Met zijn witgele manen is lion’s mane een unieke verschijning. Maar niet alleen zijn uiterlijk maakt indruk. Ook wordt de potentie van deze paddenstoel steeds meer erkend vanwege mogelijke medicinale eigenschappen. Lion’s mane wordt veelal gebruikt voor zijn vermeende gunstige werking op ons brein. Wat lion’s mane kan doen voor je hersenen, lees je in dit blog.
Is gezondheid ook jouw passie en wil je meer leren over hoe voeding en suppletie aan je gezondheid kunnen bijdragen? Bekijk dan onze e-learning Orthomoleculair Adviseur Basis of Orthomoleculair Adviseur Gevorderd.
Wat is lion’s mane?
Lion’s mane (Hericium erinaceus) is een eetbare paddenstoel met een onderscheidend voorkomen. Het dankt zijn naam aan zijn kenmerkende harige uiterlijk van lang hangende slierten met een witte tot crème-gele kleur die doet denken aan de manen van een leeuw. Lion’s mane is ook wel bekend als de pruikzwam, pom pom blanc of apenkop.
De parasitaire schimmel groeit op loofbomen, zoals de eik, beuk, esdoorn en berk. Van oorsprong gedijt lion’s mane goed in vochtrijke gebieden met gematigde temperaturen, in de bossen van Noord-Amerika, Europa en Azië. In Nederland is de paddenstoel echter bijna niet meer te vinden en is het een bedreigde soort.
Dat lion’s mane geen doorsnee paddenstoel is, is al eeuwen bekend in de traditionele Chinese geneeskunde. Er worden namelijk medicinale eigenschappen aan lion’s mane toegeschreven. Het gebruik van medicinale paddenstoelen wordt ook wel mycotherapie genoemd en vormt de basis van traditionele geneeswijzen van de inheemse culturen van Europa en Noord-Amerika.
Hoewel lion’s mane het goed doet in gerechten als risotto, soep en curry, wordt het tegenwoordig vooral als poeder of capsule ingenomen. Om aan de grote vraag wereldwijd te kunnen voldoen, wordt lion’s mane gecontroleerd geteeld.
Welke voedingsstoffen bevat lion’s mane?
Lion’s mane bevat essentiële voedingsstoffen, zoals koolhydraten, eiwitten (essentiële aminozuren), onverzadigde vetzuren, vezels, vitamines (verschillende B-vitamines en vitamine D) en mineralen (ijzer, calcium, zink, selenium en kalium).1,2 Maar wat lion’s mane zo bijzonder maakt, zijn de bioactieve stoffen met therapeutische eigenschappen die erin zitten. Dit zijn onder andere:2
- Polysachariden (complexe koolhydraten), zoals bètaglucanen die bekend staan om hun positieve invloed op het immuunsysteem en antioxiderende werking. Daarnaast fungeren deze stoffen als prebiotica voor het darmmicrobioom.
- Bioactieve eiwitten, zoals de enzymen chitinase en gluconase die immunomodulerende en antimicrobiële effecten hebben.
- Ergothioneïne is een aminozuur afgeleid van L-histidine die het lichaam zelf niet kan aanmaken. Het is een krachtige antioxidant dat oxidatieve stress in zenuwcellen vermindert.
- Fenolen of fenolverbindingen, zoals galzuur, cafeïnezuur en p-cumarinezuur die helpen cellen te beschermen tegen schade van oxidatieve stress.
- Terpenen, zoals hericenones en erinacines, hebben positieve effecten op zenuwcellen, zoals het beschermen en zorgen voor groei en herstel van deze cellen.
Wat is de mogelijke werking van lion’s mane op de hersenen?
De mogelijke gunstige werking van lion’s mane op de hersenen wordt toegeschreven aan de verschillende bioactieve componenten. Het wordt ook wel ‘natures nutrient for the neurons’ genoemd, omdat het voedingsstoffen uit de natuur bevat die belangrijk zijn voor onze neuronen of zenuwcellen. We bespreken de belangrijkste effecten hieronder.
Ontstekingsremmende effecten
Verschillende bioactieve stoffen in lion’s mane hebben een ontstekingsremmende werking.2 Zo kunnen hericenones en erinacines bijdragen aan het verminderen van ontstekingen in het brein via het onderdrukken van belangrijke ontstekingsroutes, zoals NF-κB and COX-2 (cyclooxygenase-2). Daarnaast lijken de polysacchariden in lion’s mane ervoor te zorgen dat ontstekingsbevorderende cytokinen (IL-6, TNF-α, IL-1β) afnemen en ontstekingsremmende cytokinen (IL-10) toenemen. Bovendien zouden erinacines gliacellen kunnen remmen wanneer er sprake is van overmatige activiteit, wat schade geeft aan zenuwcellen.2
Antioxiderende effecten
Op verschillende manieren lijkt lion’s mane antioxiderende effecten uit te oefenen:2
- Diverse bioactieve stoffen in lion’s mane lijken vrije radicalen te neutraliseren en oxidatieve stress op celniveau te verminderen. Dit voorkomt schade aan lipiden, eiwitten en DNA.
- Het zorgt voor een toename van de activiteit van antioxidanten enzymen, zoals superoxidedismutase (SOD) en glutathione peroxidase (GPx) die ook vrije radicalen neutraliseren en cellen helpen te beschermen tegen schade hiervan.
- Het voorkomen van oxidatie van vetten (lipide peroxidatie), wat het gehalte aan malondialdehyde (een bijproduct wat ontstaat bij lipide peroxidatie) en schade aan cellen, eiwitten en DNA vermindert.
Het verminderen van oxidatieve stress door lion’s mane lijkt te zorgen voor een toename in de overleving van zenuwcellen.3
Stimuleren aanmaak BDNF en NGF
Terpenen, vooral erinacines, zijn in staat om de bloed-hersenbarrière te passeren en kunnen de aanmaak van BDNF (Brain-derived neurotrophic factor) en NGF (Nerve Growth Factor) stimuleren.4 Deze eiwitten of groeifactoren bevorderen niet alleen de aanmaak van nieuwe zenuwcellen (neurogenese), maar ook de verbindingen hiertussen. Daarnaast spelen deze stoffen een essentiële rol in de groei, ontwikkeling, onderhoud en overleving van zenuwcellen. Zo kunnen dit soort eiwitten beschermen tegen schade en achteruitgang.4
Lion’s mane en neurodegeneratieve aandoeningen
Bij neurodegeneratieve aandoeningen is er sprake van progressief verlies van structuur en functioneren van zenuwcellen in verschillende hersengebieden doordat deze beschadigd raken. Gedacht wordt dat chronische ontstekingen in de hersenen en oxidatieve stress hier een grote rol bij spelen.4 Dit zou de communicatie tussen zenuwcellen en de informatieverwerking verstoren, wat leidt tot geleidelijke achteruitgang in cognitieve, motorische en autonome functies. Hoewel genezing niet mogelijk is, kunnen behandelingen de symptomen verlichten, de ziekteprogressie vertragen en de kwaliteit van leven verbeteren.
Vanwege de mogelijk gunstige effecten van lion’s mane op de hersenen, kan deze paddenstoel een positieve invloed hebben op neurodegeneratieve aandoeningen, zoals dementie, Alzheimer en Parkinson. Hoewel het wetenschappelijk onderzoek dat tot nu toe is gedaan vooral gebaseerd is op dier- en laboratoriumstudies, worden veelbelovende bevindingen gevonden die aanzetten tot meer klinische studies.
Lion’s mane en dementie
Dementie is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen van de hersenen. Het kenmerkt zich door problemen met het geheugen, taal, spraak en het maken van beslissingen, en het veranderen van gedrag en karakter.
Dieronderzoek suggereert dat lion’s mane een gunstig effect heeft op het herkenningsgeheugen en kan achteruitgang door veroudering omkeren.5 Dit wordt geweten aan een toename van neurogenese in de hippocampus en cerebellum.
Daarnaast werden in een Japanse studie onder 50 tot 80-jarige mannen en vrouwen met een milde cognitieve stoornis verbeteringen gevonden in cognitieve prestaties na inname van lion’s mane gedurende 16 weken.6 Opmerkelijk was dat de voordelen weer verdwenen nadat er met suppletie werd gestopt. Een continue inname lijkt dus gewenst om het gunstige effect te behouden. Deze bevindingen lijken gunstig, aangezien mensen met een milde cognitieve stoornis vaker een hoger risico hebben op het ontwikkelen van dementie.7
Lion’s mane en Alzheimer
De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Hierbij is er sprake van ophopingen van eiwitten in de zenuwcellen die schade aanrichten. Een overmatige activiteit van gliacellen draagt hieraan bij. Vaak raken de zenuwcellen in de hippocampus het eerst beschadigd, wat een nadelige invloed heeft op het geheugen.
Uit onderzoek bij dieren lijkt dat lion’s mane, vooral de bioactieve stof erinacine A, zorgt voor een toename van de concentratie van NGF, een vermindering van ophoping van eiwitten en een afname in activiteit van gliacellen.8 Op deze manier kan lion’s mane mogelijk de bescherming tegen neurodegeneratieve achteruitgang ondersteunen.
Bij mensen met een milde vorm van Alzheimer werd in een dubbelblind onderzoek een gunstig effect gevonden op het verminderen van cognitieve achteruitgang na 49 weken van suppletie met lion’s mane dat rijk was aan erinacine A.9 Ook werden er verbeteringen gevonden in complexe dagelijkse activiteiten, zoals het onderhouden van de financiën en het huishouden, die nodig zijn om zelfstandig te kunnen leven. Het cognitieve voordeel van lion’s mane heeft volgens de onderzoekers onder andere te maken met een verbetering van bepaalde biomarkers in het bloed, zoals een toename van BDNF.
Lion’s mane en Parkinson
Bij de ziekte van Parkinson sterven de zenuwcellen in de middenhersenen geleidelijk af die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van dopamine. Een abnormale ophoping van het eiwit alfa-synucleïne kan bijdragen aan het afsterven van de dopamineproducerende neuronen. Het tekort aan dopamine zorgt ervoor dat de spieren minder goed aangestuurd kunnen worden en dat geeft symptomen, zoals trillen of beven (tremoren) en problemen met bewegen.
In onderzoek bij dieren met geïnduceerde Parkinson werd gevonden dat lion’s mane het dopaminegehalte kan herstellen.10 Zo lijken de bioactieve stoffen in lion’s mane de opstapeling van alfa-synucleïne en het afsterven van dopaminecellen te voorkomen.11 Mogelijk hebben ontstekingsremmende en antioxiderende effecten hiermee te maken. Oxidatieve stress werd verminderd via een verlaging van het malondialdehyde gehalte en een verhoging van de activiteit van antioxidanten enzymen.10 Ook werd een vermindering van de symptomen van Parkinson gevonden.11 Humane studies zijn echter nog niet beschikbaar.
Tot slot
Lion’s mane is een paddenstoel met een krachtige werking die zijn naam eer aan doet. Door zijn ontstekingsremmende en antioxiderende werking heeft deze paddenstoel mogelijk gunstige effecten op de hersenen. Zo kan het mogelijk beschermen tegen cognitieve achteruitgang en hiermee de ontwikkeling van neurodegeneratieve aandoeningen, zoals dementie, Alzheimer en Parkinson, vertragen. Echter is er meer klinisch onderzoek nodig om de exacte effecten te achterhalen en te verduidelijken.
- Jahedi, A., Ahmadifar, S., Mohammadi, R., & Goltapeh, E. M. (2025). The lignicolous fungus Hericium erinaceus (Lion’s Mane Mushroom): a promising natural source of antiradical and DPPH inhibitory agents. The Scientific World Journal, 2025(1), 5964432.
- Contato, A. G., & Conte-Junior, C. A. (2025). Lion’s Mane Mushroom (Hericium erinaceus): a neuroprotective fungus with antioxidant, anti-inflammatory, and antimicrobial potential—a narrative review. Nutrients, 17(8), 1307.
- Lew, S. Y., Lim, S. H., Lim, L. W., & Wong, K. H. (2020). Neuroprotective effects of Hericium erinaceus against high-dose corticosterone-induced oxidative stress in PC-12 cells. BMC Complementary Medicine and Therapies, 20(1), 340.
- Szućko-Kociuba, I., Trzeciak-Ryczek, A., Kupnicka, P., & Chlubek, D. (2023). Neurotrophic and neuroprotective effects of Hericium erinaceus. International Journal of Molecular Sciences, 24(21), 15960.
- Ratto, D., Corana, F., Mannucci, B., et al. (2019). Hericium erinaceus improves recognition memory and induces hippocampal and cerebellar neurogenesis in frail mice during aging. Nutrients, 11(4), 715.
- Mori, K., Inatomi, S., Ouchi, K., Azumi, Y., & Tuchida, T. (2009). Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double‐blind placebo‐controlled clinical trial. Phytotherapy Research: An International Journal Devoted to Pharmacological and Toxicological Evaluation of Natural Product Derivatives, 23(3), 367-372.
- Alzheimer Nederland. Soorten dementie: mild cognitive impairment (MCI). Geraadpleegd op 29-08-2025.
- Cornford, N., Liu, S., & Charnley, M. (2024). Hericium erinaceus: a possible future therapeutic treatment for the prevention and delayed progression of Alzheimer’s disease? A Systematic Review. Proceedings of the Nutrition Society, 83(OCE4), E273.
- Li, I. C., Chang, H. H., Lin, C. H., et al. (2020). Prevention of early Alzheimer’s disease by erinacine A-enriched Hericium erinaceus mycelia pilot double-blind placebo-controlled study. Frontiers in Aging Neuroscience, 12, 155.
- Hsu, C. H., Liao, E. C., Chiang, W. C., & Wang, K. L. (2023). Antioxidative activities of micronized solid-state cultivated hericium erinaceus rich in erinacine A against MPTP-induced damages. Molecules, 28(8), 3386.
- Cordaro, M., Modafferi, S., D’Amico, R., et al. (2022). Natural compounds such as hericium erinaceus and coriolus versicolor modulate neuroinflammation, oxidative stress and lipoxin A4 expression in rotenone-induced Parkinson’s disease in mice. Biomedicines, 10(10), 2505.
