolysate in bone and joint disease. Semin Arthritis Rheum. 2000 Oct;30(2):87-99. doi: 10.1053/sarh.2000.9622. PMID: 11071580. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11071580/
  15. Elam ML, Johnson SA, Hooshmand S, Feresin RG, Payton ME, Gu J, Arjmandi BH. A calcium-collagen chelate dietary supplement attenuates bone loss in postmenopausal women with osteopenia: a randomized controlled trial. J Med Food. 2015 Mar;18(3):324-31. doi: 10.1089/jmf.2014.0100. Epub 2014 Oct 14. PMID: 25314004. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25314004/
  16. König D, Oesser S, Scharla S, Zdzieblik D, Gollhofer A. Specific Collagen Peptides Improve Bone Mineral Density and Bone Markers in Postmenopausal Women-A Randomized Controlled Study. Nutrients. 2018;10(1):97. Published 2018 Jan 16. doi:10.3390/nu10010097 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/labs/pmc/articles/PMC5793325/
  17. Quan T, Fisher GJ. Role of Age-Associated Alterations of the Dermal Extracellular Matrix Microenvironment in Human Skin Aging: A Mini-Review. Gerontology. 2015;61(5):427-34. doi: 10.1159/000371708. Epub 2015 Feb 4. PMID: 25660807; PMCID: PMC4524793. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25660807/
  18. Choi FD, Sung CT, Juhasz ML, Mesinkovsk NA. Oral Collagen Supplementation: A Systematic Review of Dermatological Applications. J Drugs Dermatol. 2019 Jan 1;18(1):9-16. PMID: 30681787. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30681787/
  19. Zdzieblik D, Oesser S, Baumstark MW, Gollhofer A, König D. Collagen peptide supplementation in combination with resistance training improves body composition and increases muscle strength in elderly sarcopenic men: a randomised controlled trial. Br J Nutr. 2015;114(8):1237-1245. doi:10.1017/S0007114515002810 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4594048/
Sluiten