Ziekte van Crohn
- De ziekte van Crohn is een chronische darmontsteking die het hele spijsverteringskanaal kan aantasten.
- Symptomen zijn buikpijn, diarree, gewichtsverlies, vermoeidheid en misselijkheid.
- De oorzaak is nog onbekend maar kan te maken hebben met een auto-immuunreactie, genetische aanleg, leefstijl en omgevingsfactoren.
- Vezelrijk eten, probiotica, curcumine en vitamine D kunnen helpen; vet en alcohol kan je beter vermijden.
- Stoppen met roken en voldoende bewegen kunnen klachten verminderen.
In het kort
- De ziekte van Crohn is een chronische darmontsteking die het hele spijsverteringskanaal kan aantasten.
- Symptomen zijn buikpijn, diarree, gewichtsverlies, vermoeidheid en misselijkheid.
- De oorzaak is nog onbekend maar kan te maken hebben met een auto-immuunreactie, genetische aanleg, leefstijl en omgevingsfactoren.
- Vezelrijk eten, probiotica, curcumine en vitamine D kunnen helpen; vet en alcohol kan je beter vermijden.
- Stoppen met roken en voldoende bewegen kunnen klachten verminderen.
Wat is Ziekte van Crohn?
De ziekte van Crohn is een chronische inflammatoire darmziekte (Inflammatory Bowel Disease, IBD) die ontstekingen en irritatie in het spijsverteringskanaal veroorzaakt. Hoewel de dunne en dikke darm het vaakst worden aangetast, kan de ontsteking zich uitbreiden naar elk deel van het maagdarmkanaal, van de mond tot de anus. De ontstekingen kunnen diep in de darmwand doordringen en leiden tot littekenvorming en vernauwingen, wat de normale spijsvertering belemmert.
Het beloop van Crohn is onvoorspelbaar: periodes van actieve ontsteking en klachten kunnen worden afgewisseld met remissiefases die weken tot jaren kunnen aanhouden. De ziekte kan op elke leeftijd optreden, maar wordt meestal gediagnosticeerd bij jongvolwassenen, vaak tussen de 15 en 30 jaar. Hoewel de exacte oorzaak niet volledig begrepen is, wordt aangenomen dat een combinatie van genetische aanleg, immuunrespons en omgevingsfactoren een rol speelt.
Er is momenteel geen genezing voor de ziekte van Crohn, maar met de juiste behandeling en leefstijlaanpassingen kunnen veel patiënten hun symptomen beheersen en de frequentie van opvlammingen verminderen.
Symptomen
De symptomen van Crohn kunnen variëren van mild tot ernstig en verschillen per persoon. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Buikpijn en krampen.
- Diarree: Soms met bloed.
- Onverklaarbaar gewichtsverlies.
- Vermoeidheid.
- Koorts.
- Misselijkheid.
Oorzaken
De oorzaak van de ziekte van Crohn is onbekend, maar onderzoekers denken dat het mogelijk te wijten is aan een auto-immuunreactie die mogelijk wordt getriggerd door darmmicroben.
Andere factoren die mogelijk kunnen bijdragen aan het ontstaan van de ziekte van Crohn:
- Genetische factoren: de ziekte van Crohn komt vaak voor binnen families. Ongeveer 20% van de mensen met Crohn heeft een directe verwant die ook lijdt aan Crohn’s.
- Gender: het lijkt iets vaker voor te komen bij vrouwen dan mannen.
- Omgevingsfactoren: leven in stedelijke gebieden of geïndustrialiseerde landen kan het risico op Crohn’s verhogen.
- Levensstijl: roken is een belangrijke risicofactor.
- Dieet: een Westers dieet wordt geassocieerd met een verhoogd risico op Crohn.
Voedingsadviezen
Er zijn geen specifieke diëten die worden aanbevolen bij de ziekte van Crohn. Wel kan sommige voeding invloed hebben op klachten en ontstekingen. Een passend dieet kan helpen om symptomen te verlichten en voedingstekorten te voorkomen.
Voedingsmiddelen die mogelijk kunnen helpen:
- Probiotica en combinatie met prebiotica1
- Curcumine2
- Resveratrol3
- Vitamine D4,5
- Voeding hoog in vezels, waaronder fruit6,7
Voedingsmiddelen die klachten kunnen aanwakkeren:
- Een dieet hoog in vet, transvet en omega-6 vetzuren8
- In sommige gevallen kunnen grove vezels in prikkelend werken, en voor gasvormende producten zorgen9
Aanvullende leefstijltips:
- Stoppen met alcohol drinken10
- Voldoende lichaamsbeweging kan helpen bij de spijsvertering
Opmerkingen
Door ontstekingen in de darm kunnen voedingsstoffen minder goed worden opgenomen, wat kan leiden tot tekorten in vitamines en mineralen. Eén van de belangrijkste vitamines die hierdoor beïnvloed kan worden, is vitamine B12, aangezien deze word opgenomen in het laatste deel van de dunne darm. Het is daarom belangrijk om voldoende te eten om voldoende voedingstoffen binnen te krijgen. Daarnaast is daarom aan te raden om tekorten extra goed in de gaten te houden en indien nodig, met een arts of diëtist te overleggen of suppletie nodig is.
Bepaalde medicijnen, zoals ontstekingsremmers of immunosuppressiva, kunnen ook gebruikt worden om de darmontsteking te verminderen.
Voor het schrijven van deze pagina is gebruik gemaakt Examine database.
Aanvullende referenties:
- Saez-Lara, M. J., Gomez-Llorente, C., Plaza-Diaz, J., & Gil, A. (2015). The role of probiotic lactic acid bacteria and bifidobacteria in the prevention and treatment of inflammatory bowel disease and other related diseases: a Systematic review of randomized human clinical trials. BioMed Research International, 2015, 1–15.
- Holt, P. R., Katz, S., & Kirshoff, R. (2005). Curcumin therapy in inflammatory bowel disease: a pilot study. Digestive Diseases and Sciences, 50(11), 2191–2193.
- Giang, J., Lan, X., Crichton, M., Marx, W., & Marshall, S. (2021). Efficacy and safety of biophenol‐rich nutraceuticals in adults with inflammatory gastrointestinal diseases or irritable bowel syndrome: A systematic literature review and meta‐ Nutrition & Dietetics, 79(1), 76–93.
- Richman, E., & Rhodes, J. M. (2013). Review article: evidence‐based dietary advice for patients with inflammatory bowel disease. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 38(10), 1156–1171.
- Valvano, M., Magistroni, M., Cesaro, N., Carlino, G., Monaco, S., Fabiani, S., Vinci, A., Vernia, F., Viscido, A., & Latella, G. (2022). Effectiveness of Vitamin D Supplementation on disease course in inflammatory bowel disease Patients: Systematic Review with Meta-Analysis. Inflammatory Bowel Diseases, 30(2), 281–291.
- Ananthakrishnan, A. N., Khalili, H., Konijeti, G. G., Higuchi, L. M., De Silva, P., Korzenik, J. R., Fuchs, C. S., Willett, W. C., Richter, J. M., & Chan, A. T. (2013). A prospective study of long-term intake of dietary fiber and risk of Crohn’s disease and ulcerative colitis. Gastroenterology, 145(5), 970–977.
- Fernandez, V. S., Palomino, M. S., Laredo-Aguilera, J. A., Pozuelo-Carrascosa, D. P., & Carmona-Torres, J. M. (2023). High-Fiber Diet and Crohn’s Disease: Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 15(14), 3114.
- Hou, J. K., Abraham, B., & El-Serag, H. (2011). Dietary intake and Risk of Developing Inflammatory Bowel Disease: A Systematic Review of the literature. The American Journal of Gastroenterology, 106(4), 563–573.
- Voedingsadviezen bij de ziekte van Crohn | Diakonessenhuis. Diakonessenhuis. https://www.diakonessenhuis.nl/folders/voedingsadviezen-ziekte-crohn.
- Georgiou, A. N., Ntritsos, G., Papadimitriou, N., Dimou, N., & Evangelou, E. (2020). Cigarette smoking, coffee consumption, alcohol intake, and risk of Crohn’s Disease and ulcerative colitis: a Mendelian randomization study. Inflammatory Bowel Diseases, 27(2), 162–168.