Osteoporose
- Osteoporose, ook wel botontkalking, wordt gekenmerkt door botten die brozer worden en sneller kunnen breken.
- De belangrijkste symptomen zijn botbreuken, rugpijn en voorovergebogen houding.
- De oorzaken variëren van leeftijd, menopauze, weinig lichaamsbeweging tot genetische aanleg.
- Zowel leefstijl als voedingsadviezen en medicijnen kunnen worden voorgeschreven.
In het kort
- Osteoporose, ook wel botontkalking, wordt gekenmerkt door botten die brozer worden en sneller kunnen breken.
- De belangrijkste symptomen zijn botbreuken, rugpijn en voorovergebogen houding.
- De oorzaken variëren van leeftijd, menopauze, weinig lichaamsbeweging tot genetische aanleg.
- Zowel leefstijl als voedingsadviezen en medicijnen kunnen worden voorgeschreven.
Wat is osteoporose?
Osteoporose, ook wel botontkalking, wordt gekenmerkt door botten die brozer worden en sneller kunnen breken. Dit komt door een afname van de botmassa en veranderingen in de botstructuur. Normaal gesproken wordt botweefsel voortdurend afgebroken en opnieuw opgebouwd, maar bij osteoporose is de afbraak sneller dan de opbouw.
Botmassa neemt af naarmate we ouder worden. Osteoporose komt vooral voor bij ouderen en met name bij vrouwen na de menopauze.1 Dit komt door de afname van oestrogeen, een hormoon dat helpt om botten sterk en gezond te houden. Ook mannen kunnen osteoporose krijgen. Dit gebeurt vooral op latere leeftijd of door andere risicofactoren zoals langdurig gebruik van corticosteroïden.1
Een veelvoorkomende complicatie van osteoporose is een botbreuk. Deze komen vooral voor in de heup, pols en wervelkolom en kunnen ernstige gevolgen hebben zoals verminderde mobiliteit.2
Omdat osteoporose meestal pas wordt opgemerkt na een breuk, is preventie en vroegtijdige opsporing erg belangrijk. Een botdichtheidsmeting (DEXA-scan) kan helpen om osteoporose in een vroeg stadium vast te stellen.
Symptomen
Osteoporose geeft in het begin meestal geen klachten, maar naarmate de botten brozer worden, kunnen de volgende symptomen optreden:
- Botbreuken
- Rugpijn
- Afname van lichaamslengte
- Een voorovergebogen houding (kyfose)
- Brozere nagels en zwakkere tanden
Oorzaken
- Leeftijd
- Menopauze
- Tekort aan calcium en vitamine D
- Weinig lichaamsbeweging
- Gebruik van corticosteroïden
- Roken en overmatig alcoholgebruik
- Genetische aanleg
Voedingsadviezen
Aanbevolen voedingsmiddelen
- Calciumrijke voeding: zuivelproducten (melk, yoghurt, kaas), groente en tofu.3
- Vitamine D-bronnen: vette vis (zalm, makreel, haring) en eieren.4
- Eiwitrijke voeding: eiwitten dragen bij aan de instandhouding van sterke botten.5,6 Dus kies voor eiwitbronnen zoals gevogelte, peulvruchten en noten.
| Doel | Suppletie |
|---|---|
| Versterk de botten | Calcium (uit rode alg) Vitamine D3 Vitamine K2Magnesium Omega 3 vetzuren |
| Bij mineralenverlies door medicatie, topsport, etc. | Zink Mineralen complex |
| Bij een te hoog homocysteïnegehalte | Vitamine B-complex |
| Bij botbreuken door een te vroege overgang | Isoflavonen |
| Bij osteoporose met dunner wordend haar of zwakke nagels | Silicium Collageen |
| Bij osteoporose met gewrichtsslijtage | Glucosamine Chondroïtine MSM |
Te vermijden voedingsmiddelen
- Overmatige cafeïne: koffie en cola kunnen de calciumopname verminderen.
- Te veel zout: een hoge zoutinname kan calciumverlies via de urine verhogen.
- Overmatig alcoholgebruik: verstoort de opname van calcium en vitamine D.
- Fosfaatrijke frisdranken: kunnen de calciumhuishouding verstoren.
Leefstijltips
- Regelmatig bewegen
- Voldoende zonlicht
- Stoppen met roken
- Beperk alcoholgebruik
Opmerkingen
Naast leefstijl en voedingsadviezen kunnen medicijnen worden voorgeschreven om botverlies te verminderen en botaanmaak te stimuleren. Bij een vermoeden van osteoporose kan de huisarts een DEXA-scan aanvragen om de botdichtheid te meten.
- Sozen, T., Ozisik, L., & Basaran, N. C. (2016). An overview and management of osteoporosis. European Journal of Rheumatology, 4(1), 46–56.
- Melton, L. J., Wahner, H. W., Richelson, L. S., O’fallon, W. M., & Riggs, B. L. (1986). Osteoporosis and the risk of hip fracture. American Journal of Epidemiology, 124(2), 254–261.
- Muñoz-Garach, A., García-Fontana, B., & Muñoz-Torres, M. (2020). Nutrients and dietary patterns related to osteoporosis. Nutrients, 12(7), 1986.
- Dou, Y, et al (2022). Effect of n-3 polyunsaturated fatty acid on bone health: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Food Science & Nutrition 10, 145–54.
- Groenendijk, I, et al (2019). High Versus low Dietary Protein Intake and Bone Health in Older Adults: a Systematic Review and Meta-Analysis. Computational and Structural
- Biotechnology Journal 17, 1101. 102. Wallace, TC, et al (2017). Dietary Protein Intake above the Current RDA and Bone Health: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of the American College of Nutrition 36, 481–96.