Psoriasis
- Psoriasis is een chronische auto-immuunziekte die zorgt voor een versnelde huidvernieuwing, wat leidt tot rode, schilferige plekken op de huid.
- De belangrijkste symptomen zijn rode, verdikte plekken met zilverachtige schilfers, jeuk, pijn en soms gewrichtsklachten (psoriatische artritis).
- Een overactief immuunsysteem, genetische aanleg, stress, infectie of bepaalde medicijnen kunnen een uitbraak uitlokken.
- Psoriasis is niet besmettelijk en komt in verschillende vormen voor, zoals psoriasis vulgaris en plaque psoriasis.
Wat is psoriasis?
Psoriasis is een chronische huidaandoening waarbij het immuunsysteem overactief is en de huidcellen te snel laat vernieuwen. Normaal gesproken duurt de huidvernieuwing ongeveer 28 dagen, maar bij psoriasis gebeurt dit in slechts 3 tot 7 dagen. Hierdoor stapelen dode huidcellen zich op, wat leidt tot schilferige, rode en ontstoken plekken.
De ziekte komt vaak in episodes voor, waarbij periodes van verergering (opflakkeringen) worden afgewisseld met rustigere fases. Triggers zoals stress, infecties, bepaalde medicijnen en huidbeschadigingen kunnen een uitbraak uitlokken.1
Psoriasis kan op verschillende plekken van het lichaam voorkomen, zoals de ellebogen, knieën, hoofdhuid en onderrug. Bij sommige mensen tast het ook de nagels aan, wat kan leiden tot verdikking, verkleuring en afbrokkeling. Daarnaast kan ongeveer 30% van de mensen met psoriasis ook last krijgen van psoriatische artritis, een ontstekingsziekte die de gewrichten aantast.2
Hoewel psoriasis niet te genezen is, kunnen behandelingen de symptomen verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren.3
Symptomen
De symptomen van psoriasis kunnen per persoon verschillen, maar de meest voorkomende zijn:4
- Rode, schilferige plekken op de huid, vaak op de ellebogen, knieën, hoofdhuid en onderrug
- Zilverachtige of witte schilfers
- Jeuk en soms pijn op de aangedane plekken
- Droge, gebarsten huid die kan bloeden
- Dikkere of verkleurde nagels, soms met putjes of afbrokkeling
- Gewrichtsklachten (psoriatische artritis), zoals pijn, zwelling en stijfheid
De ernst kan variëren van enkele kleine plekken tot uitgebreide huidafwijkingen over het hele lichaam.
Oorzaken
Oorzaken5
- Genetische aanleg
- Overactief immuunsysteem
- Infecties
- Bepaalde medicijnen zoals Lithium, bètablokkers en NSAID’s
Triggers5
- Stress
- Huidbeschadiging
- Koud, droog weer
- Roken, overmatig alcoholgebruik en overgewicht
Voedingsadviezen
Aanbevolen voedingsmiddelen6
- Voeding rijk aan omega-3-vetzuren: vette vis (zalm, makreel, haring), lijnzaad en walnoten kunnen ontstekingen helpen verminderen.
- Antioxidantrijke voeding: groenten en fruit (zoals bessen, spinazie en wortels) helpen de huid te beschermen tegen oxidatieve stress.
- Eiwitrijke voeding: mager vlees, gevogelte, eieren, peulvruchten en noten ondersteunen huidherstel.
- Vitamine D: vette vis, eieren en verrijkte voedingsmiddelen kunnen mogelijk een positief effect hebben op psoriasis.
- Probiotica: yoghurt, kefir en gefermenteerde groenten kunnen de darmgezondheid ondersteunen, wat invloed kan hebben op het immuunsysteem.
| Doel | Suppletie |
|---|---|
| Verminder ontstekingsreacties | Omega 3 vetzuren GLA (borage olie) |
| Ondersteun het huid herstellend vermogen | Zink Vitamine A |
| Hef tekorten op | Vitamine D3 Folaat Vitamine B12 |
| Ondersteun de ontgifting | MSM (zwavel) Mariadistel |
Te vermijden voedingsmiddelen6
- Rood en bewerkt vlees: kan ontstekingen bevorderen door de hoge hoeveelheid arachidonzuur.
- Bewerkte voeding: voedingsmiddelen met transvetten en geraffineerde suikers kunnen ontstekingsreacties verergeren.
- Zuivelproducten: kan bij sommige mensen psoriasis verergeren, mogelijk door een immuunreactie op melkeiwitten.
- Alcohol: kan psoriasis opflakkeringen uitlokken en de effectiviteit van behandelingen verminderen.
- Gluten: sommige mensen met psoriasis melden verbetering bij een glutenvrij dieet, vooral als er sprake is van glutenintolerantie.
Leefstijltips
- Stressreductie: yoga, meditatie en ademhalingsoefeningen kunnen helpen om opflakkeringen te verminderen.
- Voldoende beweging: regelmatig sporten helpt bij gewichtsbeheersing en vermindert ontstekingen.
- Voldoende zonlicht: zonlicht kan helpen, maar te veel blootstelling kan juist schadelijk zijn. Kortdurende blootstelling (15-30 minuten per dag) kan de symptomen verbeteren.
- Huidverzorging: gebruik milde, parfumvrije crèmes en vermijd uitdrogende zeep.
Opmerkingen
Afhankelijk van de ernst van de psoriasis kunnen crèmes (zoals corticosteroïden en vitamine D-analogen), lichttherapie of systemische medicatie (zoals methotrexaat, ciclosporine of biologische middelen) worden ingezet.
- Garbicz, J., Całyniuk, B., Górski, M., Buczkowska, M., Piecuch, M., Kulik, A., & Rozentryt, P. (2021). Nutritional Therapy in Persons Suffering from Psoriasis. Nutrients, 14(1), 119.
- Kimmel, G. W., & Lebwohl, M. (2018). Psoriasis: Overview and diagnosis. In Updates in clinical dermatology (pp. 1–16).
- Ouyang, Z., Dong, L., Yao, F., Wang, K., Chen, Y., Li, S., Zhou, R., Zhao, Y., & Hu, W. (2023). Cartilage-Related collagens in osteoarthritis and rheumatoid arthritis: From pathogenesis to therapeutics. International Journal of Molecular Sciences, 24(12), 9841. https://doi.org/10.3390/ijms24129841
- Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG). (2021, April 27). Overview: Psoriasis. InformedHealth.org – NCBI Bookshelf.
- Nguyen, C. T., Bloch, Y., Składanowska, K., Savvides, S. N., & Adamopoulos, I. E. (2018). Pathophysiology and inhibition of IL-23 signaling in psoriatic arthritis: A molecular insight. Clinical Immunology, 206, 15–22.
- Garbicz, J., Całyniuk, B., Górski, M., Buczkowska, M., Piecuch, M., Kulik, A., & Rozentryt, P. (2021). Nutritional Therapy in Persons Suffering from Psoriasis. Nutrients, 14(1), 119.
