Snel werkende schildklier (Hyperthyreoïdie)
- Hyperthyreoïdie, of een overactieve schildklier, is een aandoening waarbij de schildklier te veel schildklierhormonen aanmaakt.
- Symptomen van een snelle schildklier zijn onder andere hartkloppingen, gewichtsverlies, trillen, zweten en nervositeit.
- Oorzaken van hyperthyreoïdie zijn de ziekte van Graves, een onregelmatig vergrote schildklier, toxische adenomen en bepaalde medicijnen.
- Vermijd jodiumrijke voeding zoals zeewier en kelp, omdat dit de schildklierfunctie kan stimuleren.
- Nutriënten zoals selenium, zink, vitamine D en vitamine B12 kunnen mogelijk bijdragen aan de ondersteuning van de schildklierfunctie en het immuunsysteem.
In het kort
- Hyperthyreoïdie, of een overactieve schildklier, is een aandoening waarbij de schildklier te veel schildklierhormonen aanmaakt.
- Symptomen van een snelle schildklier zijn onder andere hartkloppingen, gewichtsverlies, trillen, zweten en nervositeit.
- Oorzaken van hyperthyreoïdie zijn de ziekte van Graves, een onregelmatig vergrote schildklier, toxische adenomen en bepaalde medicijnen.
- Vermijd jodiumrijke voeding zoals zeewier en kelp, omdat dit de schildklierfunctie kan stimuleren.
- Nutriënten zoals selenium, zink, vitamine D en vitamine B12 kunnen mogelijk bijdragen aan de ondersteuning van de schildklierfunctie en het immuunsysteem.
Wat is Snel werkende schildklier (Hyperthyreoïdie)?
Hyperthyreoïdie is een aandoening waarbij de schildklier te snel werkt en te veel schildklierhormonen aanmaakt en afgeeft in het lichaam. Dit leidt tot een verhoogd niveau van triiodothyronine (T3) en/of thyroxine (T4) in het bloed. Tegelijkertijd is het schildklierstimulerend hormoon (TSH), dat normaal gesproken de schildklier aanstuurt, laag of onderdrukt.1
De schildklier is een klein, vlindervormig orgaan in de hals dat een belangrijke rol speelt bij de stofwisseling, energieproductie en lichaamsfuncties zoals hartslag en temperatuurregeling. Wanneer de schildklier overactief is, versnelt dit de stofwisseling, wat kan leiden tot symptomen zoals gewichtsverlies, snelle hartslag, overmatig zweten, nervositeit, trillen en slapeloosheid.
Hypothyreoïdie is het tegenovergestelde van hyperthyreoïdie. Dit betekent dat de schildklier te traag werkt.
Symptomen
De symptomen van hyperthyreoïdie worden gekenmerkt door een versnelde stofwisseling als gevolg van een overactieve schildklier. Veelvoorkomende schildklierklachten zijn:
- Hartkloppingen
- Hoge bloeddruk
- Trillen
- Zweten
- Gewichtsverlies
- Angst en nervositeit
- Hitte-intolerantie
- Exophthalmos (uitpuilende ogen)
Oorzaken
De meest voorkomende oorzaak van hyperthyreoïdie is de ziekte van Graves, een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem antilichamen produceert die de schildklier stimuleren om te veel schildklierhormonen aan te maken.2
Andere oorzaken van een overactieve schildklier kunnen zijn:
- Toxisch multinodulair struma (vergroting van de schildklier)
- Toxische adenomen (goedaardige gezwellen in de schildklier)
- Het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals amiodaron, lithium en tyrosinekinaseremmers
Voedingsadviezen
Te vermijden voeding
Bij een overactieve schildklier wordt het meestal afgeraden om jodiumrijke voeding zoals zeewier en kelp te consumeren. Jodium is namelijk een essentiële bouwstof voor de aanmaak van de schildklierhormonen T3 en T4. Omdat de schildklier bij hyperthyreoïdie al te veel hormonen aanmaakt, kan een hoge jodiuminname dit proces verder stimuleren.3 Daarnaast kan te weinig jodium de behandeling van de ziekte van Graves verergeren en de kans op terugval verhogen.4 Daarom lijkt een normale, adequate hoeveelheid jodium in de voeding het gunstigst te zijn.
Belangrijke nutriënten bij hyperthyreoïdie
Bepaalde nutriënten zijn belangrijk voor de schildklier. Er zijn aanwijzingen dat tekorten aan bepaalde nutriënten mogelijk samenhangen met hyperthyreoïdie. Dit betreft onder andere:
- Selenium
- Zink
- Magnesium
- Vitamine D
- Vitamine B12
Opmerkingen
Onbehandelde hyperthyreoïdie kan het risico op botontkalking (osteoporose), hartritmestoornissen (boezemfibrilleren) en beroertes verhogen.
In zeldzame gevallen kan de aandoening escaleren tot een thyroïdstorm, een potentieel levensbedreigende situatie waarbij hyperthyreoïdie symptomen plotseling en ernstig verergeren. Dit kan zich uiten in bijvoorbeeld hevig zweten, hartkloppingen, verwardheid of een gevoel de controle over je lichaam te verliezen. Neem in dit geval altijd direct contact op met een arts, of bel 112.
Voor het schrijven van deze pagina is gebruik gemaakt Examine database.
Aanvullende referenties
- Mathew, P., Kaur, J., & Rawla, P. (2023, March 19). StatPearls – NCBI Bookshelf.
- Davies, T. F., Andersen, S., Latif, R., Nagayama, Y., Barbesino, G., Brito, M., Eckstein, A. K., Stagnaro-Green, A., & Kahaly, G. J. (2020). Graves’ disease. Nature Reviews Disease Primers, 6(1).
- Shulhai, A., Rotondo, R., Petraroli, M., Patianna, V., Predieri, B., Iughetti, L., Esposito, S., & Street, M. E. (2024). The role of nutrition on thyroid function. Nutrients, 16(15), 2496.
- Xie, Q., Zhang, X., Ma, J., Lu, X., Zhang, Y., & Tong, N. (2023). Effect of iodine nutritional status on the recurrence of hyperthyroidism and antithyroid drug efficacy in adult patients with Graves’ disease: a systemic review. Frontiers in Endocrinology, 14.
