Acne (puistjes)
- Acne is een veelvoorkomende huidaandoening die ontstaat door verstopte poriën en ontstekingen. Het kan leiden tot mee-eters, puistjes, onderhuidse knobbels, een vette huid en soms littekens.
- Acne ontstaat door verstopte poriën, vaak door overproductie van talg, dode huidcellen of bacteriën. Hormonale veranderingen, stress en genetica kunnen ook bijdragen aan de ontwikkeling.
- Kenmerken van acne zijn mee-eters, puistjes, onderhuidse knobbels, vette huid en soms littekens.
- Bepaalde voedingsmiddelen kunnen helpen bij acne zoals omega-3-vetzuren, probiotica, zinkrijke voeding en voedingsmiddelen met een lage glycemische index.
Wat is acne (puistjes)?
Acne is een inflammatoire huidaandoening die ontstaat door een verstoring in de talgproductie en afvoer van dode huidcellen. Wanneer overtollig talg en keratine zich ophopen in de haarzakjes, raken deze verstopt, wat de groei van bacteriën zoals Cutibacterium acnes bevordert. Dit kan resulteren in verschillende typen huidlaesies, waaronder mee-eters (blackheads en whiteheads), ontstoken puistjes en in ernstige gevallen diepe, pijnlijke cysten.
Hoewel acne het meest voorkomt tijdens de puberteit door hormonale schommelingen, kan het op elke leeftijd optreden. Vooral vrouwen hebben er op volwassen leeftijd nog vaker last van, mogelijk door fluctuaties in oestrogeen- en progesteronspiegels. Naast hormonale factoren kunnen genetische aanleg, stress en leefstijlkeuzes zoals voeding een rol spelen in het ontstaan en de ernst van acne.
Acne manifesteert zich voornamelijk op het gezicht, de rug, de borst en de schouders – gebieden met een hoge concentratie aan talgklieren. Hoewel acne vaak vanzelf verbetert, kunnen gerichte behandelingen zoals huidverzorging, medicatie en leefstijlaanpassingen bijdragen aan een betere controle over de symptomen.
Symptomen
Acne kan in verschillende vormen voorkomen, afhankelijk van de ernst van de aandoening. De meest voorkomende symptomen zijn:
- Mee-eters (comedonen):
- Whiteheads: gesloten, verstopte poriën die als kleine witte bultjes op de huid verschijnen.
- Blackheads: open verstopte poriën die zwart lijken door geoxideerd melanine.
- Papels: kleine, rode en gevoelige bultjes zonder pus.
- Pustels: ontstoken puistjes met een witte of gele kop gevuld met pus.
- Noduli: diepe, pijnlijke onderhuidse knobbels die stevig aanvoelen.
- Cysten: grote, met pus gevulde knobbels onder de huid die littekens kunnen achterlaten.
- Vette huid: door overmatige talgproductie kan de huid er glanzend of vet uitzien.
- Littekens en donkere vlekken: bij ernstige of langdurige acne kunnen blijvende vlekken of littekens ontstaan.
Oorzaken
De precieze oorzaak van acne is nog niet volledig begrepen, maar er zijn meerdere factoren die bijdragen aan het ontstaan ervan. De belangrijkste factoren waar het om draait zijn:
- Overmatige talgproductie: verhoogt de kans op verstopte poriën.
- Hyperkeratinisatie: een overmatige productie van keratine, een eiwit dat huidcellen aan elkaar bindt, leidt tot een ophoping van dode huidcellen die de poriën verstoppen.
- Bacteriën (Cutibacterium acnes): deze huidbacterie vermenigvuldigt zich in verstopte poriën en veroorzaakt ontstekingen.
- Ontstekingsreacties: het immuunsysteem reageert op de bacteriële overgroei en verstopte poriën, wat leidt tot roodheid, zwelling en pusvorming.
Andere invloeden die acne mogelijk kunnen verergeren:
- Hormonale veranderingen: puberteit, menstruatie, zwangerschap en stress.
- Voeding: zuivelproducten en voeding met een hoge glycemische index (zoals suiker en bewerkte koolhydraten).
- Cosmetica: sommige huidproducten kunnen de poriën verstoppen.
Voedingsadviezen
Voedingsmiddelen die kunnen helpen bij acne:
- Voedingsmiddelen met een lage glycemische index1
- Omega-3 vetzuren, vanwege de ontstekingsremmende eigenschappen2,3
- Probiotica kunnen acne verminderen, mogelijk door ontstekingswaarden en hormonen te beïnvloeden. 4,5
- Voldoende zink6 en vitamine D7: tekorten komen vaak voor bij acne en suppletie kan helpen.
- Vitamine B5: Een onderzoek suggereert dat vitamine B5 de acne mogelijk kan verminderen.8
| Doel | Suppletie | Dosering |
|---|---|---|
| Verminder ontstekingsreacties | Omega 3 vetzuren
GLA (borage olie) 4% niacinamidezalf (uitwendig) |
900-2000 mg (of op omega 3 index 8-11%)
400 mg GLA |
| Ondersteun de wondgenezing | Zink
Vitamine C |
30-100 mg (elementair)
500 mg |
Voedingsmiddelen die acne mogelijk kunnen verergeren
- Jodium9
- Zuivelproducten (whey protein, melk, kaas, yoghurt)10,11
- Voedingsmiddelen met een hoge glycemische index
Opmerkingen
Het is belangrijk om voorzichtig om te gaan met huidverzorging en het uitknijpen van puistjes te vermijden om littekens en ontstekingen te voorkomen.
Je kunt acne ook behandelen met benzoylperoxidegel. Dit middel helpt ontstekingen te verminderen en bestrijdt bacteriën op de huid.
Voor het schrijven van deze pagina is gebruik gemaakt van de Examine database.
Aanvullende referenties:
- Smith, R. N., Mann, N. J., Braue, A., Mäkeläinen, H., & Varigos, G. A. (2007). A low-glycemic-load diet improves symptoms in acne vulgaris patients: a randomized controlled trial. American Journal of Clinical Nutrition, 86(1), 107–115.
- Guertler, A., Neu, K., Lill, D., Clanner‐Engelshofen, B., French, L. E., & Reinholz, M. (2024). Exploring the potential of omega‐3 fatty acids in acne patients: A prospective intervention study. Journal of Cosmetic Dermatology, 23(10), 3295–3304.
- Jung, J., Kwon, H., Hong, J., Yoon, J., Park, M., Jang, M., & Suh, D. (2014). Effect of Dietary Supplementation with Omega-3 Fatty Acid and Gamma-linolenic Acid on Acne Vulgaris: A Randomised, Double-blind, Controlled Trial. Acta Dermato Venereologica, 94(5), 521–525.
- Eguren, C., Navarro-Blasco, A., Corral-Forteza, M., Reolid-Pérez, A., Setó-Torrent, N., García-Navarro, A., Prieto-Merino, D., Núñez-Delegido, E., Sánchez-Pellicer, P., & Navarro-López, V. (2024). A randomized clinical trial to evaluate the efficacy of an oral probiotic in acne vulgaris. Acta Dermato Venereologica, 104, adv33206.
- Atefi, N., Mohammadi, M., Bodaghabadi, M., Mehrali, M., Behrangi, E., Ghassemi, M., Jafarzadeh, A., & Goodarzi, A. (2024). Evaluating the effectiveness of probiotic supplementation in combination with doxycycline for the treatment of moderate acne: a randomized Double‐Blind controlled clinical trial. Journal of Cosmetic Dermatology.
- Yee, B. E., Richards, P., Sui, J. Y., & Marsch, A. F. (2020). Serum zinc levels and efficacy of zinc treatment in acne vulgaris: A systematic review and meta‐ Dermatologic Therapy, 33(6).
- Hasamoh, Y., Thadanipon, K., & Juntongjin, P. (2021). Association between Vitamin D Level and Acne, and Correlation with Disease Severity: A Meta-Analysis. Dermatology, 238(3), 404–411.
- Yang, M., Moclair, B., Hatcher, V., Kaminetsky, J., Mekas, M., Chapas, A., & Capodice, J. (2014). A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study of a Novel Pantothenic Acid-Based Dietary Supplement in Subjects with Mild to Moderate Facial Acne. Dermatology and Therapy, 4(1), 93–101.
- Zamil, D. H., Perez-Sanchez, A., & Katta, R. (2020). Acne related to dietary supplements. Dermatology Online Journal, 26(8).
- Juhl, C. R., Bergholdt, H. K. M., Miller, I. M., Jemec, G. B. E., Kanters, J. K., & Ellervik, C. (2018). Dairy Intake and Acne Vulgaris: A Systematic Review and Meta-Analysis of 78,529 children, adolescents, and Young adults. Nutrients, 10(8), 1049.
- Sompochpruetikul, K., Khongcharoensombat, T., Chongpison, Y., Rittirongwattana, W., Asawanonda, P., Noppakun, N., & Kumtornrut, C. (2024). Whey protein and male acne: A double‐blind, randomized controlled trial. The Journal of Dermatology, 51(7), 1022–1025.
