Bacteriële vaginose
- Van bacteriële vaginose is sprake wanneer bepaalde bacteriën in de vagina uit balans zijn.
- Symptomen van bacteriële vaginose zijn overmatig veel dunne, grijs/witte afscheiding, onaangename geur en jeuk. Het doet geen pijn.
- Oorzaken van bacteriële vaginose zijn diabetes, medicatiegebruik, dieet, antibioticagebruik en het gebruik van anticonceptie.
- Onverzadigde vetten, veel vezels en het vermijden van suiker in het dieet kunnen bacteriële vaginose verminderen.
In het kort
- Van bacteriële vaginose is sprake wanneer bepaalde bacteriën in de vagina uit balans zijn.
- Symptomen van bacteriële vaginose zijn overmatig veel dunne, grijs/witte afscheiding, onaangename geur en jeuk. Het doet geen pijn.
- Oorzaken van bacteriële vaginose zijn diabetes, medicatiegebruik, dieet, antibioticagebruik en het gebruik van anticonceptie.
- Onverzadigde vetten, veel vezels en het vermijden van suiker in het dieet kunnen bacteriële vaginose verminderen.
Wat is bacteriële vaginose?
Een natuurlijk evenwicht van bacteriën en schimmels is belangrijk voor een gezonde vaginale flora. Wanneer dit evenwicht is verstoord, overheersen bepaalde bacteriën of schimmels. Hierdoor ontstaat bacteriële vaginose. Dit betekent niet dat de bacteriën niet in de vagina horen, ze zijn alleen uit balans. Als gevolg hiervan kan de afscheiding toenemen, grijs-wit kleuren en gaan stinken.
Bij een bacteriële disbalans verdwijnt het beschermende zure milieu in de vagina. Hierdoor kunnen andere bacteriën gaan groeien, zoals de bacterie Gardnerella vaginalis. Een normale pH-waarde van een vrouw die niet in de menopauze zit, varieert tussen de 3,8 en 4,4. Deze pH-waarde is belangrijk voor het buiten houden van infecties. De melkzuur producerende bacterie lactobacillus zorgt voor deze zurige omgeving (pH hoger dan 5).
Bacteriële vaginose lijkt op vaginitis, maar bij vaginose is er geen sprake van een ontsteking. Op het moment dat bacteriële vaginose niet behandeld wordt of terugkeert, kan het de kans vergroten op het ontwikkelen van vaginitis.
Ruim driekwart van de vrouwen krijg eens in haar leven te maken met deze bacterie overgroei. Het is erg vervelend maar niet schadelijk, gevaarlijk of besmettelijk. Bij gemeenschap of plassen ervaren vrouwen geen pijn maar de klacht kan wel verergeren na seks. Een zaadlozing zorgt voor een minder zure omgeving in de vagina.
Symptomen
- Overmatig veel dunne afscheiding uit de vagina
- Afscheiding heeft een grijs/witte kleur
- De geur wijkt af van de normale ‘zurige’ geur van de vagina (kan visachtig zijn)
- Jeuk en/of irritatie
Het vaginale slijmvlies vertoont geen afwijkingen ten opzichte van de normale toestand; het is niet roder of dikker dan gebruikelijk. Daarnaast is er ook geen sprake van pijn, ook niet bij het plassen of tijdens geslachtsgemeenschap.
Oorzaken
- Diabetes geeft een verhoogde kans op bacteriële vaginose.
- Het gebruik van zeep of intieme verzorgingsproducten. Deze verstoren de natuurlijke pH balans van de vagina.
- Medicatie zoals antibiotica of corticosteroïden.
- Anticonceptie, met name het (koper)spiraaltje1. Dit kan de microbiota verhogen die men met bacteriële vaginose associeert.
Opmerkingen
Regulier wordt bacteriële vaginose behandeld met metronidazol of clindamycine crème.5 Helaas is de kans groot dat BV terugkeert.6,7
Vaginose lijkt gerelateerd te zijn aan stress.8 Dit komt waarschijnlijk doordat stresshormonen invloed hebben op het immuunsysteem, maar ook zou cortisol de glycogeen-dispositie kunnen verstoren die nodig is voor de ontwikkeling van het epitheel, een vereiste voor een goede balans van micro-organismen.
Bacteriële vaginose is geen seksueel overdraagbare aandoening.5 Wel zijn er aanwijzingen dat terugkeer van de aandoening verband houdt met seksuele activiteit, met mannen en met vrouwen.9 Ook kunnen klachten verergeren na seks zonder condoom met een man. Zaad kan de vagina namelijk minder zuur maken, waardoor sommige bacteriën meer kunnen gaan groeien.5
- Achilles, S. L., Austin, M. N., Meyn, L. A., Mhlanga, F., Chirenje, Z. M., & Hillier, S. L. (2018). Impact of contraceptive initiation on vaginal microbiota. American journal of obstetrics and gynecology, 218(6), 622-e1.
- Neggers, Y. H., Nansel, T. R., Andrews, W. W., Schwebke, J. R., Yu, K. F., Goldenberg, R. L., & Klebanoff, M. A. (2007). Dietary intake of selected nutrients affects bacterial vaginosis in women. The Journal of nutrition, 137(9), 2128-2133.
- Thoma ME, Klebanoff MA, Rovner AJ, Nansel TR, Neggers Y, Andrews WW, Schwebke JR. Bacterial vaginosis is associated with variation in dietary indices. J Nutr. 2011 Sep;141(9):1698-704.
- Gowd, V., Bao, T., Wang, L., Huang, Y., Chen, S., Zheng, X., … & Chen, W. (2018). Antioxidant and antidiabetic activity of blackberry after gastrointestinal digestion and human gut microbiota fermentation. Food Chemistry, 269, 618-627.
- Thuisarts (z.d.). Ik heb te veel normale bacteriën in mijn vagina.
- Bradshaw, C. S., Morton, A., Hocking, J. S., Garland, S. M., Morris, M. B., Moss, L. M., Horvath, L. B., Kuzevska, I., & Fairley, C. K. (2006). High Recurrence Rates of Bacterial Vaginosis over the Course of 12 Months after Oral Metronidazole Therapy and Factors Associated with Recurrence. The Journal of Infectious Diseases, 193(11), 1478–1486.
- Coudray, M., & Madhivanan, P. (2020). Bacterial vaginosis—A brief synopsis of the literature. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 245, 143–148.
- Amabebe, E., & Anumba, D. (2018). Psychosocial stress, cortisol levels, and maintenance of vaginal health. Frontiers in Endocrinology, 9.
- Bradshaw, C., & Brotman, R. M. (2015). Making inroads into improving treatment of bacterial vaginosis – striving for long-term cure. BMC Infectious Diseases, 15(1).
